รัสเซีย ยูเครน : พลเรือนราว 1,300 คนติดอยู่ใต้ซากโรงละครมาริอูโปล รัสเซียถล่มโรงซ่อมเครื่องบินเมืองลวิฟ

หน่วยกู้ภัยของเมืองท่ามาริอูโปลระบุว่า ขณะนี้สามารถช่วยชีวิตพลเรือน 130 คน ขึ้นมาจากชั้นใต้ดินของโรงละครประจำเมืองที่ถูกกองกำลังรัสเซียทิ้งระเบิดเมื่อ 16 มี.ค. ได้แล้ว อย่างไรก็ตาม ยังคงไม่ทราบชะตากรรมของชาวเมืองอีกราว 1,300 คน ที่ยังติดอยู่ใต้ซากปรักหักพังของโรงละคร ซึ่งถูกใช้เป็นสถานที่หลบภัยของคนจำนวนมากก่อนหน้านี้

คาดว่ามีเด็กและคนชราจำนวนไม่น้อยอาศัยหลบภัยการสู้รบในโรงละครดังกล่าว แต่ทางการยูเครนกล่าวหาว่ากองกำลังรัสเซียทราบเรื่องนี้ดี แต่ก็ยังมุ่งเป้าโจมตีพลเรือนที่อยู่กันอย่างสงบด้วยเจตนาร้าย ซึ่งการกระทำดังกล่าวอาจเข้าข่ายอาชญากรรมสงครามได้ แม้ทางการรัสเซียจะปฏิเสธว่าไม่ใช่ฝีมือของกองกำลังฝ่ายตนก็ตาม

ทางการยูเครนประมาณการว่า เหตุปิดล้อมโจมตีเมืองมาริอูโปลที่ดำเนินมานานกว่า 3 สัปดาห์ ทำให้อาคารบ้านเรือนและสถานที่ต่าง ๆ ถูกทำลายลงไปถึง 80% แล้ว ในขณะที่ชาวเมืองราว 350,000 คน ยังคงติดอยู่ในวงล้อมของทหารรัสเซียโดยไม่มีไฟฟ้าและน้ำประปา ทั้งขาดแคลนอาหารและปัจจัยอื่น ๆ ที่จำเป็นต่อการดำรงชีวิต

ด้านประธานาธิบดีวลาดิเมียร์ ปูติน ของรัสเซีย ขึ้นกล่าวปราศรัยในงานเฉลิมฉลองครบรอบ 8 ปีการผนวกดินแดนไครเมีย ที่สนามกีฬาลูชนิกิในกรุงมอสโก โดยเขากล่าวยกย่องปฏิบัติการพิเศษทางทหารในยูเครนว่า ได้ช่วยคนท้องถิ่นให้พ้นความทุกข์ทรมานจากการถูกไล่ฆ่าล้างเผ่าพันธุ์

อย่างไรก็ตาม สถานีโทรทัศน์ของทางการที่ถ่ายทอดสดงานดังกล่าว ได้ตัดภาพขณะที่นายปูตินยังกล่าวปราศรัยไม่จบประโยคดี และเปลี่ยนไปฉายภาพการบรรเลงดนตรีแนวชาตินิยมแทน ซึ่งต่อมาทางโฆษกรัฐบาลรัสเซียชี้แจงว่าเป็นความผิดพลาดทางเทคนิค

รัสเซียถล่มโรงซ่อมบำรุงเครื่องบินเมืองลวิฟ

เมื่อช่วงเช้าตรู่ของ 18 มี.ค. ตามเวลาท้องถิ่นของยูเครน เกิดเสียงระเบิดดังกึกก้อง 3 ครั้ง ที่บริเวณชานเมืองลวิฟทางภาคตะวันตกของประเทศ หลังกองกำลังรัสเซียยิงขีปนาวุธโจมตีเพื่อทำลายโรงซ่อมบำรุงเครื่องบิน ซึ่งอยู่ห่างจากใจกลางเมืองราว 6 กิโลเมตรเท่านั้น

นายอันดรีย์ ซาโดวี นายกเทศมนตรีเมืองลวิฟยืนยันว่า โรงซ่อมบำรุงเครื่องบินดังกล่าวถูกขีปนาวุธร่อนทำลาย แต่ไม่มีรายงานผู้ได้รับบาดเจ็บหรือเสียชีวิต เนื่องจากยังปิดทำการอยู่ ส่วนท่าอากาศยานนานาชาติดานีโล ฮาลิตสกี ที่อยู่ใกล้กัน ไม่ได้รับความเสียหายแต่อย่างใด

