Sidee 'Xarash iyo Madax' ay kuu siin karaan go'aan arrin aad ku wareersanayd

Xigashada Sawirka, Getty Images
Nolosheenna casriga ah waxay noqon kartaa mid nagu adkaato in aan gaarno go’aannada qaar taasi oo markaasi na siisa kala doorasho. Markaa ma laga yaabaa inay macno samaynayso in waxyaabo kale ay naga caawiyaan in aan qaadanno go’aanno adag?
Qaar badan oo ka mid ah doorashooyinku waxay u muuqdaan kuwo wanaagsan, laakiin adigoo isku dayaya inaad hubsato in aad doortay sida ugu fiican, waxaan halis ugu jirnaa inaan gabi ahaanba weyno dookhii wanaagsanaa.
Xitaa ka hor inta uusan intarneedka si toos ah u keenin ikhtiyaaraadka macaamiisha ee aan horay loo arag ee taleefannada ku jira, doorashada ayaa muddo dheer loo arkayay inay tahay wax adag.
Awoodda ay macaamiishu u leeyihiin inay kala doortaan alaabooyinka iyo adeegyada ayaa tilmaamaya ganacsiyada horumaraya iyo kuwa aan micnaha weyn u sameynin boorarka. Tartanka xorta ah ee deegaanka wuxuu keenay doorashada xorta ah ee macaamiisha oo u muuqata hal-abuurnimo iyo hufnaan, taasoo keenaysa waayo-aragnimo macmiil oo guud oo wanaagsan.
Rajooyinka sare loo qaaday ee ay soo bandhigeen doorashooyin kala duwan ayaa u horseedi kara macaamiisha qaar in ay dareemaan in aysan jirin waayo-aragnimo dhab ah oo lagu qanco.
Kan ugu wanaagsan waa cadawga wanaagsan
Fikradda, gaar ahaan arrimaha qaar, waa in ay jirto xal fiican oo lagu xallinayo dhibaatada waxaa loo yaqaan "Is barbar dhig fikrado". Xaqiiqda, waxaa laga yaabaa inuusan jirin wax xal ah oo ku jira fikradaheenna habboon. Marka aynu in yar dib uga noqono go'aanka aan isku dayeyno in aan sameyno, waxaa caadi ahaan caddaatay, in kasta oo ay jiri karto hal doorasho oo ugu fiican, waxaa sidoo kale jiri doona dhowr doorasho oo wanaagsan oo aan ku qanci karno. Doorashada beddelka laga yaabo in aanay ahayn tan ugu fiican, laakiin ugu yaraan lagu qanco.

Xigashada Sawirka, Getty Images
Nasiib wanaag, sida lagu faahfaahiyay buug cusub, ayaa waxa ay ina siinaysaa hab fudud oo aan uga gudbi karno go’aan qaadashada doorashooyinkeenna.
Warbixinada qotada dheer iyo wararka BBC Somali oo toos kuugu imanaaya WhatsApp.
Halkaan kaga soo biir
Dhamaadka xayeysiinta
Marka aad la kulanto doorashooyin badan, kuwaas oo qaar badan oo ka mid ah aad ku faraxsanaan lahayd inaad aqbasho, adiga ayaa noqon kara go’aan qaataha ugu fiican. Mararka qaarkood in la sameeyo doorasho wanaagsan oo degdeg ah ayaa ka wanaagsan samaynta mid aayar ah oo qumman, ama runtii in lagu curyaamiyo go'aan la'aan buuxda.
Markaad ku dhibtoonayso inaad kala doorato xulashooyin badan, haysashada go'aan u muuqda inuu kuu sameeyay wakiil dibadda ah ayaa kaa caawin kara inaad diirada saarto dookhaaga runta ah.
Tijaabooyin dhowaan ay sameeyeen koox cilmi-baarayaal ah oo ka tirsan Jaamacadda Basel, Switzerland, ayaa waxay muujiyeen in go'aanno degdeg ah oo aan kala sooc lahayn ay naga caawin karaan in aan la tacaalno culeyska macluumaadka ee inta badan keena curyaaminta go’aan qaadashada.
In lagu qasbay in ay ka fikiraan aragtida lidka ku ah ayaa ka qaybgalayaasha ka dhigtay kuwo aad u huba dookhooda asalka ah marka loo eego marka lacagta qadaadiicda ah ay si fudud u xoojiso go'aankooda koowaad.
Kadib markii la akhriyay qaar ka mid ah macluumaadka asalka ah, saddex kooxood oo ka mid ah ka qaybgalayaasha ayaa la waydiiyay inay sameeyaan go'aan horudhac ah oo ku saabsan in la eryo ama dib loo shaqaaleysiiyo maareeyaha dukaan mala awaal ah. Markii la sameeyay ra'yi billow ah, laba ka mid ah saddexda kooxood ayaa loo sheegay in go’aamadan ay adkaan karaan in la gaaro, waxaa lagu caawin doonaa qadaadiic dhowr ah.
Dhammaan saddexda kooxood ayaa markaa la waydiiyay haddii ay rabaan macluumaad dheeraad ah, ama inay ku faraxsan yihiin inay qaataan go'aankooda ku salaysan waxay hore u yaqaaneen. Markii ay heleen xogo dheeraad ah, dhammaan ka qaybgalayaasha waxaa la waydiiyay go'aankooda ugu dambeeya.

Xigashada Sawirka, Getty Images
Ka qaybqaatayaasha isticmaalay shilinka rogrogmada saddex jeer ayay uga dhowdahay inay ku qancaan go'aankoodii asalka ahaa iyaga oo aan raadinin macluumaad dheeraad ah, marka loo eego kuwa kale. Saamaynta shilimaadka ayaa ka caawisay inay go'aan ka gaaraan iyagoon u baahnayn cilmi-baaris waqti badan qaadata.
Waxa xiisaha badan ayaa ah, codsiyada macluumaadka dheeraadka ah waxay ahaayeen kuwa hoose marka lacagta shilimaadka ah ay ka heleen go'aankii asalka ahaa ee ka qaybqaataha marka loo eego xaqiijinta fikradihii ugu horeeyay.
In kasta oo qaar badan oo naga mid ah ay dareemi doonaan daganaan la'aanta ogolaanshaha shilimaadka ee ah tilmaamta jiho qof kale, waxaa muhiim ah in la xasuusto in aan lagaaga baahnayn inaad raacdo go'aanka si indho la'aan ah.
Kuweenna u halgamaya si ay go'aan u gaaraan, si kastaba ha ahaatee, waa u nasteexo marka ay u halgamayaan xulashada, ay qaadan karaan shilimaad u oggolaanaya in ay caawiyaan. Xitaa haddii aan go'aansanno inaan diidno, oo khasab ay noqoto inaan aragno labada dhinac ee dooda, waxay badanaa bilaabi kartaa ama dardargelin kartaa habka go'aan-qaadashada.













