అమెరికా అధ్యక్ష ఎన్నికలు ఎలా జరుగుతాయి? అత్యధిక ఓట్లు సాధించినా ప్రెసిడెంట్ కాలేరా?

అమెరికా అధ్యక్ష ఎన్నికలు నవంబర్‌లో జరగనున్నాయి. తమ తదుపరి ప్రెసిడెంట్‌ను ఎన్నుకునేందుకు ప్రజలు సిద్ధమవుతున్నారు. ప్రపంచం మొత్తం అమెరికా ఎన్నికలను నిశితంగా పరిశీలిస్తుంటుంది.

అమెరికా అధ్యక్ష ఎన్నికలు 2024 నవంబర్ 5 (మంగళవారం)న జరగనున్నాయి. ఎన్నికల్లో గెలిచినవారు 2025 జనవరి నుంచి నాలుగు సంవత్సరాలు ఆ దేశాన్ని పాలిస్తారు.

కొన్ని చట్టాలను సొంతంగా ఆమోదించే అధికారం అధ్యక్షుడు లేదా అధ్యక్షురాలికి ఉంటుంది. కానీ చాలా సందర్భాలలో అతను లేదా ఆమె శాసనాల ఆమోదానికి కాంగ్రెస్‌తో తప్పనిసరిగా కలిసి పనిచేయాల్సి ఉంటుంది.

తమ జీవితాలపై తీవ్ర ప్రభావం చూపే చట్టాలను ఆమోదించడంలో కీలకపాత్ర పోషించే కాంగ్రెస్ సభ్యులను కూడా ప్రజలు ఓట్లు వేసి ఎన్నుకుంటారు.

ప్రపంచ వేదికపై అమెరికాకు ప్రాతినిధ్యం వహించడానికి, విదేశాంగ విధానాన్ని అమలు చేయడానికి ప్రెసిడెంట్‌కు గణనీయమైన స్వేచ్ఛ ఉంటుంది.

అభ్యర్థులను ఎలా నామినేట్ చేస్తారు?

రాష్ట్ర ప్రైమరీలు, కాకస్ అని పిలిచే ఓటింగ్ ద్వారా రెండు ప్రధాన పార్టీలు తమ అభ్యర్థులను నామినేట్ చేస్తాయి. ఎన్నికలలో పార్టీకి నాయకత్వం వహించాలనుకునే అభ్యర్థులను అక్కడ పార్టీ సభ్యులు ఎన్నుకుంటారు.

రిపబ్లికన్ పార్టీలో మాజీ అధ్యక్షుడు డోనల్డ్ ట్రంప్ భారీ ఆధిక్యంతో విజయం సాధించారు. విస్కాన్సిన్‌లోని మిల్వాకీలో జరిగిన పార్టీ సమావేశంలో ఆయన అధికారిక రిపబ్లికన్ అభ్యర్థిగా ఎన్నికయ్యారు.

డెమొక్రాట్ల తరఫున అధ్యక్ష బరి నుంచి జో బైడెన్ తప్పుకోవడంతో ఉపాధ్యక్షురాలు కమలా హారిస్ అభ్యర్థిత్వం ముందుకు వచ్చింది. ఆమెకు డెమొక్రాట్లలో ఎవరూ పోటీగా నిలబడలేదు. దీంతో ఆమె డెమొక్రాట్ల అధ్యక్ష అభ్యర్థిగా ఎన్నికలలో పోటీచేస్తున్నారు.

అధ్యక్ష పదవికి కొందరు స్వతంత్ర అభ్యర్థులు కూడా పోటీ పడుతున్నారు. వీరిలో మాజీ అధ్యక్షుడు జాన్ ఎఫ్ కెనడీ కుటుంబానికి చెందిన రాబర్ట్ ఎఫ్ కెనడీ జూనియర్ కూడా ఉన్నారు. కానీ ఆయన ఆగస్టు చివరిలో తన ప్రచారాన్ని విరమించి, ట్రంప్‌కు మద్దతు ప్రకటించారు.

డెమొక్రటిక్ పార్టీ ఉదారవాద రాజకీయ పార్టీ. పౌరహక్కుల పరిరక్షణ, విస్తృత సామాజిక భద్రత, వాతావరణ మార్పులు వంటి అంశాలు ఈ పార్టీ అజెండాలో ఉన్నాయి.

ఇక రిపబ్లికన్ పార్టీ అనేది కన్జర్వేటివ్ రాజకీయ పార్టీ. దీనిని జీఓపీ అంటే గ్రాండ్ ఓల్డ్ పార్టీ అని కూడా పిలుస్తారు. తక్కువ పన్నులు, ప్రభుత్వ పరిమాణాన్ని తగ్గించడం, తుపాకీ హక్కులు, వలసలు, అబార్షన్‌లపై కఠిన ఆంక్షలు వంటి అంశాలు ఈ పార్టీ అజెండాలో ఉన్నాయి.

అమెరికా అధ్యక్ష ఎన్నికలు ఎలా జరుగుతాయి?

