นักเรียนหญิงอิหร่านในหลายเมืองได้รับสารพิษปริศนา เชื่อคนร้ายต้องการให้ปิดโรงเรียนสตรี

บีบีซีได้รับข้อมูลว่าเด็กนักเรียนหญิงอย่างน้อย 650 คนในอิหร่านตกเป็นเป้าการทำร้ายด้วยสารพิษ ขณะที่เจ้าหน้าที่ระดับสูงของรัฐบาลยอมรับว่าเด็กหญิงเหล่านี้คือเป้าหมายการทำร้ายโดยเจตนา

ข้อมูลที่ได้บ่งชี้ว่าไม่มีเด็กคนไหนเสียชีวิต แต่หลายสิบคนต้องถูกนำส่งโรงพยาบาลด้วยปัญหาระบบทางเดินหายใจ มีอาการคลื่นไส้ วิงเวียนศีรษะ และร่างกายอ่อนแรง

นายแพทย์ ยูเนส ปานาฮี รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงสาธารณสุขอิหร่านกล่าวในการแถลงข่าวเมื่อ 26 ก.พ. ว่า "มีหลักฐานว่าคนบางกลุ่มต้องการให้โรงเรียนทุกแห่ง โดยเฉพาะโรงเรียนสตรี ปิดตัวลง"

ถ้อยแถลงเดียวจากทางการอิหร่านในตอนนี้มาจากสำนักงานอัยการสูงสุดที่เปิดการสอบสวนเหตุวางยาพิษที่เกิดขึ้น ซึ่งอาจเป็นการกระทำโดยเจตนา

ในช่วง 3 เดือนที่ผ่านมา มีเด็กนักเรียนหญิงแจ้งว่าได้กลิ่นส้ม หรือกลิ่นปลาเน่า ก่อนที่พวกเธอจะล้มป่วย

นายแพทย์ปานาฮีระบุว่า "สารเคมีที่ใช้ก่อเหตุไม่ใช่สารที่ใช้ในด้านการทหาร และสามารถหาได้ทั่วไป...เด็กนักเรียนไม่ต้องรับการรักษาด้วยวิธีที่รุกล้ำเข้าไปในร่างกาย" และชี้ว่าเป็นเรื่องจำเป็นที่สังคมต้องรับมือกรณีนี้ด้วยความสงบเยือกเย็น

ในเวลาต่อมา นายแพทย์ปานาฮีอ้างว่าถ้อยแถลงดังกล่าวของตนถูก "ตีความผิด" ซึ่งเป็นสัญญาณบ่งชี้ถึงความแตกแยกระหว่างหน่วยงานต่าง ๆ ของรัฐต่อการรับมือความโกรธแค้นของประชาชนในยามที่ทางการยังไม่ทราบตัวคนร้ายที่ก่อเหตุ

เด็กนักเรียนหญิงที่ถูกวางยาส่วนใหญ่อยู่ในจังหวัดกุม แต่ก็พบเหตุการณ์ลักษณะเดียวกันเกิดขึ้นในอีก 8 เมืองทั่วอิหร่าน ส่งผลให้กระแสไม่พอใจของประชาชนรุนแรงขึ้นทุกขณะ

กรณีเด็กถูกวางยาเกิดขึ้นครั้งแรกเมื่อ 30 พ.ย.2022 หลังจากนักเรียน 18 คนที่โรงเรียนช่างเทคนิคนูร์ ในจังหวัดกุม ถูกนำส่งโรงพยาบาล หลังจากแสดงอาการถูกสารพิษ

หลังจากนั้นก็พบเด็กหญิงอีกกว่า 10 รายตกเป็นเป้าการทำร้ายลักษณะเดียวกันในจังหวัดนี้

ช่วงกลางเดือน ก.พ.ที่ผ่านมา ประชาชนอย่างน้อย 100 คนไปชุมนุมประท้วงที่ด้านหน้าสำนักงานผู้ว่าราชการจังหวัดกุม

"พวกคุณมีหน้าที่ต้องดูแลความปลอดภัยของลูกผม ! ผมมีลูกสาวสองคน" พ่อคนหนึ่งร้องตะโกนในคลิปที่ถูกส่งต่อกันอย่างแพร่หลายทางโซเชียลมีเดีย "ลูกสาวสองคน...และสิ่งที่ผมทำได้คือไม่ให้ลูกไปโรงเรียน"

"นี่คือสงคราม" ผู้หญิงอีกคนพูด "พวกนั้นก่อเหตุนี้ขึ้นที่โรงเรียนมัธยมสตรีในกุมเพื่อบีบบังคับให้เด็กอยู่กับบ้าน พวกนั้นต้องการให้เด็กผู้หญิงอยู่กับบ้าน"

ผู้ปกครองบางคนเล่าว่า บุตรหลานของพวกเขาล้มป่วยนานหลายสัปดาห์หลังจากได้รับสารพิษ

คลิปวิดีโอที่ถ่ายจากโรงพยาบาลเผยให้เห็นเด็กหญิงคนหนึ่งนอนอยู่บนเตียงโดยมีอาการสับสนมึนงง ขณะที่แม่ของเธอเฝ้าดูแลอยู่ใกล้ ๆ

