Kusulubishwa kulianza vipi na wapi?

Yesu alikuwa mtu mashuhuri zaidi aliyekufa msalabani, lakini adhabu hii ya kutisha ilikuwa tayari imetolewa karne nyingi kabla hata hajazaliwa.

"Kati ya njia tatu za kikatili zaidi za kuua mtu zamani, kusulubiwa kulizingatiwa kuwa kubaya zaidi," Louise Cilliers, mwandishi na mtafiti mwenza katika utamaduni wa kitamaduni katika Chuo Kikuu cha Free State nchini Afrika Kusini, anaiambia BBC.

"Kuchoma na kukatwa kichwa kulifuata."

"Ilikuwa mchanganyiko wa ukatili na kutia hofu nyingi iwezekanavyo miongoni mwa watu," anaongeza Diego Perez Gondar, profesa msaidizi katika Kitivo cha Theolojia cha Chuo Kikuu cha Navarra nchini Uhispania.

Mara nyingi, kifo cha muathiriwa kilitokea siku chache tu baada ya kusulubiwa, mbele ya macho ya kushangaza ya wapita njia yoyote.

Mwili ulipata mchanganyiko wa kukosa hewa, kupoteza damu, upungufu wa maji mwilini, na kushindwa kufanya kazi kwa viungo tofauti, kati ya matatizo mengine.

Lakini tunajua nini kuhusu wapi na jinsi kusulubishwa kulitokea mara ya kwanza?

Zaidi ya miaka 500 kabla ya Kristo

Dkt. Cilliers anaamini kwamba kusulubiwa pengine asili ya Waashuri na Wababiloni ustaarabu mkubwa ambao mara moja wakazi kile kinajulikana kama Mashariki ya Kati. Pia anaamini kwamba njia ya kunyongwa ilikuwa "ikitumiwa kwa utaratibu na Waajemi katika karne ya sita KK".

Prof Perez anadokeza kwamba habari za zamani zaidi zinazopatikana zinatoka kwa mapambo mbalimbali ya jumba la Ashuru.

"Kwenye kuta kulikuwa na michoro iliyowakilisha vita na ushindi na jinsi wafungwa walivyonyongwa. Mbinu ya kutundikwa inaonekana, kitu sawa na jinsi kusulubiwa kulivyokuwa."

Mnamo 2003, Dk Cilliers aliandika pamoja makala kuhusu historia na sayansi ya kusulubiwa, iliyochapishwa katika Jarida la Kitabibu la Afrika Kusini.

Alieleza kwamba Waajemi walisulubishwa kwenye miti badala ya msalaba rasmi.

"Kuchanganya hukumu ya kifo na dhihaka ya mtu aliyepatikana na hatia na kifo cha kikatili kilikuwa cha mara kwa mara. Mbinu mojawapo ilikuwa kuwaacha wakining'inia kwenye mti ili wafe kwa kukosa hewa na uchovu," anaongeza Prof Perez.

Jinsi ilivyosambaa

Katika Karne ya nne Kabla ya Kristo (KK), Alexander the Great alileta adhabu kwa nchi za mashariki mwa Mediterania.

"Alexander na askari wake waliuzingira jiji la Tiro (katika Lebanon ya sasa), ambalo lilikuwa lisiloweza kuzuilika," anasema Dk Cilliers.

"Hatimaye walipoingia, waliwasulubisha takribani wenyeji 2,000."

Waliomrithi Alexander the great walianzisha adhabu hiyo kwa Misri na Syria, na vilevile Carthage, jiji kubwa la Afrika Kaskazini lililoanzishwa na Wafoinike.

Wakati wa Vita vya Punic (264-146BC), Warumi walijifunza mbinu hiyo na "kuikamilisha kwa miaka 500", kwa mujibu wa mtafiti.

"Majeshi ya Kirumi yalifanya mazoezi ya kusulubiwa popote walipokwenda," anasema.

