Roni Margulies Londra

Irak adlı bir yerde savaş var ve İngiltere bu savaşa dahil.

Anlayamayacağı, anlatıldığında da kavramakta zorlanacağı şeyler ise şunlar olurdu:

Bu Irak çok uzak bir yerde; İngiltere'nin orada çok az sayıda askeri var; savaşın zaten bir, bir buçuk yıl önce sona erdiği iddia edildi ve bütün bunlara rağmen İngiltere'nin siyasi gündeminin birinci maddesi, başka her şeyi tayin eden maddesi hâlâ bu savaş.

Bir önceki yılın, 2003'ün son büyük olayı, George W. Bush'un Londra ziyaretiydi.

İki büyük devlet adamı birlikte zafer kutlamayı, Londra sokaklarında halkın sevgi gösterileri arasında dolaşmayı, kendi seçmenlerine 'show' yapmayı umuyorlardı.

Heyhat, öyle olamadı!

Bush askeri bir hava meydanından helikopterle Buckingham Sarayı'na götürüldü; halka açık etkinlik ve konuşmaları iptal edildi; Londra sokaklarına bir kez, kurşun geçirmez bir otomobilin içinde adeta esir gibi çıkabildi.

Trafalgar Meydanı'ndaki 400.000 kişilik savaş karşıtı gösteri İngiltere tarihinin hafta arası bir gün yapılan en büyük gösterisi oldu.

Bu yıl da bir yandan ulusal ve yerel gösteriler devam etti, bir yandan Irak'tan gelen dehşet verici haberler her ay, her hafta, her gün basın ve televizyonlarda birinci haber olmayı sürdürdü.

Bunların siyasi sonuçları Haziran ayında Avrupa Parlamentosu ve Londra Belediyesi seçimlerinde açıkça ortaya çıktı.

Tony Blair'in İşçi Partisi o güne kadarki en düşük oylarını aldı.

Seçimlerden kazançlı çıkan, tüm oynaklığına rağmen ve bugün işgale karşı çıkmasa da, en azından savaşın çıktığı güne kadar savaşa karşı olan ve bunu seçim kampanyasında ön plana çıkaran Liberal Demokratlar oldu.

Aynı şeyi Temmuz başında bir kez daha gördük.

İşçi Partisi'nin kaleleri olan Birmingham ve Leicester kentlerindeki milletvekili ara seçimlerinde partinin oyları çöktü; kentlerden birini Liberaller'e kaptırdılar.

İşin ilginci, Liberaller üçüncü parti olduklarından, 2005 seçimlerinde iktidar olma şansları yok.

İkinci parti olan Muhafazakârlar'ın ise hiç yok. Kazanabilmeleri için, kamuoyunun Blair'i sağdan eleştiriyor olması, fazla solda durduğu için beğenmiyor olması gerek.

Oysa tüm kamu yoklamaları ve sokaklar, İngiltere halkının önemli çoğunluğunun başta savaş olmak üzere pek çok konuda İşçi Partisi'nin solunda durduğunu gösteriyor.

Dolayısıyla, seçimlerde katılım oranı düşecek ama yutkuna yutkuna verilen oylarla yine İşçi Partisi kazanacak.

Solunda bir seçenek yok çünkü.

Bu arada, Blair'in yarattığı yaygın hayal kırıklığı sonucunda, bir yandan aşırı sağcı British National Party bazı belediye seçimlerinde başarı kazanırken, bir yandan da geçtiğimiz Ocak ayında savaş karşıtı hareketin içinden doğan ve daha şimdiden beklenmedik başarılar kazanan Respect koalisyonu, Avrupa seçimlerinde ve ara seçimlerde İngiltere tarihinin en büyük sol oyunu aldı (İşçi Partisi'nin solundaki oy anlamında).

Respect henüz çok yeni, genel seçimlerde ciddi bir varlık göstermesi beklenemez.

Ama İngiltere parlamentosunda tam 50 yıldır İşçi Partisi'nin solunda bir milletvekili olmadığı düşünüldüğünde, Respect'in ortaya çıkmış olması Irak savaşının İngiltere siyasetini ne kadar köklü bir biçimde etkilediğinin önemli bir göstergesi.

Ve etkilemeye devam edeceği çok açık.

Blair bir buçuk yıldır 'savaşın altına artık bir çizgi çekmek' gerektiğini anlatıyordu.

Bunun mümkün olmadığına nihayet kendisi de ikna oldu ve 2005 seçim kampanyasını savaşa girmenin doğru olduğu temelinde yürüteceğini duyurdu.

Öte yandan Ekim ayında Londra'da gerçekleşen Dördüncü Avrupa Sosyal Forumu, önümüzdeki 19-20 Mart günlerini Avrupa çapında savaşa, işgale ve neoliberalizme karşı eylem günü olarak ilân etti.

Mart sonunda uluslararası eylem günü, büyük olasılıkla Mayıs başında genel seçim.

2005 yılı da Irak savaşının gölgesinde geçeceğe benziyor.

Gelişmeleri, dünyanın dört bir yanındaki gazetecilerin izlenimleri ile aktardığımız Dünyaya Açılan Pencere programını, her hafta Pazar günleri, TSİ 11.00 ve TSİ 18.00'deki radyo yayınlarımızda dinleyebilirsiniz.