กองทัพอากาศยูเครนแถลงว่า รัสเซียยิงขีปนาวุธร่อนทั้งหมด 6 ลูกมาจากทะเลดำ แต่ในจำนวนนั้น 2 ลูกถูกยิงสกัดไว้ได้ด้วยจรวดต่อต้านอากาศยาน

ศาสตราจารย์ไมเคิล คลาร์ก นักวิเคราะห์จากสถาบันวิจัยและให้คำปรึกษาด้านความมั่นคงรวมเหล่าทัพ (RUSI) ของสหราชอาณาจักร บอกกับบีบีซีว่า "ฝ่ายรัสเซียมุ่งเป้าทำลายโครงสร้างพื้นฐาน ซึ่งจะทำให้เครื่องบินรบของยูเครนทะยานขึ้นเหนือน่านฟ้าไม่ได้อีก"

"ความแข็งแกร่งของกองทัพอากาศยูเครน ยังคงขัดขวางไม่ให้รัสเซียเข้ายึดครองน่านฟ้าของเขตสู้รบได้อย่างเบ็ดเสร็จเด็ดขาด จนกระทั่งถึงทุกวันนี้" ศ. คลาร์กกล่าว

เมืองลวีฟมีชาวยูเครนจากทุกภูมิภาคหนีภัยการสู้รบมาพักพิงอยู่มากถึง 2 ล้านคน เนื่องจากเป็นเมืองใหญ่ที่อยู่ห่างไกลพรมแดนรัสเซียและน่าจะมีความปลอดภัยมากกว่า อย่างไรก็ตาม การโจมตีครั้งนี้นอกจากจะทำลายขวัญและกำลังใจของชาวยูเครนแล้ว ยังมองได้ว่าเป็นการข่มขู่ชาติสมาชิกนาโต ซึ่งส่วนใหญ่มีพรมแดนติดกับภาคตะวันตกของยูเครน

ปูตินยื่นข้อเรียกร้องแลกสันติภาพในยูเครน

ประธานาธิบดีวลาดิเมียร์ ปูติน ของรัสเซีย ยื่นข้อเรียกร้องในการเจรจาสันติภาพกับยูเครน โดยแจ้งผ่านการสนทนาทางโทรศัพท์กับประธานาธิบดีเรเจป ทายยิป แอร์โดอัน ของตุรกี ซึ่งอาสาเป็นสื่อกลางในการพูดคุยต่อรองครั้งนี้

นายอิบราฮิม คาลิน หัวหน้าคณะที่ปรึกษาของประธานาธิบดีตุรกี ซึ่งได้รับฟังการสนทนาระหว่างผู้นำทั้งสองประเทศ เปิดเผยกับบีบีซีว่า ข้อเรียกร้องของนายปูตินนั้นแบ่งออกเป็นสองส่วนใหญ่ ๆ โดยส่วนแรกนั้นไม่ยากที่ยูเครนจะยอมรับและปฏิบัติตามได้โดยไม่มีปัญหา แต่ข้อเรียกร้องอีกส่วนหนึ่งนั้นเกรงว่าจะไม่อาจตกลงกันได้

ข้อเรียกร้องสำคัญในส่วนแรกนั้น รวมถึงการที่ยูเครนคงสถานะเป็นกลางในเวทีการเมืองระหว่างประเทศ และจะไม่เข้าร่วมเป็นสมาชิกนาโตอย่างเด็ดขาด ซึ่งประธานาธิบดีเซเลนสกีของยูเครนได้กล่าวยอมรับข้อเสนอนี้แล้วหลายครั้ง

ข้อเรียกร้องจากผู้นำรัสเซียในส่วนแรกนี้ ยังรวมถึงประเด็นที่จะช่วยรักษาหน้านายปูตินเอาไว้ด้วยหลายข้อ เช่นยูเครนจะต้องเข้ากระบวนการปลดอาวุธอีกครั้ง เพื่อให้มั่นใจว่าจะไม่เป็นภัยต่อรัสเซียในวันหน้า ทั้งต้องอนุรักษ์การใช้ภาษารัสเซียในยูเครน และจะต้องปลดปล่อยตัวเองจากการปกครองของนาซีใหม่ด้วย

ข้อเรียกร้องในส่วนนี้แม้จะฟังดูแปลกประหลาด ทั้งเป็นการหมิ่นหยามประธานาธิบดีเซเลนสกีซึ่งมีเชื้อสายยิว แต่ทางตุรกีซึ่งเป็นคนกลางในการเจรจาเชื่อว่ายูเครนจะยอมรับได้ในที่สุด โดยทางออกอาจอยู่ที่การประณามพวกฝักใฝ่นาซีในทุกรูปแบบ หรือให้คำมั่นว่าจะขจัดแนวคิดนาซีใหม่ในยูเครนก็ได้

