Irak'ın işgali kararını alırken Tony Blair, çevresindekilere ne kadar danıştı; savaşın gerekçesini hukuken zayıf bulanlara ne kadar kulak kabarttı?

Perşembe günkü seçimler öncesinde, Başbakan'ın dürüstlüğü ve güvenilirliği konusu Irak tartışmasına endekslenmiş durumda.

Observer, İngiltere silahlı kuvvetlerinin eski baş komutanı Amiral Michael Boyce'un -gazeteye göre Başbakan'ı biraz daha köşeye sıkıştıran- itirafını manşete taşıyor: ''Savaş kararı hakkındaki hukuki tavsiyelerin tümünü bana göstermediler''.

Bu tartışmanın arka planını hatırlatalım: İngiltere'nin hukuk işlerinden sorumlu Devlet Bakanı Lord Goldsmith'in savaştan önce Başbakan'a ilettiği 7 Mart tarihli ilk raporda Irak harekatının yasallığını sorguladığı geçenlerde basına sızdırıldı.

Amrial Boyce, kendisine gösterilen tek raporun, Goldsmith'in bundan 10 gün sonra kaleme aldığı -ve bu sefer hukuki çekinceler içermeyen- raporu olduğunu söylüyor.

Observer'a göre, son günlerde Başbakan'ın karakterini hedef alan bu ve benzeri ifşaatlar silsilesi, sandıklarda performansını etkiliyebilir.

Observer, kesinlikle oy vereceğini söyleyenler arasında yaptırdığı son ankette İşçi Partisi'nin Muhafazakarlar ile arasında tuttuğu farkın sadece üç puana indiğini yazıyor.

Observer'a göre, lideri olduğu İşçi Partisi'nin anketlerde önde görünmesine karşın, perşembe günü sandıklarda tatsız bir sürpriz ile karşılaşmaktan endişe duymaya başlayan Tony Blair, İşçi Partili seçmeni, savaş karşıtı Liberal Demokrat partiye kaptırmamak için önümüzdeki üç gün boyunca yoğun bir kampanya başlatmaya karar verdi.

Blair'e yeni bir 'belge darbesi'

Şayet Observer'ın ortaya attığı 'sürpriz yenilgi' kehaneti doğru ise, Independent on Sunday'in bugünkü manşeti Tony Blair için kötü haber demek.

Independent on Sunday, Başbakan Blair'e savaşın hukuki temellerinin sağlam olmadığı görüşünün Irak müdahalesinden neredeyse bir yıl önce iletildiğini ortaya koyan yeni belgelerin gün ışığına çıktığını bildiriyor.

Sözkonusu belgeler, Tony Blair'in 2002 yılında George Bush'u Teksas'taki çiftliğinde ziyaret edişinden hemen önce İngiltere Dışişleri Bakanlığı'nın hukuk danşmanlarının kaleme aldığı tavsiye raporundan.

Blair'in muhalifleri, Teksas'taki buluşmada iki liderin savaş kararını gizlice alıp, bu kararın uluslararası hukuka karşın uygulamaya sokulduğunu öne sürüyor.

Independent on Sunday, Blair muhaliflerinin bu iddiasının giderek doğrulandığı kanısında.

Keza Sunday Times'ın manşeti de bu iddiayı destekler nitelikte: 'Blair'e yeni bir darbe' diye yazan Sunday Times, gizli savaş planını açığa vuran bir belgenin daha basına sızdırıldığını söylüyor.

Sunday Times'a göre, Blair ve yakın çevresinin Irak savaşından önce düzenlediği kilit önemdeki bir toplantının basına sızdırılan notlarında, Başbakan Blair'in ana hedefinin Irak'ta rejim değişikliği olduğu gayet net biçimde ortaya çıkıyor.

Oysa Başbakan, kamuoyu önünde, savaşın gerekçesinin kitle imha silahları olduğunu söylüyordu.

