Бунёд Бек Би-би-сининг интернет журналистика бўйича махсус мукофоти совриндори

	Ўн йил ўзбек матбуоти кўкларга кўтарган "Кейс" техникаси энди...

Халқимизда “туяни шамол учирса, эчкини осмонда кўр”, деган мақол бор. Бу ажойиб мақол Ўзбекистоннинг Америка Қўшма Штатлари билан алоқалари совуқлашганидан сўнг юқори минбарлардан янграган аксилғарб шиорлар оддий халқ орасида қандай акс-садо бераётганини халқона бир тарзда ифодалаши мумкин.

Аввало, бугунги тезкор ахборотлашган даврга қарамай, расмий ахборот билан қадам-бақадам юрувчи норасмий хабарлар, таъбир жоиз бўлса, афсоналар ҳақида бир оғиз.

2000 йилнинг ёзида камина хизмат сафари билан Фарғона водийсининг Қирғизистон билан чегарадош сўлим гўшаларидан бирига бориб қолдим. Кечқурунги меҳмондорчилик пайти мезбонлар қўшни Қирғизистонда динозавр тухуми топилгани ҳақида гап бошлаб қолди. Бироздан сўнг уйга янги меҳмон кирди ва у ҳам ўша мавзуда гап очди.

“Эшитдиларингми, динозавр тухуми соат сайин катталашаётган экан, ҳозир уни Қирғизистон армияси танклар билан ўраб олибди”, деди у. Мен энди ўзимни тутолмай, бу хабарга ишонмаслигимни айтгандим, ҳамсуҳбатлардан бир нечаси “ўзимиз Қирғизистон каналидан (телевизион) эшитдик” дея эътироз билдирди. Ҳатто улардан бири динозавр тухуми топилган жой яқинида доимий дам олиш гўшаси борлиги ва вақтим бўлса эртага ўша ерга олиб бориши мумкинлигини айтди. “Баҳонада динозавр тухумини ҳам кўриб келамиз”, деди у.

	Ўзбек сенаторлар бирданига “америкаликлар самолётларидан ерга заҳар сепганини англаб" қолдилар

2005 йилги машъум Андижон воқеаларидан кейин АҚШ ва умуман Ғарбнинг “ёвуз геополитик мақсадлари”га қарши тарғибот ишлари шу қадар авж олиб кетдики, оддий кишилар кўзига ҳар бир хорижлик айғоқчи, хорижий ташкилотга алоқадор маҳаллий шахслар, журналистми ёки бошқа касб эгаси ёппасига шубҳали шахсларга айланиб кетаёзди.

Энди буни “туяни шамол учиришига” муқояса қиладиган бўлсак, эчкининг қаерда учаётганини кўринг!

Ўзбекистон АҚШ билан иттифоқдош бўлган пайтлар кўплаб сотиб олинган "Кейс" комбайни ва тракторлари аввал роса мақталган бўлса, энди бу техникалар атайлаб Ўзбекистоннинг экин ерларини яроқсиз ҳолга чиқариш учун юборилгани ҳақида шов-шувлар кўтарилди. Ҳатто вилоят ҳокимларидан бири бу ҳақда расмий минбардан ҳам гапирди.

Яқинда қишлоқ хўжалиги техникалари билан ишловчи бир мутахассисни учратиб қолганимда, ундан бу каби миш-мишларни сўрадим. У аввалига жимиб қолди, сўнг “э, буларнинг қилган ҳамма иши ғирт душманлик экан”, деди.

“Эсингиздами Мингбулоқдан отилиб чиққан нефт. Ҳозир йўқ бўлиб кетди. Ўша пайт америкалик мутахассисларни чақириб бекор қилишган экан. Ўшалар нефтни ернинг тагидан ўзлари томон буриб юборишган экан,” деди у ишонч билан.

