Kırım'da Rusya'ya bağlanma referandumu

Kırım'da bölgenin yeniden Rusya'ya bağlanması ya da daha fazla özerklikle Ukrayna'ya bağlı kalması konusunda referandum yapılıyor.

Ukrayna ve birçok Batılı ülke referandumu yasa dışı sayarken, Rusya referandumun sonucuna saygı gösterilmesi gerektiğini söylüyor.

Rusya, 22 Şubat'ta Moskova yanlısı cumhurbaşkanı Viktor Yanukoviç'in devrilmesinden sonra Kırım'a müdahale etmişti. Çoğunluğunu etnik Rusların oluşturduğu bölge fiilen Rus askerlerinin denetiminde.

Referandumda Rusya'ya bağlanma kararının çıkmasına kesin gözüyle bakılıyor. Kırımlı Tatarlar oylamayı boykot ediyor.

Kırım'ın başkenti Simferopol'deki (Akmescit) bir oy kullanma merkezinde bulunan BBC muhabiri Ben Brown, referanduma katılımın yüksek olduğunu, sandıkların açılmasından sonra ilk 10 dakika içinde 100 kişinin geldiğini aktarıyor.

Oy verme işlemi Türkiye saatiyle 20.00'ya kadar sürecek.

Yüksek katılım

Referandumda halka Kırım'ın Rusya'ya bağlanmasını isteyip istemedikleri soruluyor.

İkinci bir soruda da Ukrayna'nın 1992 Anayasası'ndaki statüsüne dönüp dönmemesi gerektiği sorusu yer alıyor. Bu düzenleme bölgenin özerkliğini genişletiyor.

Yaklaşık 1.5 milyon kişinin oy kullanma hakkı var. İlk sonuçların sandıklar kapanır kapanmaz açıklanacağı belirtiliyor.

Kırım'da nüfusun çoğunluğunu Rus kökenliler oluşturuyor (Yüzde 58,5) ve bu kişilerin çoğunluğunun Rusya'ya bağlanma yönünde oy kullanması bekleniyor.

Oy kullanmadan önce BBC'nin sorularunu yanıtlayan bir Kırımlı kadın, "Putin (Rusya Federasyonu Başkanı) ve Rusya'yı seviyoruz. Rusya'yı istiyoruz. Çünkü burada faşistleri görmek istemiyoruz" dedi.

Putin, Ukrayna'da Yanukoviç'in devrilmesiyle sonuçlanan protestolarda "faşistler" ve "aşırı sağcı radikallerin" başı çektiğini savunmuştu. Ukrayna bu iddiayı reddediyor.

Kırım'da bölgenin daha fazla özerklikle Ukrayna'ya bağlı kalmasını isteyen bir kesim de bulunuyor.

Serhiy Reştenik adlı bir Kırımlı BBC'ye "Kırım tam özerkliğe sahip olmalı. Kendi ekonomisi olmalı. Hükümetten baskı olmamalı. Bağımsızlığı destekliyorum" dedi.

Moskova Cumartesi günü Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nde referandumu gayrimeşru sayan bir karar tasarısını veto etti.

Karar tasarısına 15 üyeden 13 üye destek verdi. Rusya gibi veto hakkına sahip beş daimi üyeden biri olan Çin ise oylamada çekimser kaldı.

Pekin, Ukrayna'nın toprak bütünlüğünü desteklediğini açıkladı.

Amerika Birleşik Devletleri ve Avrupa Birliği, referandumun gerçekleşmesi halinde Rus yetkililere yaptırım uygulayacağını açıklamıştı.

ABD ve Avrupa Birliği'nin desteğine sahip olan Ukrayna Hükümeti de referandumu gayrimeşru ilan etmişti.

Kiev, silahların gölgesinde seçim yapılamayacağını söylüyor.

Ukrayna Parlamentosu, Kırım Bölgesel Meclisi'ni de lağvetmişti.

Ancak Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, Rusya'nın "Kırım halkının iradesine saygı göstereceğini" söyledi.

Kırım 1954'e kadar Rusya'nın parçasıydı. Rusya'nın Karadeniz donanması da Kırım'da bulunuyor. Rusya Ukrayna'nın toprak bütünlüğüne saygı göstereceğine ilişkin anlaşmalara imza atmıştı.

Devrik Ukrayna Cumhurbaşkanı Viktor Yanukoviç geçen yıl AB ile bağları güçlendirecek bir işbirliği anlaşmasını son anda imzalamaktan vazgeçmiş ve Rusya'yla yakınlaşmayı tercih etmişti.

Cumhurbaşkanı'nın bu kararı aylar süren gösterilerle protesto edilmişti.