Россия Украина урушида нега энг сара ҳарбийларини йўқотмоқда? Dunyo yangiliklar

Украинадаги урушнинг олти ойи давомида рус армияси минглаб ҳарбий хизматчиларини йўқотди. Урушда ҳалок бўлганлар сони бўйича ҳисоб-китоблар жуда тафовутли. Аммо нафақат йўқотишларнинг умумий сони, балки айнан ким вафот этгани - уларнинг қандай инсонлар эканлиги ҳам муҳимдир. Би-Би-Cи рус хизмати Россиянинг 900 дан ортиқ энг сара мутахассисларини йўқотганини аниқлашга муваффақ бўлди. Уларни тайёрлаш учун кўп йиллик меҳнат ва миллионлаб долларлар керак бўлган.

Ғарб ва россиялик экспертларнинг баҳолашича, Россия армиясининг умумҳарбий бўлинмалари ҳужум ҳаракатларига тайёр эмаслиги кўринди. Натижада, одатда пиёда қўшинларига топшириладиган вазифаларни махсус кучлар, денгиз пиёдалари ва десантлар ҳал қилишларига тўғри келган.

Анъанавий равишда Россия армиясининг элитаси ҳисобланган ушбу тузилмалар Украинага бостириб киришнинг олти ойида сезиларли даражада катта йўқотишларга дуч келди. Ўнлаб ҳарбий учувчилар ҳам ҳалок бўлди. Мутахассисларнинг фикрига кўра, Россияда урушда йўқотилган ушбу мутахассисларнинг барчасини ўрнини тўлдириш муаммо бўлади.

Россиянинг йўқотишлари: сара ҳарбий мутахассислар

Разведка махсус кучлари

1 сентябр куни Би-Би-Cи очиқ маълумотлардан бош разведка бошқармаси - БРБ махсус кучларининг 151 ҳарбий хизматчисининг ўлимини аниқлашга муваффақ бўлди, уларнинг қарийб ҳар тўртдан бири (22%и) зобитлардир. Бу рақамлар қурбонларнинг ҳақиқий сонини акс эттирмайди, аммо улар ҳеч бўлмаганда Украинада жанг қилаётган Россия армиясининг бўлинмаларини қанча махсус кучлар жангчилари тарк этганини тахмин қилиш имконини беради.

Ушбу матндаги қурбонлар ҳақидаги маълумотлар Би-Би-Cи «Медиазона» нашри ва очиқ манбаларга асосланган кўнгиллилар жамоаси билан ҳамкорликда урушда ҳалок бўлган россиялик ҳарбий хизматчилар рўйхатига асосланган.

Эълон қилинган таъзияномаларга кўра, 22-гвардия махсус кучлари бригадаси Украинага бостириб кириш пайтида энг катта йўқотишларга дуч келган. Бригаданинг камида 30 нафар ҳарбий хизматчиси, шу жумладан тўрт нафар зобит - рота командирлари ҳалок бўлган (шу билан бирга бригада таркибида фақат тўртта махсус кучлар ротаси бўлган).

Ҳарбий-денгиз таҳлиллари маркази эксперти Майкл Кофманнинг сўзларига кўра, Украинадаги урушда ҳалок бўлган ҳар бир рус аскарига 3,5 га яқин ярадор тўғри келади. Ушбу маълумотларга асосланиб, камида 130 киши ўлим ёки жароҳат натижасида 22-БРБ махсус кучлари бригадаси сафини (ҳеч бўлмаганда вақтинча) тарк этган, деб тахмин қилиш мумкин.

Махсус кучлар бўлинмаларининг аниқ сони маҳфий сақланади. Аммо консерватив ҳисоб-китобларга кўра, 130 жангчининг йўқ қилиниши махсус куч компанияларидан бирининг тўлиқ ишдан чиқишига тенг бўлиши мумкин. Чеченистондаги уруш пайтида БРБ махсус кучларининг разведка роталари 45-70 кишидан иборат эди. Агар шундай баҳони асос қилиб оладиган бўлсак, бригада разведкачиларнинг ярми ишдан чиққан бўлиши эҳтимолдан ҳоли эмас.

