Mtumwa ambaye picha yake ya kushangaza ilibadilisha mtazamo wa utumwa Marekani

Chanzo cha picha, Getty Images
Picha ya mwanamume mtumwa ambaye alinusurika kuchapwa viboko na kuuacha mwili wake ukiwa umebaki na majeraha imesaidia kufichua ukatili wa utumwa huko Marekani.
Filamu iliyotolewa hivi majuzi "Emancipation" iliyoigizwa na Will Smith inasimulia hadithi ya mtumwa huyu, aliyepewa jina la utani " (Peter wa kuchapwa" lakini ambaye pia anajulikana kama Gordon).
Ingawa ngozi yake ilichanwa mara kwa mara na mjeledi na kuponywa, Gordon, mtumwa ambaye alifanikiwa kutoroka, alijitokeza kwa picha mnamo mwaka 1863.
Katika kilele cha Vita vya Wenyewe kwa Wenyewe vya Marekani, wakati mateso ya utumwa mara nyingi yalitajwa kama propaganda za uwongo, upigaji picha wa kutisha ulifichua ukweli usiopingika.
Walimwita mtu huyo kwenye picha "Peter Aliyechapwa", na ingawa wanahistoria wamejadili jina lake halisi, kuna shaka kidogo juu ya athari ya picha yake nchini Marekani.
"Picha ilionyesha kwamba hawa walikuwa watu halisi na hisia halisi. Ilichukuliwa ili kuwasilisha maelezo ya picha ya utumwa wa kutisha wakati wa Vita vya wenyewe kwa wenyewe," anasema Barbara Krauthamer, mwanahistoria mashuhuri kutoka Chuo Kikuu cha Massachusetts Amherst, kwa mwandishi wa BBC Chelsea Bailey.

Chanzo cha picha, Getty Images
"Kinachopotea mara nyingi ni umakini kwa mtu mwenyewe: hadithi ya mtu huyu ambaye anaelewa kuwa vita vya wenyewe kwa wenyewe ni fursa ya kumiliki mwili wake na maisha yake. "
Filamu iliyoigizwa na Smith na kuongozwa na Antoine Fuqua ilitiwa moyo na hadithi ya kweli ya Gordon.
"Siyo filamu nyingine ya watumwa. Ni filamu kuhusu uhuru," Smith anasema katika onyesho la kwanza.
"Nadhani ni hadithi ambayo sote tunahitaji kuona, kusikia na kuhisi."
Kuvuja
Mnamo Aprili 1863, miezi michache baada ya watumwa kutangazwa kuwa huru katika Tangazo la Ukombozi, Gordon alikutana na kambi ya askari wa Muungano nje ya Baton Rouge, Louisiana.
Akiwa amechoka, akiwa na njaa na amevalia matambara, alianguka alipowaona wanajeshi weusi walioachiliwa wakipigana kukomesha utumwa nchini humo, kulingana makala ya Desemba 1863 katika gazeti la New York Daily Tribune mara moja aliomba kuandikishwa.
Wakati wa uchunguzi wa kimatibabu, Gordon aliwaambia maafisa kwamba aliamua kutoroka baada ya kunusurika kipigo cha kikatili kilichomwacha karibu na kifo na kukosa fahamu kwa miezi miwili.
Baada ya kuwindwa kwa siku 10 na wawindaji wa watumwa katika vinamasi vya Louisiana, Gordon hatimaye alifika kambi ya Muungano ... na uhuru wake.

