Irak'ı birleştirmesi istenen adam: Haydar el Abadi

Irak Parlamentosu'nun Başkan Yardımcısı Haydar el Abadi Cumhurbaşkanı Fuad Mahsum tarafından yeni Başbakan olarak belirlendi.

Irak'ın en deneyimli siyasetçilerinden birisi olarak kabul edilen Abadi, 2003'te sürgünden dönmesinden bu yana farklı kademelerde bir çok önemli görev üstlendi.

Her ne kadar iki dönem üst üste Başbakanlık görevini yürütmüş olan Nuri el Maliki şiddetle karşı çıksa da, Abadi Şii ağırlıklı Kanun Devleti koalisyonunun desteğini arkasına almış gibi gözüküyor.

30 gün içerisinde yeni bir hükümet kurma görevi verilen Abadi'nin önünde zorlu bir süreç var. Kendisinden Maliki döneminde büyük yara alan hükümet ile Sünniler ve Kürtler arasındaki ilişkileri onarması bekleniyor.

Eğer Abadi hükümeti kurmayı başarabilirse işleri kolaylaşmayacak. Eski adı IŞİD olan İslam devleti örgütünün ülkede giderek artan etkinliğini bastırmak Abadi'nin başlıca görevi haline gelecek.

1952'de Bağdat'ta doğan Abadi, 1975 yılında Bağdat Üniversitesi'nin elektrik mühendisliği bölümünden mezun oldu.

1981'de Manchester Üniversitesi'nde doktorasını tamamlayan Abadi, bu dönemde İngiltere'de sektör danışmanlığı işleri yaptı.

Sürgün yılları

1980 ve 1990'ların büyük kısmında Şii muhalefet hareketi Dava Partisi üyesi olduğu için sürgünde yaşamak zorunda kalan Abadi, Saddam Hüseyin rejimi döneminde iki kardeşinin öldürüldüğünü, bir kardeşinin ise 10 yıl hapiste tutulduğunu söylüyor.

Abadi'nin tüm kardeşileri de kendisi gibi Dava Partisi'nin üyeleriydi.

2003'te ülkesine geri dönen Abadi, Irak geçici yönetim konseyinde İletişim Bakanlığı görevini üstlendi.

2006'dan bu yana parlamento üyesi olan Abadi, finans ve ekonomi alanları dahil birçok meclis komitesine başkanlık yaptı.

Aslına bakılırsa Abadi'nin ismi Başbakanlık için daha önce de telaffuz edilmişti.

Haydar el Abadi'nin 2006'da ve 2010'da Başbakanlık için adı geçiyordu.

Benzeşen siyasi kariyerler

Genel kanı, Abadi'nin Nuri el Maliki'ye göre daha az kuıtuplaştırıcı bir isim olduğu yönünde. Ancak iki siyasi figürün üstlendiği görevler kıyaslandığında sağlıklı bir karşılaştırma imkanı da azalıyor.

Her iki ismin de siyasi geçmişi 1970'li yıllarda Saddam Hüseyin'in Baas Partisi'ne karşı silahlı mücadele başlatmış olan Dava Partisi'ne dayanıyor.

Bu nedenle Abadi'nin de rakibi Maliki'den çok farklı olmayabileceği görüşleri de var.

Emekli İngiliz diplomat Gerard Russell, "İkisi de benzer bir yoldan geliyorlar. Ancak aman içerisinde Dava Partisi içerisinde iki isim de farklı yaklaşımları benimsedi" diyor.

Abadi'nin çok zeki bir kişi olduğunu ifade eden Russell, "Tam bir siyasetçi geçmişi var. Maliki ise, daha gizemli bir geçmişe sahip" diyor.

Russell'a göre Abadi yurtdışında da daha çok saygı gören bir isim.

ABD ve İran'ın onayı olmadan Abadi'nin isminin gündeme gelmiş olamayacağını düşünen Russell, "2003'ten bu yana seçilen üç Başbakan arasında en iyi İngilizce konuşan kesinlikle Abadi ve Batı'nın yaklaşımını çok iyi biliyor" diyor.

Ilımlı ama kararlı

Colombia Üniversitesi'nden Irak uzmanı Ranj Alaaldin ise Abadi ile kısa süre önce yaptığı görüşmeden elde ettiği izlenimleri "Dava Partisi içerisindeki ılımlılardan birisi. Malikiye kıyasla gerekli anlarda taviz vermeye çok daha yatkın" sözleriyle aktarıyor.

Ancak Alaaldin'e göre, Abadi döneminde Irak'ın siyasi tablosunda radikal değişiklikler de beklenmemeli. Çünkü sonuçta Abadi de Maliki gibi Irak'taki bir mezhep grubunu temsil ediyor.

Alaaldin, "Sonuçta Abadi de destekçileri güneydeki Şiiler olan bir siyasetçi. Politikaları da bunu yansıtacaktır" diyor.

Irak'ın kuzeyinde geniş bir alanın kontrolünü ele geçiren İslam devleti örgütüne karşı ise Abadi'nin hiçbir şekilde taviz vermemesi bekleniyor.

Haziran ayında Huffington Post'a bir mülakat veren Abadi, radikal İslamci militanlara karşı "gerekirse İran dahil her türlü desteğin" alınabileceğini söylemişti.

Abadi aynı röportajda, "Eğer ABD hava desteği sağlarsa İran'a ihtiyaç kalmaz. Ama sağlamazsa İran'dan hava desteği istenebilir" demişti.