Украинадаги уруш жараёнида БРБ махсус кучларининг бошқа бўлинмалари ҳам шунга ўхшаш йўқотишларга учради. 24-гвардия бригадаси камида 21 кишини, шу жумладан тўрт зобитни йўқотди. Шунингдек, 3-гвардия махсус кучлари бригадасининг 26 нафар ҳалок бўлган ҳарбий хизматчиси, жумладан беш нафар зобит вафоти ҳақида ҳам маълум. Украинада подполковник унвонига эга 16-гвардия махсус кучлари бригадаси қўмондони ўринбосари, шу бригаданинг майор унвонига эга бўлган штаб бошлиғи, шунингдек, капитан унвонига эга рота командири вафот этди.

Махсус кучлар зобитларини йўқотиш Россия армияси учун энг таъсирли ва ўрнини тўлдириш қийин бўлган масала бўлиши мумкин, дейди Би-Би-Cи суҳбатлашган экспертлар.

Оддий мутахассислар (масалан, гранатаметчи ёки миномётчилар) йўқ қилинган тақдирда, унинг ўрнига келган аскар бир неча ҳафта ичида, камдан-кам ҳолларда - бир-икки ойча қайта ўқитилиши мумкин. Агар БРБ махсус кучлари ротасининг командири вафот этса, унинг ўрнини фақат айнан шундай ҳарбий мутахассисликдаги зобит эгаллашигина мумкин.

Бу борада тегишли малакага эга лейтенантни тайёрлаш учун камида тўрт йил керак бўлади. Ротани бошқариш учун эса лейтенант тажриба орттириши ва капитан даражасига кўтарилиши керак, бунинг учун эса яна тўрт йил керак. Жами - камида саккиз йиллик тайёрлов лозим, таъкидлайди мутахассислар.

СССРда БРБ махсус кучларига энг муҳим махфий операциялар ўтказиш ишониб топширилган. Уларни энг яхши қурол-яроғ ва кийим-кечак билан таъминлаш учун махсус буюртмалар асосида алоҳида илмий-тадқиқот институтлари ишларди.

Россияда БРБ бўлинмаларига бошқа - улар учун ноодатий вазифалар топширила бошланди, чунки бошқа кўплаб армия бўлинмалари жангларда қатнашишга тайёр эмас эди. Чеченистондаги урушнинг дастлабки йилларида БРБ махсус кучлари кўпинча қуролли разведка умумҳарбий бўлинмаси сифатида ишлатилган. Грознийга ҳужум пайтида эса махсус кучлар отрядлари одатда умумий асосда ҳужум гуруҳларига киритилган.

Би-Би-Cи билан суҳбатлашган экспертларнинг таъкидлашича, Украина ҳудудидаги уруш пайтида БРБ отрядлари яна элита разведка зобитлари учун уйғун бўлмаган вазифаларни ҳал қилиш учун фойдаланилган ва бу қўшимча йўқотишларга олиб келади.

Худди шундай хулосани эълон қилинган таъзияномалар асосида ҳам қилиш мумкин. Масалан, БРБ майори Андрей Кунаков Мариуполда "кўча тозаланаётганда" вафот этгани ҳақида хабар берилган. Одатда, қўлга олинган аҳоли пунктларида қидирув ва кўча текширувлари "иккинчи эшелон" бўлинмалари томонидан амалга оширилади. Элита разведкачиларини бундай вазифаларга ташлаш камида, ғалати.

Росгвардия махсус кучлари

Тинчлик даврида Росгвардиянинг кучишлатар бўлинмалари одатда намойишларни тарқатиш, шунингдек, Россиянинг турли аҳоли пунктларида маълум бир шахсни ёки кичик қуролли гуруҳларни қўлга олиш бўйича операцияларга ихтисослашган.