ทว่าข้อเรียกร้องในส่วนที่สองของนายปูตินนั้น ยากที่ยูเครนจะยอมรับง่าย ๆ เพราะเกี่ยวข้องกับเรื่องบูรณภาพทางดินแดนเป็นส่วนใหญ่ เช่นการรับรองเอกราชให้กับภูมิภาคโดเนตสก์และลูฮานสก์ที่แยกตัวออกไป หรือการยอมรับสถานะของไครเมียที่ถูกรัสเซียผนวกดินแดนในปี 2014 ซึ่งนายปูตินได้เอ่ยกับผู้นำตุรกีทางโทรศัพท์ว่า บางทีเขาอาจต้องพบเจรจากันตัวต่อตัวกับนายเซเลนสกีในประเด็นเหล่านี้

หัวหน้าคณะที่ปรึกษาของประธานาธิบดีตุรกีมองว่า การเจรจาเพื่อให้เกิดสันติภาพอย่างถาวรตามแนวทางที่นายปูตินเรียกร้องมานี้ อาจต้องใช้เวลาในการพูดคุยต่อรองอีกนานมากกว่าจะบรรลุข้อตกลงได้ แต่ในระยะสั้นอาจมีการเจรจาให้หยุดยิงชั่วคราวก่อน ซึ่งน่าจะมีความเป็นไปได้มากกว่า

ยูเอ็นถกด่วนแผนช่วยเหลือทางมนุษยธรรม

ในการประชุมของคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติ (UNSC) เพื่อหารือเรื่องแผนมอบความช่วยเหลือทางมนุษยธรรมแก่พลเรือนในยูเครน รัสเซียได้เสนอแผนที่เน้นให้ความคุ้มครองแก่เด็กและสตรีเป็นพิเศษ แต่ผู้แทนของสหรัฐฯและชาติตะวันตกอื่น ๆ ปฏิเสธไม่ยอมรับแผนดังกล่าว ซึ่งถูกมองว่าไม่มีความจริงใจในการสร้างสันติภาพ

ด้านนายจาง จุน ผู้แทนจีนประจำสหประชาชาติกล่าวต่อที่ประชุมว่า การใช้มาตรการคว่ำบาตรต่อรัสเซียทำให้เศรษฐกิจโลกที่ซบเซาฟื้นตัวได้ยาก ทั้งเป็นวิธีการที่ผิดพลาดและไม่ช่วยแก้ปัญหาใด ๆ "ทางการจีนมีมุมมองเช่นนี้ แม้จะมีเป้าหมายเดียวกับประชาคมนานาชาติที่มุ่งยุติสงครามในยูเครนก็ตาม"

คำกล่าวข้างต้นของผู้แทนจีนมีขึ้น ก่อนที่ประธานาธิบดีโจ ไบเดน ของสหรัฐฯ จะพูดคุยหารือทางโทรศัพท์กับประธานาธิบดีสี จิ้นผิง ของจีนในวันนี้ (18 มี.ค.) โดยคาดว่าผู้นำสหรัฐฯ จะกดดันไม่ให้จีนส่งความช่วยเหลือทั้งอาวุธยุทโธปกรณ์และความช่วยเหลือทางเศรษฐกิจแก่รัสเซีย ในขณะที่เจ้าหน้าที่ของกระทรวงการต่างประเทศจีน จะเข้าพบหารือกับทูตรัสเซียประจำกรุงปักกิ่งในวันนี้เช่นกัน

ชาติตะวันตกเชื่อทัพยูเครนต้านรัสเซียได้จนถึงที่สุด

สำหรับความคืบหน้าของสถานการณ์การสู้รบ กระทรวงกลาโหมของสหรัฐฯ และสหราชอาณาจักรต่างก็ประเมินว่า ขบวนทัพของรัสเซียทางภาคพื้นดินได้หยุดการเคลื่อนพลลงแทบจะทั้งหมดในทุกแนวรบ เนื่องจากปัญหาการขนส่งลำเลียงหรือลอจิสติกส์ที่ยังแก้ไขไม่ได้ รวมทั้งพบการต้านทานที่แข็งแกร่งอย่างไม่หยุดยั้งของกองกำลังยูเครน ทำให้บรรดานักวิเคราะห์จากชาติตะวันตกมองว่า ยูเครนจะสามารถสู้รบต้านทานรัสเซียได้จนถึงที่สุด และเมื่อรัสเซียถึงทางตันทั้งสองฝ่ายจะตกอยู่ในภาวะหยุดนิ่งคุมเชิงกันและกัน