Na katika baadhi ya maeneo ambapo walitekeleza aina hii ya adhabu ya kifo, wenyeji waliikubali.

Mnamo mwaka wa 9AD, jenerali wa Ujerumani Arminius aliamuru kusulubiwa kwa askari wa Kirumi kufuatia ushindi wake katika Vita vya Msitu wa Teutoburg, ambayo iliwakilisha kushindwa kwa kufedhehesha kwa Warumi mikononi mwa makabila ya Wajerumani.

Katika mwaka wa 60AD, Boudicca, malkia wa kabila la kale la Waingereza lililojulikana kama Iceni, aliongoza uasi mkubwa dhidi ya Warumi wavamizi na kuwasulubisha wanajeshi wao.

Ardhi takatifu

Katika Israeli ya kale, aina hii ya adhabu ilikuwa tayari ikitumiwa kabla ya Waroma kufika.

"Tuna vyanzo vinavyozungumzia kusulubiwa kabla ya Warumi kuteka Nchi Takatifu," anasema Prof Perez.

Mmoja wao ni mwanahistoria Mroma-Myahudi, mwanasiasa, na mwanajeshi Flavius ​​Josephus, aliyezaliwa Yerusalemu katika karne ya kwanza BK.

Katika masimulizi yake ya utawala wa Alexander Jannaeus (125BC-76BC), ambaye alitawala Wayahudi kwa miaka 27, alitaja kusulubiwa kwa wingi karibu 88BC.

“Alipokuwa akisherehekea pamoja na masuria wake mahali palipojulikana sana, aliamuru Wayahudi wapatao 800 wasulubishwe, na pia watoto na wake zao wauawe mbele ya macho ya watu wenye bahati mbaya waliokuwa bado hai,” aliandika Flavius ​​Josephus.

Waroma

Lakini kulingana na Dk Cilliers, Warumi ndio waliojumuisha aina mbalimbali za misalaba kwa aina hii ya adhabu - ikiwa ni pamoja na umbo la X.

"Hata hivyo, mara nyingi walitumia msalaba wa Kilatini unaojulikana sana au tau (msalaba wenye umbo la t). Misalaba hii inaweza kuwa ya juu, lakini ya chini ilikuwa ya kawaida zaidi. Ilijumuisha nguzo iliyo wima (stipes katika Kilatini) na crossbar (patibulum)."

Mtu aliyeuawa alilazimishwa kubeba sehemu ya usawa ya msalaba hadi mahali pa kunyongwa.

"Ikiwa mtu huyo hakuwa uchi, mavazi yake yalitolewa na kulazwa chali na mikono yao imenyooshwa kando ya patibulum."

Taratibu za Gory

Kisha mikono yao ilifungwa kwenye boriti au kupachikwa mahali pake kwa misumari iliyopigiliwa kwenye vifundo vyao.

Kwa kawaida misumari haikuwekwa kwenye viganja vya mikono ya mwathiriwa kwa vile misumari iliweza kung’oa nyama kwa sababu ya uzito wa miili, ilhali mifupa ya kifundo cha mkono na ya mbele ingeshikilia misumari mahali pake.

Misumari inaweza kufikia urefu wa sentimita18 na unene wa sentimita1.

Wakati mtu aliyehukumiwa aliunganishwa kwenye boriti ya mlalo, aliinuliwa na kuwekwa kwenye nguzo ya wima, ambayo ilikuwa tayari imesimikwa kwenye ardhi.

Miguu inaweza kufungwa au kupigiliwa misumari kwenye nguzo ya wima, moja kwa kila upande au zote mbili kwa wakati mmoja, moja juu ya nyingine.

Katika kesi hiyo, waandishi wanaelezea, msumari mmoja ulipigwa kupitia mifupa ya metatarsal ya miguu miwili, wakati magoti yalipigwa.

Maumivu hayo hayakufikirika.

"Neva nyingi ziliathirika," anasema Profesa Perez.