Шунга қарамай, росгвардиячилар босқиннинг биринчи куниданоқ Украинага юборилди. 1 сентябр ҳолатига кўра, Росгвардиянинг 245 нафар ходими ҳалок бўлгани маълум бўлиб, уларнинг аксарияти алоҳида муҳим топшириқлар (махсус кучлар, СОБР ва ОМОН) ходимларидир. Уларнинг деярли ҳар тўртинчиси зобитлик унвонига эга эди.

Камида 16 нафар қурбон бўлган россияликлар алоҳида фарқ белгили - тўқ қизил берет (бош кийим) соҳиблари эди. Росгвардияда танловдан ўтган махсус кучларнинг элитаси бундай берет кийиш ҳуқуқига сазовор ҳисобланади.

Очиқ маълумотларга кўра, 1 сентябр ҳолатига кўра, Қозоннинг "Барс" махсус кучлари 25-сонли отряди шахсий таркиби энг кўп йўқотишларга учради. Украинада унинг 10 нафар ходими, жумладан, икки зобит ҳалок бўлган. Бўлинма ҳудудидаги ёдгорликка кўра отряд, Украинадаги урушнинг олти ойи давомида Чеченистондаги 10 йиллик қуролли тўқнашувдачалик миқдоридаги одамларини йўқотган.

Худди шундай йўқотишлар ва Смоленск шаҳридан "Меркурий" махсус кучларининг отрядида ҳам қайд этилган. Би-би-си кичик ўрганишлар натижаларига кўра, отряднинг камида 10 нафар ходимининг ўлимини тасдиқлашга муваффақ бўлди.

28 июл куни «Тўққизил беретлар биродарлиги - Пенза» фахрийлар ташкилоти бир видеони эълон қилди. Ундаги кадрларда «Меркурий» махсус кучлар 26-сонли отряди жойлашган ерда ёдгорлик бурчагини кўришингиз мумкин. Столда қора ёдгорлик тасмалари билан бирга махсус кучлар бўлинмасининг 18 та ҳарбийси фотосуратлари, уларнинг ёнида иккита чиннигуллар бор.

Би-би-сининг мазкур видеони ўрганиш натижалари ҳақидаги қисқача хабаридан сўнг бу пост ўчирилди, аммо унинг сақланган нусхаси тармоқда сақланиб қолган.

Би-би-си стоп-кадр билан тўхтатилган видео тасвирларни очиқ манбалардаги маълумотлар билан таққослаб, 10 нафар ҳалок бўлган махсус кучларчиларнинг исмларини тасдиқлашга муваффақ бўлди. Қурбонлар орасида етакчи прапоршик Александр Вишняков, прапоршик Павел Степаненко, сержант Максим Трегубенко, прапоршик Виталий Касянов, ефрейтор Ярослав Симаков ва бошқалар бор.

Лейтенант Никита Цвиренко ҳолатида унинг фақат Россия гвардиясининг махсус бўлинмаларига қўшилганлиги кўрсатилган, аммо айнан қайси шаҳардан эканлиги кўрсатилмаган. Би-би-си 2021-2022 йилларда Никита Цвиренко «Меркурий» жойлашган Смоленскдаги футбол ва спорт мусобақаларига ариза топширганига эътибор қилди. Унинг фотосурати ва туғилган санаси марҳум зобитнинг сурати билан мос келади.

Шунингдек, Цвиренко билан бирга худди шу бўлинма катта лейтенанти Анатолий Ежов ҳам ҳалок бўлгани хабар қилинган.

18 нафар махсус кучларчилардан саккизтасининг фотосуратлари (яъни «Меркурий»нинг тахминланган йўқотишларининг 40 фоизи) ҳали аниқланмаган.

Биз худди шундай тенденцияни рус қабристонларидаги вазиятни ўрганишда ҳам кўрамиз. 2022 йил 24 февралдан кейин ҳалок бўлган россиялик ҳарбийларнинг қабрларини қидиришда биз нафақат ўлими ҳақида оммага маълум қилинганларнинг қабрларини, балки худди шунча (баъзан ундан ҳам кўпроқ) ўлимлари ҳақида на ҳокимият томонидан, на маҳаллий журналистлар, на ижтимоий тармоқлардаги қариндошлари томонидан хабар берилмаган аскару зобитларнинг дафн этилганларини ҳам топдик.