ส่วนที่เมืองท่ามาริอูโปลทางตอนใต้ ซึ่งโรงละครที่หลบภัยของพลเรือนนับพันคนถูกกองกำลังรัสเซียทิ้งระเบิดถล่มนั้น ขณะนี้ยังไม่ทราบจำนวนผู้เสียชีวิตและบาดเจ็บอย่างแน่ชัด แต่มีรายงานว่าพบผู้รอดชีวิตจำนวนหนึ่งจากซากปรักหักพังของโรงละครที่พังราบด้วย

ล่าสุดทางการยูเครนนำพลเรือนอพยพออกจากเมืองนี้ได้แล้ว 30,000 คน แต่ยังคงเหลืออีก 350,000 คน ที่ติดอยู่ในวงล้อมการสู้รบต่อไปโดยขาดแคลนอาหาร น้ำ ยารักษาโรค และสิ่งจำเป็นต่าง ๆ ในขณะที่กองกำลังรัสเซียยังโจมตีทางอากาศอย่างหนัก

สถานการณ์ดังกล่าวทำให้นักวิเคราะห์บางรายจากสถาบันศึกษาการสงคราม (ISW) ของสหรัฐฯ มองว่าเมืองท่ามาริอูโปลอาจไม่พ้นต้องถูกรัสเซียตีแตกในที่สุด ซึ่งอาจเป็นภายในไม่กี่สัปดาห์ข้างหน้า เนื่องจากขณะนี้เมืองถูกทำลายไปเกือบทั้งหมดแล้ว ขณะที่พลเรือนตกเป็นเป้าการโจมตีอย่างจงใจเพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ

อย่างไรก็ตาม นักวิเคราะห์ของ ISW มองว่า นอกจากเมืองมาริอูโปลแล้ว กองทัพรัสเซียไม่สามารถรุกคืบหน้าหรือเข้ายึดเมืองในแนวรบอื่น ๆ ได้เลย ทั้งยังได้รับความเสียหายหนักจากการตอบโต้ของกองกำลังยูเครน ซึ่งป้องกันกรุงเคียฟและเมืองใหญ่อื่น ๆ อย่างสุดความสามารถ

สถานทูตยูเครนในไทยวิดีโอคอลจากเมืองมาริอูโปลโชว์สื่อ

สถานทูตยูเครนในไทยเปิดแถลงข่าวต่อสื่อมวลชนโดยเปิดโอกาสให้ทั้งสื่อมวลชนไทยและต่างประเทศร่วมรับฟัง การแถลงข่าวครั้งนี้มีขึ้นหลังจากสถานทูตรัสเซียในกรุงเทพฯ แถลงข่าวไปเมื่อวันที่ 15 มี.ค.ที่ผ่านมา โดยเชิญเฉพาะสื่อมวลชนไทย

อุปทูตรักษาการแทนเอกอัครราชทูตยูเครนประจำประเทศไทย ระบุว่ายูเครนยังคงถูกรัสเซียรุกรานอย่างต่อเนื่องมาเป็นเวลาหลายสัปดาห์ แต่ถึงอย่างนั้นรัสเซียก็ยังไม่บรรลุเป้าหมายที่ต้องการและยูเครนก็ยังไม่ยอมจำนน และในขณะที่โลกพากันสนับสนุนยูเครน รัสเซียก็ถูกโดดเดี่ยวมากยิ่งขึ้น

ในระหว่างการแถลงข่าวได้มีการเชื่อมต่อวิดีโอคอลจากเมืองมาริอูโปลในยูเครน โดยมีเจ้าหน้าที่ของยูเครนยืนอยู่ด้านหน้าซากปรักหังพังและอาคารที่ถูกทำลาย เขาอธิบายว่าเป็นฝีมือของทหารรัสเซียที่ไม่เพียงโจมตีที่ตั้งทางทหาร แต่ยังพุ่งเป้าโจมตีที่พักอาศัยของพลเรือนด้วย

อุปทูตยูเครนฯ ยังขอบคุณไทยที่ร่วมลงมติในที่ประชุมสหประชาชาติขอให้รัสเซียยุติการรุกรานยูเครน และขอบคุณคนไทยที่ร่วมบริจาคเงินเพื่อช่วยเหลือยูเครน ซึ่งขณะนี้มีจำนวนกว่า 7 ล้านบาทแล้ว และไทยยังเป็นที่พักพิงของชาวยูเครนกว่า 3,000 คน ที่ยังติดค้างอยู่

นอกจากนี้เขายังตอบคำถามสื่อมวลชนเรื่องที่ทางการไทยขอให้นำธงชาติไทยที่ตั้งบนโต๊ะแถลงข่าวออกไป โดยกล่าวว่าการแสดงจุดยืนของไทยในยูเอ็นเป็นสิ่งที่สำคัญที่สุด

คุณมีคำถาม เราหาคำตอบ : ผลกระทบของสงครามในยูเครนต่อประเทศไทย