"แม่ทั้งหลาย ฉันเป็นแม่คนหนึ่งและลูกของฉันต้องนอนโรงพยาบาลในสภาพแขนขาอ่อนแรง" แม่เด็กหญิงคนดังกล่าวพูดอย่างสะเทือนใจ

"ฉันหยิกลูก แต่เธอไม่ตอบสนองใด ๆ ได้โปรดอย่าส่งลูกหลานของคุณไปโรงเรียน"

ศูนย์กลางศาสนา

เหตุร้ายที่เกิดขึ้นส่วนใหญ่อยู่ในพื้นที่จังหวัดกุม ซึ่งเป็นบ้านเกิดของเหล่าผู้นำศาสนาอิสลามนิกายชีอะห์ บุคคลสำคัญในสาธารณรัฐอิสลามอิหร่าน

แต่อำนาจของผู้นำเหล่านี้ถูกสั่นคลอนนับตั้งแต่หญิงเชื้อสายเคิร์ดวัย 22 ปีที่ชื่อมาห์ซา อามินี เสียชีวิตขณะถูกควบคุมตัวโดยเจ้าหน้าที่ซึ่งรู้จักกันในนาม "ตำรวจศีลธรรม" เพราะถูกกล่าวหาว่าทำผิดกฎการสวมผ้าคลุมศีรษะที่เรียกว่าฮิญาบ เมื่อเดือน ก.ย.ปีก่อน

ชาวอิหร่านบางคนสงสัยว่าการมุ่งเป้าทำร้ายเด็กนักเรียนหญิงเหล่านี้คือการ "เอาคืน" ที่พวกเธอมีบทบาทในการประท้วงต่อต้านรัฐบาลครั้งใหญ่ต่อการเสียชีวิตดังกล่าว ซึ่งในโซเชียลมีเดียเต็มไปด้วยภาพของเด็กนักเรียนหญิงที่กระชากผ้าคลุมศีรษะเพื่อแสดงการประท้วง

นอกจากนี้หลายคนยังสันนิษฐานว่าการมุ่งทำร้ายด้วยสารพิษที่เกิดขึ้น เป็นฝีมือของกลุ่มสายแข็งกร้าวที่ต้องการ "เลียนแบบ" กลุ่มตาลีบันในอัฟกานิสถาน และโบโกฮาราม กลุ่มติดอาวุธมุสลิมในไนจีเรีย ที่ข่มขวัญผู้ปกครองไม่ให้ส่งลูกสาวไปโรงเรียน

"โบโกฮารามมาถึงอิหร่านแล้วหรือนี่" นายโมฮัมหมัด อาลี อับตาฮี อดีตรองประธานาธิบดีอิหร่านโพสต์ข้อความทางอินสตาแกรม

นักการเมืองสายปฏิรูปผู้นี้ยังเตือนว่า "พวกสุดโต่งจะตีความกฎเกณฑ์ต่าง ๆ ของรัฐบาลและศาสนาไปตามแนวทางของพวกเขา"

ที่ผ่านมา รัฐบาลอิหร่านมักปฏิเสธเสียงวิจารณ์เรื่องการควบคุมและจำกัดสิทธิของผู้หญิง เช่น การบังคับสวมผ้าคลุมศีรษะ ด้วยการอวดอ้างถึงจำนวนผู้หญิงที่เข้าเรียนระดับมหาวิทยาลัย

แต่หากเด็กหญิงไม่สามารถไปโรงเรียนจนสำเร็จการศึกษาได้ การเข้าเรียนในระดับอุดมศึกษาก็คงเป็นเพียงความฝันอันห่างไกล

ในระหว่างการพบปะของประชาชนกับผู้ว่าราชการจังหวัดกุม เด็กนักเรียนหญิงคนหนึ่งซึ่งระบุว่าเธอถูกสารพิษ 2 ครั้ง เปิดเผยข้อมูลที่ตอกย้ำถึงความไม่ชัดเจน และการให้ข้อมูลที่สร้างความเข้าใจผิดของแถลงการณ์จากทางการ

เธอระบุว่า "พวกเขา (เจ้าหน้าที่รัฐ) บอกว่าทุกอย่างเป็นไปด้วยดี พวกเขากำลังสอบสวนเรื่องที่เกิดขึ้น แต่เมื่อพ่อของฉันสอบถามไปยังโรงเรียน กลับได้รับคำขอโทษ และบอกว่ากล้องวงจรปิดของโรงเรียนเสียมา 1 สัปดาห์แล้ว และพวกเขาไม่สามารถสอบสวนเรื่องนี้ได้"

"และเมื่อฉันถูกสารพิษเป็นครั้งที่ 2 เมื่อวันอาทิตย์ อาจารย์ใหญ่พูดว่า 'เธอมีภาวะโรคหัวใจ นี่คือสาเหตุที่เธอต้องเข้าโรงพยาบาล' แต่ที่จริงฉันไม่มีภาวะโรคหัวใจเลย"