Ушбу кузатувларга асосланиб, Би-Би-Cи томонидан юритилаётган Россия армияси шахсий таркибининг қурбонлари рўйхатида Россияда реал кўмилганидан камида 40-60% камроқ номлар бўлиши мумкин, деб тахмин қилиш мумкин.

«Витяз» махсус кучларида ҳам йўқотишлар ҳақида хабарлар бор: унда камида етти нафар қурбон бор, жумладан икки зобит ҳам. Ушбу отряд ички қўшинларнинг биринчи махсус бўлинмаси эди, шунинг учун у ерда хизмат қилиш ўта обрўли ҳисобланади ва жангчиларни тайёрлаш стандартлари ҳам энг юқори даражада ҳисобланади.

Федерал хавфсизлик хизмати ва Федерал қўриқлаш хизмати

Очиқ манбалардан Украинага бостириб кириш пайтида ҳалок бўлган 20 га яқин Федерал хавфсизлик хизмати - ФХХ ва Федерал қўриқлаш хизмати - ФҚХ зобитлари маълум. Ушбу йўқотишларнинг аксарияти ФХХга бўйсунадиган чегара қўшинлари ходимларидир. Бироқ ўлганлар орасида энг махфий бўлинмаларнинг зобитлари ҳам бор.

Россия махсус хизматлари бўйича эксперт Андрей Солдатовнинг маълумотларига кўра, ФХХ махсус топшириқлар маркази Украина ҳудудидаги жанговар ҳаракатларда, жумладан, босиб олинган ҳудудларда (масалан, Херсонда) ҳарбий амалиётлар пайтида фаол иштирок этмоқди.

ФХХ Марказий хавфсизлик хизмати Махсус операциялар бошқармаси подполковниги Николай Горбаннинг ўлими маълум. Камчатка оммавий ахборот воситалари ФХХ махсус кучлари подполковниги Сергей Приваловнинг ўлими ҳақида хабар тарқатди.

Ёзда Москва вилоятидаги Николо-Архангелск қабристонининг «Қаҳрамонлар хиёбони»да подполковник Владимир Маргиевнинг қабри пайдо бўлди. Зобит қаерда хизмат қилгани номаълум, аммо у фотосуратда ФХХ махсус белгиси туширилган тўқ кўк рангли формада. Гарчи вақти-вақти билан бу хиёбонда бошқа ҳарбий хизматчиларнинг дафн маросимлари бўлиб турса-да, анъанага кўра, бу ерга ФХХ махсус кучларининг "Алфа" ва "Вимпел" ходимлари дафн этилади.

Урушнинг дастлабки кунларида вафот этган ФХХ подполковниги Алексей Крюков Екатеринбург қабристонига дафн этилган. Унинг қабрида ФХХ нинг "А" бўлими гулчамбари ва ёдгорлик фотосуратида - "Алфа" отрядининг логотипи турибди. Июн ойида "Алфа" капитани Иля Цуприкнинг ўлими ҳақида хабарлар эълон қилинди, аммо кейин у олдинроқ Сурияда вафот этган бўлиши мумкинлиги ҳақидаги тахминлар пайдо бўлди.

Агар бу зобитларнинг барчаси ҳақиқатан ҳам Украинада ўлган бўлса, бу ФХХ махсус кучлари учун жуда жиддий зарба. Таққослаш учун: охирги марта "Алфа" 1995-1996 йилларда Будённовск ва Первомайскийдаги оғир ҳужумлардан кейин олти ойда учдан ортиқ жангчини йўқотган.

Ҳаво десантлари қўшинлари

Ҳаво десантлари қўшинлари (ҲДҚ)нинг десантлари Украинадаги уруш давомида барча ҳалок бўлган Россия ҳарбий хизматчиларининг бешдан бир қисмини ташкил қилади.