"Ulilazimika kulazimisha miguu yako kukaa na kupumua."

Kwa kufanya hivyo, "damu nyingi zilipotea na kulikuwa na maumivu makubwa, lakini ikiwa haukufanya hivyo, ulikufa kwa kukosa hewa."

Mara nyingi ilikuwa kifo cha polepole, ambacho kilifanyika kufuatia kushindwa kwa viungo vingi kufanya kazi.

Dk Cilliers anaeleza kwamba ilisababishwa na kuporomoka kwa mzunguko wa damu kwa sababu ya mshtuko, waathiriwa walipata kupungua kwa ujazo wa damu (hypovolemia) kutokana na upotezaji wa damu na upungufu wa maji mwilini, lakini labda haswa kutokana na kushindwa kupumua.

Wengi walikufa kutokana na kukosa hewa

Saa, siku za uchungu

Ukatili wa kunyongwa ulizidishwa na ukweli kwamba wengi wa waliosulubishwa walichukua siku kadhaa kufa, ingawa wanaweza pia kuangamia kwa saa chache - katika Biblia, Yesu anasemekana kuwa alichukua saa sita.

“Wakati mwingine askari walichokifanya kuharakisha kifo ni kuwapiga watu magoti na kuwavunja miguu, kwa namna hii waliohukumiwa hawakuweza ku kupumua kwa kutumia misuli ya miguu iliyowafanya kufa haraka,” anasema Prof. Perez.

Kulingana na maelezo ya kibiblia, askari wa Kirumi walichukua hatua hizi na wahalifu wawili waliosulubiwa pamoja na Yesu, lakini sio pamoja naye kwa sababu alikuwa amekwisha kufa.

"Yesu alikuwa tayari amepigwa kwa mijeledi, aina ya mjeledi wa vipande vya chuma na mifupa yenye ncha kali [mwisho wa vipande hivyo]. Alikuwa amepoteza damu nyingi. Kwa kweli, kulikuwa na watu waliokufa kwa kupigwa peke yao; " msomi huyo anaongeza.

Maadui wabaya zaidi

Kusulubiwa kulitaka "kuwafichua na kuwafedhehesha" waliohukumiwa, Prof Perez anasema.

"Ilikuwa ni kifo kilichotengwa kwa ajili ya maadui wabaya zaidi kuweka wazi kwamba Warumi hawakutaka kuona mtu yeyote akitenda uhalifu kama huo."

Ilitumika zaidi kwa watumwa na wageni, lakini mara chache sana kwa raia wa Kirumi.

"Kusulubiwa katika visa vingi kulihusishwa na uhaini, uasi wa kijeshi, ugaidi na uhalifu ambao ungesababisha umwagaji damu."

Kwa sababu hiyo, Prof Perez anasema kwamba ni muhimu sana kwamba Yesu alisulubishwa.

"Lakini pia inashangaza kwamba walimwona kama hatari."

"Na wale ambao hawakutaka ulimwengu ubadilike hawakujaribu tu kummaliza, lakini kwa jinsi walivyoamua kuuawa, walijaribu kuweka wazi kwamba [ujumbe wake] haupaswi kuendelea."

Kukomesha

Mtawala wa Kirumi Constantine I alikomesha kusulubishwa katika Karne ya nne BK, na akawa mfalme wa kwanza wa Kirumi kubadili kuwa Mkristo.

Alihalalisha dini hiyo na wafuasi wake wakapata mapendeleo ambayo dini za kitamaduni zilipoteza, na hivyo kusababisha Ukristo wa Milki ya Roma.

Hata hivyo, adhabu bado ilipelekwa kwingine. Mnamo 1597, huko Japani, wamishonari 26 walisulubishwa, na kuanza kipindi kirefu cha mateso dhidi ya Wakristo katika nchi hiyo.

Hatahivyo, licha ya wakati wake wa ukatili, msalaba unawakilisha kwa Wakristo ishara ya dhabihu kwa sababu ya upendo.