Chanzo cha picha, Getty Images
Kisha akafunua "mgongo wake uliochanika" kama ushahidi. Wapiga picha walioandamana na askari hao walipiga picha ambayo sasa ni maarufu ya Gordon akiwa amepiga picha, akiwa hana nguo mgongoni, ameshikana kiuno.
Gazeti la Tribune lilibainisha kwamba kuuona mwili wake uliokatwalatwa "ulisababisha mshtuko wa hofu kwa wazungu wote waliokuwepo, lakini watu weusi wachache waliokuwa wakingoja ... hawakuzingatia sana maono ya kusikitisha, matukio ya kutisha sana lakini yanajulikana kwa wote.
"Kulingana na Hifadhi ya Kitaifa ya Sanaa, mwandishi wa habari wa New York alisema picha hiyo inapaswa "kutolewa chapa mara 100,000 na kutolewa kwa kila jimbo."
Na hivyo ndivyo ilivyotokea.
Mateso ya utumwa yanaenea
Pata habari za kina kutoka BBC News Swahili, moja kwa moja kupitia WhatsApp.
Bonyeza hapa kujiunga
Mwisho wa Whatsapp
Picha ya Gordon ilichukuliwa wakati nchi hiyo ikijadili iwapo juhudi za vita zilifaa na iwapo watu weusi, waliotumwa au walioachiliwa, wanapaswa kuruhusiwa kuandikishwa kama wanajeshi.
Katika kitabu chao cha "Envisioning Emancipation: Black Americans and the End of Slavery," Profesa Krauthamer na mwandishi mwenza, mwanahistoria wa upigaji picha Deborah Willis, wanaeleza jinsi maendeleo ya upigaji picha yameruhusu taswira ya upinzani wa Gordon kutolewa tena kwa bei nafuu. kwenye kadi ndogo na kusambazwa sana.
Wanaharakati waliuza nakala za picha hiyo ili kupata pesa kwa juhudi zao. Lakini, kama Krauthamer anavyoelezea, athari kwa picha hiyo imechanganywa.
"Ilikuwa kawaida kwa watu kusema, hiyo ni mbaya, siamini," anasema. "Wazungu hawakuamini kwamba watu weusi walikuwa mashahidi wa kutegemewa, hata wa uzoefu wao wenyewe."
Mnamo Julai 4, 1863, jarida maarufu la "Harper's Weekly" lilichapisha tena mchongo wa Gordon/"Peter Whipped" pamoja na picha za Gordon akiwa amevalia sare za Muungano. Makala yanayoambatana nayo yaliitwa "A Typical Negro" na ilielezea jinsi Gordon alivyotoroka kutoka utumwani na rekodi yake ya ushujaa ya utumishi katika Jeshi la Muungano.
Hata kwa makala inayokosoa utumwa, wanahistoria wamebainisha chini ya ubaguzi wa rangi wakati mwandishi anaenda kwa urefu kuelezea "akili na nguvu isiyo ya kawaida" ya Gordon.
Maisha ya "Peter Aliyechapwa"
Vita vya wenyewe kwa wenyewe vilikuwa vita vya kwanza kurekodiwa kupitia upigaji picha, lakini ni picha chache sana zinazonasa utisho na ukatili wa utumwa kwa uwazi kama taswira ya "Peter Aliyechapwa".

Chanzo cha picha, Getty Images
Ingawa picha zake zimekuwa chombo cha propaganda dhidi ya utumwa, Krauthamer anabainisha kuwa ni kidogo sana kinachojulikana kuhusu maisha ya Gordon baada ya kujiunga na Jeshi la Muungano. .
"Lazima ijadiliwe kwamba [picha hiyo] ilikuwa njia nyingine ya kuwachukulia kuwa chombo watu weusi," anafafanua, akiongeza kuwa majadiliano ya kisasa ya picha ya Gordon yanasisitiza uwezo wa upigaji picha kuandika ukweli.
Chini ya karne moja baada ya picha ya Gordon kupigwa, mamake Emmett Till, Maime, alifanya mazishi ya wazi ya mwanawe baada ya kutekwa nyara kikatili, kuteswa na kuuawa. Alisema: "Nilitaka ulimwengu uone kile walichomfanyia mtoto wangu."
Picha hii ya mwili wa Till ulioharibika pia ilishtua dhamiri ya Marekani na kufichua ubaguzi wa rangi nchini Marekani.
Krauthamer anasema kuwa kama mwanahistoria, anajaribu kuzingatia sio tu maumivu bali pia furaha ya uzoefu wa Waafrika-Wamarekani katika kazi yake.
"Nadhani mengi (...) yamekuwa juu ya 'hadithi ya kweli ni nini?' Na ninataka tu kujua maisha yake yalikuwaje, alimpenda nani, alitarajia kupata nini?
"Natumai hivyo ndivyo filamu ya Will Smith na picha hii vinafanya, kufungua mlango wa uwezo wetu wa kufikiria historia hii na ubinadamu huu."














