เลือกตั้งผู้ว่าฯ กทม.: ประวัติศาสตร์ สถิติ และเกร็ดน่ารู้

1 เมษายน 2022

นับถอยหลังสู่การเลือกตั้งผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร (ผู้ว่าฯ กทม.) วันที่ 22 พ.ค. 2565 ซึ่งจะเป็นการเลือกตั้งครั้งที่ 11 เพื่อหาผู้ว่าฯ คนที่ 17 ของคนกรุงเทพฯ บีบีซีไทยค้นประวัติศาสตร์ รวมสถิติ และหยิบเกร็ดน่ารู้มานำเสนอประกอบการติดตามการเลือกตั้งผู้ว่าฯ ครั้งแรกในรอบ 9 ปี

เลือกตั้งผู้ว่าฯ กทม. ครั้งแรก

การเลือกตั้งผู้ว่าฯ กทม. เกิดขึ้นครั้งแรกเมื่อปี 2518 หลังประกาศใช้พระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการกรุงเทพมหานคร โดยเป็นการเลือกแบบ "ยกคณะ" 5 คนคือผู้ว่าฯ 1 คน และรองผู้ว่าฯ 4 คน นอกจากนี้ยังเปิดให้มีการเลือกตั้งสมาชิกสภากรุงเทพมหานคร (ส.ก.) พร้อมกันในคราวเดียว

ในการเลือกตั้งผู้ว่าฯ กทม. ครั้งแรก ทีมของนายธรรมนูญ เทียนเงิน ผู้สมัครของพรรคประชาธิปัตย์ เอาชนะคู่แข่งอีก 4 คณะ คว้าคะแนนไปได้ 99,247 คะแนน

แต่ทำหน้าที่ได้เพียง 1 ปี 8 เดือน ผู้ว่าฯ ธรรมนูญ ก็ถูกนายธานินทร์ กรัยวิเชียร นายกรัฐมนตรี สั่งปลดพ้นจากเก้าอี้ หลังเกิดความขัดแย้งอย่างรุนแรงระหว่างฝ่ายบริหารและฝ่ายนิติบัญญัติของ กทม. และมีการแต่งตั้งผู้ว่าฯ หมุนเวียนสับเปลี่ยนกันเข้ามาบริหารเมืองหลวง ก่อนกลับไปเลือกตั้งกันอีกครั้งในปี 2528

ความจริงก่อนมีผู้ว่าฯ กทม. ที่มาจากการเลือกตั้งคนแรก กรุงเทพฯ เคยมีผู้ว่าฯ มาแล้ว 4 คนตั้งแต่ปี 2516 ซึ่งทั้งหมดมาจากการแต่งตั้ง

"ที่สุด" จากสถิติการเลือกตั้งผู้ว่าฯ กทม. 10 ครั้งที่ผ่านมา

นั่งเก้าอี้นานที่สุด: ม.ร.ว. สุขุมพันธุ์ บริพัตร อยู่ในตำแหน่ง 6 ปี 202 วัน

นั่งเก้าอี้สั้นที่สุด: นายธรรมนูญ เทียนเงิน อยู่ในตำแหน่ง 1 ปี 262 วัน

ผู้ว่าฯ กทม. ที่ได้รับเลือกตั้งด้วยสัดส่วนคะแนนสูงที่สุด: พล.ต. จำลอง ศรีเมือง ชนะการเลือกตั้งสมัยที่ 2 ด้วยคะแนน 703,671 คะแนน คิดเป็น 61.32% ของผู้ออกไปใช้สิทธิเลือกตั้งในครั้งนั้น

คำบรรยายภาพ, พล.ต. จำลอง ศรีเมือง นั่งเรือชมคลองในกิจกรรมที่จัดขึ้นระหว่างเขาเป็นผู้ว่าฯ กทม. เมื่อปี 2531

ผู้ว่าฯ กทม. ที่ได้รับเลือกตั้งด้วยสัดส่วนคะแนนต่ำที่สุด: นายอภิรักษ์ โกษะโยธิน แม้ชนะการเลือกตั้งสมัยแรกด้วยคะแนนถึง 911,441 แต้ม แต่ก็คิดเป็นเพียง 36.86% ของผู้ออกไปใช้สิทธิเลือกตั้ง

ผู้ว่าฯ กทม. ที่มีอายุน้อยที่สุด: นายอภิรักษ์ โกษะโยธิน รับตำแหน่งขณะอายุ 43 ปี

ผู้ว่าฯ ที่ได้รับคะแนนเลือกตั้งเกิน 1 ล้านเสียง: นายสมัคร สุนทรเวช คว้าไป 1,016,096 คะแนน และ ม.ร.ว. สุขุมพันธุ์ บริพัตร ได้ไป 1,256,349 คะแนน จากการลงรักษาแชมป์-สมัครรับเลือกตั้งเป็นผู้ว่าฯ ครั้งที่ 2 และยังถือเป็นคะแนนสูงที่สุดในหมู่ผู้ว่าฯ ที่มาจากการเลือกตั้งทั้ง 7 คน

การเลือกตั้งผู้ว่าฯ กทม. ที่ประชาชนออกไปใช้สิทธิมากที่สุด: ปี 2556 มีผู้ใช้สิทธิถึง 63.98% โดย ม.ร.ว. สุขุมพันธุ์ บริพัตร ผู้สมัครจากพรรคประชาธิปัตย์ ได้รับเลือกตั้งเป็นผู้ว่าฯ อีกสมัย ได้คะแนน 1,256,349คะแนน (47.75 %)

คำบรรยายภาพ, นายสมัคร สุนทรเวช 1 ใน 2 ผู้ว่าฯ กทม. ที่ได้คะแนนเสียงเกิน 1 ล้านทักทายผู้สนับสนุน นายสมัครถึงแก่อนิจกรรมเมื่อ 24 พ.ย. 2552

การเลือกตั้งผู้ว่าฯ กทม. ที่ประชาชนออกไปใช้สิทธิน้อยที่สุด: ปี 2518 มีผู้ออกไปใช้สิทธิเพียง 13.86% และยังมีผู้สมัครน้อยที่สุดคือ 5 คนด้วย

การเลือกผู้ว่าฯ กทม. ที่มีผู้สมัครลงแข่งขันมากที่สุด: ปี 2539 มีผู้สมัครมากถึง 29 คน
พรรคการเมืองที่พาผู้สมัครชิงเก้าอี้ผู้ว่าฯ กทม. ได้มากที่สุด: พรรคประชาธิปัตย์ส่งผู้ว่าฯ เข้าไปนั่งบริหารเมืองได้ถึง 3 คน และมีอยู่ 2 คนที่ชนะการเลือกตั้งคนละ 2 สมัย จึงถือได้ว่าเป็นพรรคที่กำชัยชนะในการเลือกตั้งสนามนี้มากที่สุด