Бир нечта бўлинмаларнинг тажрибасини ҳисобга олмаганда, Россия пиёда қўшинлари 2008 йилдаги Россия-Грузия урушидан бери жанговар ҳаракатларда фаол иштирок этмаган.

"Россия Қуролли Кучларининг умумҳарбий бўлинмалари ҳужум ҳаракатларига тайёр эмас эди. Бундан ташқари, кичик бир қисми - концептуал жиҳатдан, штатда оғир техникаларнинг етишмаслиги сабабли бўлса, анча катта қисми - техник жиҳатдан, ўқ отиш қуроллари билан яқин жангларни олиб боришнинг уддалай олмаганлиги туфайли тайёрмасдилар", дейди истеъфодаги рус зобити Александр Аратюнов.

Натижада, урушнинг биринчи ҳафталарида жангларнинг оғир юки ҳаво-десант бўлинмаларига тушди.

Очиқ маълумотларга кўра, Кострома ҳаво-десант кучларининг 331-гвардия полки энг катта йўқотишларга дуч келган: расмий равишда 80 дан ортиқ қурбон, шу жумладан полк командири ва яна 20 офицер ҳалок бўлган.

331-полкнинг десантлари Россия армиясининг энг кучли бўлинмаларидан бири ҳисобланган. Улар мунтазам равишда турли идоралараро мусобақаларда ғолиб бўлишарди ва 9-май куни Москванинг Қизил майдонидаги байрам намойишида бир неча бор ўтишган. Полк аскарлари ва зобитлари Россия армиясининг Болқондаги операцияларида қайд этилган, Чеченистонда жанг қилган, шунингдек, 2014 йилда Украинанинг Донетск вилояти ҳудудидаги жанговар ҳаракатларда қатнашган.

Март ойининг бошида Киевга бостириб киришга уринишда 331-полк ҳарбийлари ўнлаб кишиларнинг ҳаётига зомин бўлишган. Руслар чекинганидан сўнг, бўлинма қисқа вақтга Белорусга олиб кетилди. Апрел ойи бошида Кострома десантчилари Донецк вилоятидаги Изюм учун жангларда қатнашдилар ва май ойида улар Попасная шаҳри яқинидаги Луганск вилоятига кўчирилди.

Ўлими ҳақида жамоатчиликка хабар берилмаган ҳарбий хизматчиларни ҳисобга олсак, 331-полкдаги ҳақиқий қурбонлар сони 150 кишига етиши мумкин. Агар бунга ярадорларнинг тахминий сонини қўшадиган бўлсак (ҳисобда ҳар икки ўликка тахминан еттитадан ярадор тўғри келса), полк 650-670 кишини йўқотган бўлиши мумкин. Бу уруш бошланганидан бери 331-полк тахминий кучининг ярмидан кўпидан айрилгани демакдир.

Ставрополдаги ҳаво-десант кучларининг 247-гвардия полки ҳам жиддий йўқотишларга учраган. Полк уруш бошланишидан бир йил олдин Мудофаа вазирлигининг "Алоҳида ишонч ва хизматларини эътирофи белгиси" махсус вимпелини олганди. Украинадаги олти ойлик жанговар ҳаракатлар давомида десантчилар 63 кишини, шу жумладан полк командири ва камида 12 нафар зобитни йўқотди.

Йўқотишлар ҳақидаги хабарлар манзарасида Ставропол аҳолиси ҳалок бўлган десантчилар шарафига кўп йиллар олдин яратилган Хотира хиёбони майдонини кенгайтиришни таклиф қилишди. Аммо бунга жавобан 247-полк қўмондонлиги бўш жойда автомобиллар учун тўхташ жойи қуришни сўради.

"Ҳарбий қисмнинг талабини қондиришга қарор қилинди - энди улар, ҳаммадан кўра бунга ҳақли", деди Ставропол мэри. Украинада ҳалок бўлганлар хотирасига ёдгорлик яратиш масаласи "махсус операция тугаганидан кейин" десантчилар билан муҳокама қилиниши ваъда қилинган.