Америкаликлар ҳали ҳам борми, элчихонасини ҳам ёпиб кетворган, деб эшитгандик-ку?! Ўзбекистонлик зиёлининг таажжуби

Беихтиёр ёдимга совуқ уруш мафкураси авжига чиққан даврда жўғрофия дарсини илк ўта бошлаган ўқувчилар ҳазили ёдимга тушди. “Уйингда бехосдан харитани тешиб қўйма, америкаликлар ўрмалаб чиқади, улар ер шарининг орқа томонида-ку”,
дерди болалар бир-бирларига.

Қаршидаги Хонобод авиабазаси ҳақидаги афсоналар бундан ҳам ажабланарли. “Америкаликлар самолётларидан ерга заҳар сепиб кетган экан, ҳозир ўша атрофда ҳеч вақо унмас эмиш,” дейди одамлар.

Халқаро ёрдам ташкилотларидан бирида ишловчи таржимон америкалик мутахассисга ҳамроҳлик қилганини эслайди. Вилоятлардан бирида у эсдалик нарсалар сотиб олиш учун бозорга тушади. Ўзбекона қизиқувчанлик, сотувчилар бу чет элликнинг қаердан келганию, нима қилиб юргани ҳақида таржимонни саволга кўмиб ташлайди. Америкаликнинг сув иншоотлари билан шуғулланишни эшитган сотувчилардан бири беихтиёр чўчиб кетади.
“Вой, кейин нима қилади, сувимизни заҳарлаб кетадими?”

Ажабланарлиси, бу афсоналарга эҳтимолки ишониб, эҳтимолки ишонқирамай такрорлаб юрганларнинг аксарияти олий маълумотли, камида маҳаллий миқёсда қандайдир амални эгаллаб ўтирган кишилардир.

Яқинда Тошкент кўчаларида бир зиёли кишига сўраган манзилини тушунтираётиб, Америка элчихонаси ёнида деган эдим, ростмана ҳайрон бўлди. “Америкаликлар ҳали ҳам борми, элчихонасини ҳам ёпиб кетворган, деб эшитгандик-ку?!”, дейди у.

Муштарийлар муносабатлари

Student, Evropa

Ha bizda hamma vakt shunday bolib kelgan. Siyosat ekonomikaga aralashadi. Hamma narsa bir shahsning kayfiyatiga boglik bolib kolgan. Kecha AKSH yahshi edi, bugun esa Rossiya. Oddiy halk esa kundan kunga kashshoklashmokda. Nima ham deyish mumkin yashavor yurtning otasi.

Ali, Malaysia

Endi bu mavzuda omi xalqni bilimsizlikda ayblab xam bulmaydi, chunki matbuot va TV umuman yangiliklardan tom ma'noda maxrum bulgandan keyin, oddiy xalq nimani xam bilardi?

Ular usha qushnisidan yoki kuchadan eshitgan xabarini bir biriga etkasish orqali siyosatdan xabardor bulayapti xolos, endi AQSH va Uzbekiston aloqalariga keladigan bulsak albatta katta siyosatdonlarning boshi qotib turgan paytda omi odamlar mish mishlar bilan cheklanishi tabiiy.

Menimcha bu ikki davlatning yaqinroq aloqada bulishi manfaatliroq, muvozanatda tutib turiladigan aloqalar juda xam zarur, zero bugungi globallashuv jarayonida aloqalarni batamom uzishning umuman iloji bulmasa kerak.

Kamol, Angliya

Zarafshon Newmon nima bulardi, qayerdan kegan busa usha yoqqa ketadida, Honabod yopilib yuzlab odam tirikchiligidan ayrildiku. Esimda usha Newmontni men maktabda uqib yurganimda osmonga kutarib, maqtar edik, har sherni birida. Endi esa uni o'zimiz quva solib haydayapmiz... Ha haqiqatan bu O'zbekcha gashtak.

Ali, Zarafshon shahri

Zarafshon-Newmont endi nima buladi? Shu haqida ham kup mish-mishlar yuribdi. Aytishlariga qaraganda amerikaliklar butun Qizilqumni zaharlashgan emish. Bizga shu haqida malumot kerak. Korxonani taqdiri nima bularkin? 1500 tacha odam ishsiz qoladimi?