พบสัญญาณบ่งชี้ถึงดาวเคราะห์ก๊าซยักษ์ดวงใหม่ใกล้โลก
ที่มาของภาพ, NASA, ESA, CSA, STScI, R. Hurt (Caltech/IPAC)
- Author, จอร์จินา แรนนาร์ด
- Role, ผู้สื่อข่าววิทยาศาสตร์
นักวิทยาศาสตร์ค้นพบหลักฐานที่มีความหนักแน่นบ่งชี้ถึงดาวเคราะห์ก๊าซยักษ์ในระบบดาวฤกษ์ใกล้กับระบบสุริยะของเรา
ด้วยระยะห่างราว 4.5 ปีแสง ดาวเคราะห์ที่พบว่ามีไม่สิ่งมีชีวิตดวงนี้ อาจจะเป็นเพื่อนบ้านที่ใกล้ชิดกับโลกในแง่ดาราศาสตร์ และอาจมีดวงจันทร์ที่สามารถเป็นที่อยู่อาศัยของสิ่งมีชีวิตได้
กล้องโทรทรรศน์อวกาศเจมส์ เวบบ์ อันทรงพลังสามารถตรวจจับสัญญาณดาวเคราะห์ดวงนี้ในระบบดาวที่มีชื่อว่า อัลฟา เซนทอรี (Alpha Centauri) ได้เมื่อปีที่แล้ว ก่อนที่มันจะหายไปในการสังเกตการณ์ติดตามในภายหลัง
จึงทำให้นักดาราศาสตร์ต้องสังเกตการณ์อีกครั้งเพื่อพิสูจน์ว่า มันมีอยู่จริง
การค้นพบครั้งนี้ทำให้นักวิทยาศาสตร์รู้สึกตื่นเต้น โดยเฉพาะเพื่อพบว่ามีความคล้ายคลึงกันระหว่างดาวฤกษ์ของดาวเคราะห์นอกระบบสุริยะกับดวงอาทิตย์ของเรา
"ระยะห่างราว 4 ปีแสง อาจจะดูว่าห่างไกลออกไป แต่ในแง่ของกาแลกซี ถือว่าใกล้มาก และอยู่ในย่านเพื่อนบ้านของเรา" ดร.คาร์ลี โอเวตต์ รองศาสตราจารย์ด้านเครื่องมือวัดอวกาศที่มหาวิทยาลัยออกซ์ฟอร์ด ระบุ
"ดาวเคราะห์ดวงนี้โคจรรอบ ๆ ดาวฤกษ์ดวงหนึ่งที่มีลักษณะคล้ายกับดวงอาทิตย์ และมีอุณหภูมิและความสว่างคล้ายคลึงกัน ซึ่งเป็นสิ่งสำคัญมาก หากเราต้องการพิจารณาถึงโลกที่เอื้อต่อการอยู่อาศัย" เธอกล่าวเสริม
ดาวเคราะห์ดวงนี้จะมีลักษณะคล้ายกับดาวเคราะห์ก๊าซยักษ์ในระบบสุริยะของเรา คือ ดาวเสาร์และดาวพฤหัสบดี และจะปกคลุมไปด้วยกลุ่มก๊าซอันหนาทึบ นั่นหมายความว่าดาวเคราะห์ดวงนี้ไม่สามารถมีสิ่งมีชีวิตอยู่ได้ แต่อาจมีดวงจันทร์ที่เอื้อต่อการอยู่อาศัยได้
โดยดาวพฤหัสบดีและดาวเคราะห์ดวงอื่น ๆ ในระบบสุริยะของเรามีดวงจันทร์น้ำแข็ง ซึ่งนักวิจัยเชื่อว่า อาจมีสิ่งมีชีวิตอยู่ได้
ขณะนี้นักวิทยาศาสตร์กำลังศึกษาความเป็นไปได้นี้ในภารกิจที่เรียกว่ายูโรปาคลิปเปอร์และจูซ (Europa Clipper and Juice)
แต่ดาวเคราะห์เหล่านั้นอยู่ไกลจากดวงอาทิตย์ซึ่งเป็นแหล่งกำเนิดสิ่งมีชีวิตของเรา ส่วนดาวเคราะห์ดวงใหม่ที่มีศักยภาพนี้ค่อนข้างอยู่ใกล้กับดาวฤกษ์ของมัน
ที่มาของภาพ, Getty Images
สัญญาณเหล่านี้ถูกค้นพบโดยการถ่ายภาพโดยตรงจากกล้องโทรทรรศน์อวกาศเจมส์ เวบบ์ ถือเป็นสิ่งที่ใกล้ที่สุด เท่าที่นักวิทยาศาสตร์สามารถบันทึกภาพวัตถุที่อยู่ในระยะไกลในตอนนี้
"การสังเกตการณ์เหล่านี้เป็นเรื่องที่ท้าทายอย่างยิ่ง แม้แต่กับกล้องโทรทรรศน์อวกาศที่ทรงพลังที่สุดในโลก เพราะดาวฤกษ์เหล่านี้สว่างมาก อยู่ใกล้โลก และเคลื่อนที่ข้ามท้องฟ้าอย่างรวดเร็ว" ชาร์ลส์ ไบช์แมน จากห้องปฏิบัติการขับเคลื่อนไอพ่นของนาซา และผู้เขียนร่วมคนแรกของการค้นพบใหม่นี้กล่าว
ดาวฤกษ์เหล่านั้นสร้างแสงสว่างมหาศาลที่สามารถบดบังวัตถุใกล้เคียงได้
นั่นอาจเป็นเหตุผลว่า ทำไมดาวเคราะห์ดวงนี้จึงถูกตรวจพบครั้งหนึ่งในเดือน ส.ค. 2024 แต่หลังจากนั้นก็ดูเหมือนจะหายไปเมื่อนักวิทยาศาสตร์ค้นหาอีกครั้ง
"เป็นไปได้ว่าดาวเคราะห์นั้นอยู่ด้านหลังดาวฤกษ์ หรือไม่ก็อยู่ใกล้เกินไปจนมองไม่เห็น คุณจำเป็นต้องอาศัยโชคช่วย" ดร. โฮเวตต์ กล่าว
ขณะนี้นักดาราศาสตร์จะมองหาสัญญาณเพิ่มเติมของดาวเคราะห์ดวงนี้ พวกเขาหวังว่าจะใช้กล้องโทรทรรศน์อวกาศเกรซ โรมัน (Grace Roman Space Telescope ) ของนาซา ซึ่งมีกำหนดเริ่มใช้งานในปี 2027
การสังเกตการณ์ในอนาคตโดยกล้องโทรทรรศน์อวกาศเจมส์ เวบบ์ น่าจะสามารถบอกเราได้ว่าดาวเคราะห์ดวงนี้ประกอบด้วยอะไร โดยใช้สิ่งที่เรียกว่า การถ่ายภาพสเปกตรัม ซึ่งจะทำให้เห็นภาพได้ชัดเจนยิ่งขึ้นว่าดาวเคราะห์ดวงนี้มีลักษณะเป็นอย่างไร และดวงจันทร์ที่โคจรอยู่นั้นสามารถอยู่อาศัยได้มากน้อยเพียงใด