Ҳаво-десант кучларининг энг сара отряди - Москва яқинидаги Кубинкада жойлашган 45-гвардия махсус кучлари бригадасидаги йўқотишлар ҳақида кўп нарса маълум эмас. Очиқ манбаларга кўра, Би-би-си ушбу бўлинманинг 14 аскари, шу жумладан бир офицернинг ўлимини аниқлашга муваффақ бўлган. Таққослаш учун: Россиянинг Суриядаги ҳарбий амалиётларининг етти йилида ушбу бригаданинг атиги учта аскари ҳалок бўлгани ҳақида хабар берилган.

Денгиз пиёдалари

Украина ҳудудига бостириб киришда Россия денгиз пиёдаларининг бўлинмалари ҳам фаол иштирок этди. Улар асосан жанубий фронтда жанг қиладилар.

Очиқ маълумотларга кўра, аннексия қилинган Қримда жойлашган 810-гвардия бригадаси энг кўп йўқотишларни кўрган. Денгиз пиёдалари камида 56 кишини, шу жумладан бригада командирини йўқотган: полковник Алексей Шаров март ойида ҳалок бўлган.

Бошқа бир зобитнинг ўлими ҳақидаги постдаги изоҳларда танишлари "уни касалхонага олиб боришга улгурмаганини" ёзишган. Агар ҳамма нарса ҳақиқатан ҳам шундай бўлса, бу Россия армиясининг жиддий муаммоларининг ёрқин ифодасидир: замонавий шахсий тиббий ёрдам тўпламлари ва ярадорларни эвакуация қилиш учун тезкор ишловчи каналларнинг йўқлиги кўринади.

Денгиз пиёдалари ва бошқа рус ҳарбий хизматчиларининг биринчи тиббий ёрдам тўпламлари ўтган асрнинг 60-йилларидаги резина жгут каби воситаларга эга. Тўплам НАТО давлатларининг тиббий сумкаларига анча вақтдан бери киритилган замонавий жгут-турникетлар, қон тўхтатувчи воситалар ва окклюзив пластирларни ўз ичига олмайди. Шу сабабли Россия армиясининг ярадор аскарларининг омон қолиш шанси Ғарбдаги ҳамкасбларига қараганда анча паст.

"Аскарларнинг биринчи тиббий ёрдам тўпламлари билан жиҳозланиши ва жанг майдонида ярадорларга тез ёрдам кўрсатишнинг чинакам кўникмаси урушда катта рол ўйнайди. Бу қурбонлар ва тирик қолганлар сонига бевосита таъсир қилади. Россия узоқ вақт давомида ярадорларини эвакуация қилишнинг самарали тизимини ярата олмаган Чеченистонда аллақачон бунга қадам қўйган. Афтидан, бу сафар Москва тиббий таъминот масалаларида йўл қўйилган хатоларни ҳисобга олганга ўхшмаяпти ", деди Мудофаа тадқиқотлари бўйича Қироллик институти профессори Сара Эшбриж.

Кўплаб рус аскарлари ва зобитлари август ойига келибгина янги шахсий тиббий ёрдам тўпламларини олдилар. Бу тўпламларни кўнгиллилар мамлакат бўйлаб ҳарбийлар учун йиғилган пулга сотиб олишган.

336-гвардия бригадаси 40 нафар денгиз пиёдасини, шу жумладан полковник унвонига эга бўлган ва подполковник унвонили бригада штаб бошлиғини йўқотди.

Шунингдек, 155-гвардия бригадасидан 52 киши, жумладан саккиз нафар зобитнинг ҳам ҳалок бўлгани маълум.

Ҳарбий учувчилар

Би-Би-Cи 1 сентябр ҳолатига кўра Украинага босқин чоғида ҳалок бўлган 67 нафар россиялик ҳарбий учувчи (жумладан, штурман ва борт механиклари) ҳақидаги маълумотга эга.