అమెరికా అధ్యక్ష ఎన్నికలలో ఎక్కువ ఓట్లు సాధించిన వారు విజేతలు కారు. దీనికి బదులుగా అభ్యర్థులు 50 రాష్ట్రాల్లో జరిగే ఎన్నికల్లో గెలిచేందుకు పోటీ పడతారు. ప్రతి రాష్ట్రంలో జనాభా ఆధారంగా నిర్దిష్ట సంఖ్యలో "ఎలక్టోరల్ కాలేజ్ ఓట్లు" ఉంటాయి.

మొత్తం 538 ఎలక్టోరల్ కాలేజ్ ఓట్లలో కనీసం 270 లేదా అంతకుమించి సాధించినవారు విజేతలవుతారు.

రెండు రాష్ట్రాలు మినహా మిగిలిన రాష్ట్రాలలో ఎక్కువ ఓట్లు సాధించిన అభ్యర్థికి ఆ రాష్ట్ర ఎలక్టోరల్ కాలేజ్ ఓట్లన్నీ లభిస్తాయి.

చాలా రాష్ట్రాలు ఏదో ఒక పార్టీ వైపు మొగ్గు చూపుతాయి. కానీ ఓ డజను రాష్ట్రాలు మాత్రం ఎటు మొగ్గు చూపుతాయో తెలియని పరిస్థితి. అక్కడ ఇరు పార్టీలకు ఓట్లు వేయవచ్చు. వీటిని రణరంగ రాష్ట్రాలు, లేదా స్వింగ్ రాష్ట్రాలని పిలుస్తారు. అభ్యర్థులు ఈ రాష్ట్రాలపై ఎక్కువగా దృష్టిసారిస్తారు.

ఒక అభ్యర్థి ఎలక్టోరల్ కాలేజ్ ఓట్లలో మెజార్టీ సాధించడంలో విఫలమై, మొత్తంగా ఎక్కువ ఓట్లు సాధించినా (2016లో హిల్లరీ క్లింటన్‌లా) ఎన్నికలలో గెలవలేరు. అంటే ఎలక్టోరల్ కాలేజ్ ఓట్లలో మెజార్టీ సాధించడమే కీలకమన్నమాట.

ఇంకా ఎవరెవరు ఎన్నికవుతారు?

అందరి దృష్టి అమెరికా ప్రెసిడెంట్‌గా ఎవరు ఎన్నికవుతారనే విషయంపై ఉంటుంది. ఓటర్లు మాత్రం ప్రెసిడెంట్‌తో పాటు దేశం కోసం చట్టాలను చేసే కాంగ్రెస్ కొత్త సభ్యులను కూడా తమ ఓటు ద్వారా ఎన్నుకుంటారు.

కాంగ్రెస్‌లో ప్రతినిధుల సభ (హౌస్‌ ఆఫ్‌ రిప్రజెంటేటివ్స్‌), సెనేట్ అనే రెండు సభలు ఉంటాయి. ప్రతినిధుల సభలో 435 మంది సభ్యులుంటారు. సెనేట్‌‌లో 34 స్థానాలకు కూడా అభ్యర్థులు ఎన్నికల్లో పోటీ పడుతున్నారు.

ప్రస్తుతం రిపబ్లికన్‌లు సభను నియంత్రిస్తున్నారు. ఇది వ్యయ ప్రణాళికలను నిర్వహిస్తుంది. ప్రభుత్వంలో కీలక నియామకాలపై ఓటు వేసే సెనేట్‌లో డెమొక్రాట్లు ఇన్‌చార్జ్‌గా ఉన్నారు.

ఈ రెండు సభలు చట్టాలను ఆమోదిస్తాయి. రెండు సభలలో నియంత్రణ పక్షం ప్రెసిడెంట్‌తో విభేదిస్తే వైట్‌హౌస్ ప్రణాళికలను అడ్డుకోవచ్చు.

విజేతను ఎప్పుడు ప్రకటిస్తారు?

సాధారణంగా ఎన్నికలు జరిగిన రోజు రాత్రే విజేతను ప్రకటిస్తారు. కానీ 2020లో ఓట్లన్నింటినీ లెక్కించడానికి కొన్నిరోజుల సమయం పట్టింది.

కొత్తగా ఎన్నికైన ప్రెసిడెంట్ జనవరిలో వాషింగ్టన్ డీసీలోని క్యాపిటల్ భవనం మెట్లపై జరిగే ప్రారంభోత్సవ కార్యక్రమంలో అధికారికంగా ప్రమాణ స్వీకారం చేస్తారు.

ఎవరు ఓటు వేయవచ్చు?

అమెరికా పౌరులై ఉండి, 18 ఏళ్లు నిండిన వారైతే ప్రతి నాలుగేళ్లకోసారి జరిగే అధ్యక్ష ఎన్నికలలో ఓటు వేయడానికి అర్హులే.

(బీబీసీ కోసం కలెక్టివ్ న్యూస్‌రూమ్ ప్రచురణ)

(బీబీసీ తెలుగును వాట్సాప్‌,ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్‌, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి. యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)