Sunday Telegraph, Muhafazakar Parti lideri Michael Howard ile yaptığı mülakatı öne çıkartıyor bugün.

Howard, 'eğer muhfazakarlar sandıklardan zaferle çıkmazsa, İngiltere halkına olan sorumluluğumu yerine getirmediğim için şahsen kendimi suçlayacağım' diyor.

Ama Sunday Telegraph'a göre, anketler Howard'un zor durumda olduğunu gösteriyor.

Observer'daki anketin aksine Sundan Telegraph, İşçi Partisi'nin yüzde 39'luk bir destekle önde gittiğini gösteren anket sonuçlarını yayınlıyor. Muhafazakarlar, yüzde 31'le ikinci sırada yer alırken, Liberal Demokratlar ise yüzde 22'de seyrediyor.

2 rupilik tsunami yardım çeki

Güney Asya'daki tsunami felaketinden en çok etkilenen yerlerden biri, Hindistan'a bağlı Andaman adası ile Nicobar adasıydı.

Independent on Sunday'in ifadesiyle, büyük depreme kadar birçok Hintlinin gözünde her iki ada da birer cennet parçasıydı; ana karadan çok sayıda Hintli, yeni bir hayat kurmak için bu iki adaya göç etmişti.

Fakat şimdi, pişman mı pişmanlar.

Independent on Sunday'e göre, tsunamide yakınlarını ve mal varlıklarını kaybetmeleri bir yana, şu sıralarda Yeni Delhi hükükmetinin kendilerine gönderdiği para yardımı çekleri acılarını biraz daha deşti.

'Çünkü' diyor gazete, 'yardım çeklerinden bazılarının üzerinde yazılı olan meblağ, 2 rupiden ibaret. Yani aşağı yukarı, 50 kuruş....

Nicobar'da yaşayan Hintli kadın Charity Champion, tsunamide yaklaşık 300 Hindistan cevizi ağacını kaybetmiş. En mütevazı tahminlere göre 20 bin rupiye ihtiyacı olduğunu söylüyor.

Ama Yeni Delhi'den eline geçen çekte, 2 rupi yardım alacağını görünce, şaşkına dönmüş.

Independent on Sunday'e, 'üstelik bu çekle ne yapacağımı da bilmiyorum' diyor: 'Benim banka hesabım yok ki'.

Gazete, yardım çeklerinin her iki adada merkezi hükümete büyük öfke duyulmasına neden olduğunu bildiriyor.

Akdeniz'de tsunami olasılığı

Sunday Times'da yer alan bir tsunami haberi ise, öfke değil, olsa olsa endişe uyandırıyor.

Gazetenin bilim muhabiri, Moskova merkezli uluslararası deprem enstitüsünden bir profesörün uyarılarını aktarıyor.

Deprem uzmanı Vladimir Kossobokov'a göre, Endonezya açıklarında meydana gelen türden dev bir deprem, dünyanın çok uzak bölgelerinde başka büyük depremleri de tetkileyebilir.

Rus uzman, depremlerin tarihçesi incelendiğinde, farklı bölgelerde çok büyük sarsıntıların birbirine yakın zamanlarda meydana geldiğini söylüyor.

Benzer bir 'deprem artı tsunami' felaketini yakın zaman içinde olası gördüğü yerler arasında, Yunanistan ve Türkiye'nin Ege kıyıları birinci sırada.

Sunday Times, geçen hafta Viyena'daki konferansta bir araya gelen Kossobokov ve diğer uluslararası deprem uzmanlarının, derhal Akdeniz'de tsunami erken uyarı sistemi kurulması için çağrıda bulunduklarını yazıyor.

Bolongna Üniversitesi'nden İtalyan jeofizikçi Profesör Stefano Tinti, Viyena'da yaptığı konuşmada tsunamilerin Avrupa kıtasında da görüldüğünü bilhassa vurgulayarak, tarih öncesi çağlardan beri çoğu dev boyutta 232 tsunaminin Avrupa'yı vurduğunu söylüyor.