Ўзбекистон ва Марказий Осиё Украина урушидан ютаяптими? O'zbekiston Dunyo Yangiliklar
Нуфузли "Дипломат" нашри Россиянинг Украинага босқини Марказий Осиё давлатларига қандай манфаатлар келтираётгани таҳлилига бағишланган мақола эълон қилди.
"Дипломат"нинг Европа Тикланиш ва тараққиёт банки(ЕТТБ)нинг сентябрь ойида эълон қилинган ҳисоботига таяниб ёзишича, Марказий Осиё мамлакатлари 2022 йилда дуч келадилар деб кутилган глобал ларзаларга нисбатан иқтисодий кучлироқ эканликлари, қайишувчанликларини намойиш этган.
Сўнгги иқтисодий кўрсаткичларга таяниб ЕТТБ ўзининг май ойида минтақага нисбатан чиқарган прогнозларини қайта кўриб чиққан.
Алоқадор мавзулар:
ЕТТБга кўра, ушбу ўсиш "давлат секторида маошлар кўтарилиши олиб келган истеъмолнинг ўсиши, пул жўнатмаларининг юқори оқими, Россия билан соя савдосининг кескин ошиши ва шунингдек, хомашё товарлари экспорти ўсишини акс эттиради".
"Афтидан, қайсидир маънода, Россиянинг 2022 йилдаги йўқотишлари Марказий Осиё учун фойда бўлди", деб ёзади "Дипломат".
Россия иқтисодиёти жорий йилда 5 фоиз, 2023 йили эса 3 фоиз тораяди, дея башорат қилади Европа Тикланиш ва тараққиёт банки.
Маълум бўлишича, нефть ва газ нархлари кўтарилиб кетиши ва бу ресурслар экспорти ошишидан Қозоғистон ва Туркманистон фойда кўрганлар.
2022 йил биринчи ярмида Қозоғистоннинг нефть экспорти 2021 йил биринчи ярмига солиштирганда 85 фоиз кўтарилиб кетган ва Қозоғистонга тегишли Россиянинг Новороссийск шаҳридаги КТК(Каспий трубопровод консорциуми) фаолияти бир неча марта тўхтатилганига қарамасдан, 24,8 миллиард долларлик даромад келтирган.
"Қирғизистон, Ўзбекистон ва Тожикистон Россиядан салмоқли пул жўнатмаларини қабул қилиб, бу оқимларнинг пасайиш аломатлари кўринмаётган экан, ЕТТБ Россиядаги мигрант ишчилар сони рекорд даражага чиққани, пул жўнатмалари кўпайиб бораётганини қайд этади", дейди "Дипломат".
Ўзбекистонга пул жўнатмалари 2022 йилнинг биринчи ярмида ўтган йилнинг биринчи ярмига солиштирганда 96 фоиз ортган, дейди Европа банки.
ЕТББ прогнозларига кўра, Қирғизистонда ЯИМ жорий ва келгуси йиллари 7 фоиз ўсади.
Тожикистон 7 ва 8 фоиз, Ўзбекистонда эса ЯИМ ўсиши 2022 йили 5,5 фоизни, келгуси йил 6,6% ни ташкил этади, деб башорат қилмоқда Европа банки.
Россия фуқаролари ва бизнесларининг Марказий Осиёга кўчгани ҳам иқтисодий ўсишга ўз улушини қўшгани айтилмоқда.
"Дипломат" ЕТТБ ҳисоботи 21 сентябрь - Россия Президенти Владимир Путин мамлакатда Украина урушига "қисман сафарбарлик"ни эълон қилишидан олдин чиққанини, мобилизациядан кейин россияликларнинг янги оқими минтақага цунами бўлиб оққанини эслатади.
Бу ҳам Марказий Осиё мамлакатлари учун иқтисодий фойда билан бирга ижтимоий тарангликлар келтириб чиқариши мумкинлигини эслатади нашр.
Минтақа ҳукуматлари довулли сувларда сузишнинг уддасидан чиқишлари, Украина уруши ҳосил қилган кутилмаган тўлқинлар ўртасида мувозанатни сақлашни уддалашлари, бу уруш келтириб чиқариши мумкин бўлган ижтимоий ғалаён ва тарангликларга тайёр туришлари лозим, дея таъкидлайди "Дипломат".
"Албаттаки, бунга қўшимча, дунёдан яккаланиб қолаётган Россия билан муносабатларида мувозанат сақлашнинг уддасидан чиқиш керак", деб ёзади "Дипломат".
BBCUZBEK.COM билан Telegram орқали +44 7858860002 номери билан боғланинг.
Telegram каналимиз: https://t.me/bbcuzbek