Бу йўқотишларнинг алоҳида тоифасидир, чунки жанговар самолётлар ва вертолётлар экипажлари дунёдаги ҳар қандай армиянинг элитаси ва саноқли мутахассислардир. Битта снайпер учувчисини тайёрлаш 15-17 йил давом этиши ва 12-14 миллион долларга тушиши мумкин.

Мутахассисларнинг таъкидлашича, юзлаб замонавий ва жанговар тайёр кўп мақсадли қирувчи ва қирувчи-бомбардимончи самолётларнинг мавжудлигига қарамай, Россия ҳаво-космик кучлари кенг кўламли ҳаво ҳужуми кампаниясини ўтказа олишмаган. Бу урушнинг дастлабки ойларида етакчи ҳарбий учувчиларни йўқотиши билан боғлиқ бўлиши эҳтимолдан ҳоли эмас.

"Амалиётда кўпмақсадли қирувчиларнинг имкониятларидан тўлиқ фойдаланиш учун зарур кўникма ва тажрибага эга россиялик учувчилар сони жуда чекланган", деди Мудофаа тадқиқотлари Қироллик институтининг катта таҳлилчиси Жастин Бронк.

"Кўплаб россиялик учувчиларнинг парвози йилига 80 соатни ташкил қилади. Ва бу уларга ишониб топширилган асосий ролни чинакам бажариш учун етарли эмас", - давом этади у.

Учувчилар орасидаги йўқотишлар ҳақидаги маълумотлар эксперт сўзларининг билвосита тасдиғи бўлиши мумкин. Ҳалок бўлган учувчиларнинг камида беш нафари 50 ёшдан ошган одамлардир. Маълумки, уларнинг баъзилари бир неча йил олдин нафақага чиқиши керак эди. Уларнинг жанговар жангларда иштирок этиши малакали ва ғайратли учувчиларнинг ёш авлоди етишмаслигидан далолат бериши мумкин.

Шу билан бирга, урушнинг дастлабки ҳафталарида ўнлаб тажрибали учувчилар отиб ташланди. Масалан, Байкалорти авиация полкининг командири жанговар ҳаракатларнинг биринчи кунида вафот этган. Грузия ва Суриядаги уруш тажрибасига эга авиация қўмондони 8 март куни парвоздан қайтмаган.

Британия разведкаси маълумотларига кўра, Россияда кўп йиллар давомида ҳарбий учувчиларни тайёрлаш дастури қатъий ва олдиндан тасдиқланган режага амал қилган, унинг мақсади юқори мартабали амалдорларни ҳайратда қолдириш эди.

Бундай тизим ташаббусни бостириши мумкин ва тез мустақил қарор қабул қилиш қобилиятини ривожлантиришга ёрдам бермади. Бу Россия ҳарбий авиацияси ёш экипажларининг жанговар маҳоратини ривожлантиришга тўсқинлик қилган бўлиши мумкин.

"Россиялик учувчилар кўплаб ҳарбий учишлар пайтида айнан нима қилаётганини тушуниш қийин, очиқ манбаларда бундай маълумотлар йўқ. Аммо биз кўриб турганимиз ва билганимиз шуки, Россия самолётлари Украинанинг "ер-ҳаво" ракеталарга қарши мудофаа тизимининг самарадорлиги туфайли камдан-кам ҳолларда Украина назоратидаги ҳудудга чуқур кириб боради, деди Бронк.

"Шундай қилиб, юзлаб замонавий (ва қоғозда жанговар) кўп мақсадли қирувчи ва қирувчи-бомбардимончилар мавжудлигига қарамай, ҳаво-космик кучлар кенг кўламли ҳужум ҳаво кампаниясини ўтказа олмади", деб хулоса қилади эксперт.

Би-би-си ҳалок бўлган ҳарбийлар ҳақида маълумот йиғишда давом этмоқда.

Агар ушбу мавзу бўйича маълумот алмашмоқчи бўлсангиз, ушбу ҳавола орқали биз билан боғлашингиз мумкин.

BBCUZBEK.COM билан Telegram орқали +44 7858860002 номери билан боғланинг.

Telegram каналимиз: https://t.me/bbcuzbek