‘Dabinka Geerida’ doomaha looga gudbo kanaalka Ingiriiska ee ay ka ganacsadaan mukhalasiin joogta Jarmalka-baaritaanka qarsoodiga ah ee BBC

Waxaa naloo sheegay inay ku kacayso €15,000 (£12,500) dhammaan "xirmada". Taas awgeed waxa nala siin doonaa doon la buufin karo, oo leh matoor dibadda ah iyo 60 jaakad badbaado ah, si aan uga gudubno kanaalka Ingiriiska.
Tani waa "qiime wanaagsan" oo ay laba tahriibiye doon yar siiyeen weriye qarsoon oo BBC ka tirsan oo jooga Essen - magaalo ku taal galbeedka Jarmalka oo ay ku nool yihiin muhaajiriin badan.
Baaritaan ay BBC-du samaysay oo shan bilood ah ayaa daaha ka qaaday xiriirka weyn ee Jarmalku la leeyahay ganacsiga lagu dhinto ee dad-tahriibinta ee ka socda kanaalka Ingiriiska.
Sida dawladda cusub ee UK ay ballan qaaday ee ah in ay "burburiso kooxaha", Jarmalku waxa uu noqday meel udub dhexaad u ah kaydinta doomaha iyo matoorada ee aakhirka loo isticmaalo Channel-ka - waxaa sidaa BBC-da u xaqiijisay wakaaladda dambiyada qaran ee Britain.
Intii lagu guda jiray duubista filimaanta qarsoodiga ah, mukhalasiinta ayaa daaha ka qaaday in ay doomaha ku kaydiyaan bakhaarro sir ah oo badan - maadaama ay iyaga iyo booliska isku dhuumanayaan.
Sanadkan waa kii ugu dhimashada badnaa ee marinka kanaalka muhaajiriinta, sida ay muujinayaan tirokoobyada Qaramada Midoobay, halka in ka badan 28,000 oo qof ay ilaa hadda safarka ku galeen doomo yaryar oo si halis ah loo soo buuxiyay.
Wariyaheena oo is qariyey ayaa ku sugay banaanka saldhiga dhexe ee magaalada Essen.
Waxa uu xiran yahay kaamarad sir ah, waxaanu iska dhigayaa tahriib bariga dhexe ka yimid, oo u hamuun qaba in qoyskiisa iyo asxaabtiisa ay uga gudbaan Channel-ka UK.
Waa inuu ahaadaa mid qarsoodi ah, ammaankiisa awgeed, laakiin waxaan magaciisa ugu yeeri doonna Xamsa.
Nin buu u soo dhawaaday. Waa qof uu Xamza la xidhiidhay muddo bilo ah, isaga oo soo wacay WhatsApp-ka, ka dib markii uu nambarkiisa ka helay xidhiidh ka dhex jira bulshada soo galootiga ah, laakiin tani waa markii ugu horreysay oo ay kulmaan.

Warbixinada qotada dheer iyo wararka BBC Somali oo toos kuugu imanaaya WhatsApp.
Halkaan kaga soo biir
Dhamaadka xayeysiinta
Ninkan magaciisa - ama ugu yaraan magaca uu na siiyey - waa Abuu Saxar.
Tan iyo markii uu Xamza la xiriiray, waxa ay ka wada hadleen sidii Saxar uu gacan uga geysan lahaa bixinta doonyaha la socda si ay u gaaraan xeebaha koonfureed ee Ingiriiska.
Xamza ayaa u sheegay in waayo-aragnimada xun ee kooxaha wax tahriibiya ee gobolka Calais ay ku kaliftay isaga, qoyskiisa iyo asxaabtiisa in ay isku dayaan in ay kaligood maareeyaan marinkooda – waa tallaabo aan caadi ahayn.
Saxar waxa uu hore u soo diray fiidiyoow ku saabsan doon buufsan oo uu soo jeediyay inay tahay mid "cusub", oo la heli karo oo lagu hayo bakhaar ku yaal agagaarka Essen.
Xamza waxa uu sheegay in uu doonayo in uu isagu iska hubiyo tayada alaabta la soo bandhigay, taasina ay tahay sababta uu ugu adkaystay in la qabto shir qof ahaaneed.
Koox BBC ka tirsan oo u dhow ayaa la socda dhaq-dhaqaaqa Hamza, haddii ay wax qaldamaan, ama aan u baahannahay inaan si dhaqso ah u soo saarno.
Markii ay labada nin dhex marayeen bartamaha Essen, Saxar waxa uu caddeeyey inay aad “khatar u tahay” inay bakhaarka aadaan si ay u arkaan doonta, inkasta oo uu sheegay inay u jirto wax ka yar 15 daqiiqo.
Markii Xamza uu waydiiyay sababta doomaha loogu hayo qaybtan Jarmalka, Saxar waxa uu ka hadlay "badbaadada" iyo "saadka".
Essen waxa ay u jirtaa afar ilaa shan saacadood oo gaari ah aagga Calais - waxa ay ku dhawdahay in doomo si degdeg ah loo geeyo, laakiin aan aad ugu dhawayn xeebaha sida aadka ah isha loogu hayo ee waqooyiga Faransiiska.
In kasta oo weerarrada boolisku ay dhacaan, fududaynta tahriibinta dadka farsamo ahaan sharci darro kama aha Jarmalka haddii ay tahay waddan saddexaad oo ka baxsan Midowga Yurub, waa sida ay UK tahay ka dib Brexit.
Wasaaradda arrimaha gudaha ee Berlin ayaa ku doodeysa in, bacdamaa Jarmalka iyo UK aysan deris ahayn juquraafi ahaan, "ma jirto tahriibin toos ah" dhab ahaantii ma dhacdo.
Saxar waxa uu Xamza u kaxaynayaa maqaaxi si u dalbadaan ay kafeeito sigaar fududeeyaan, inkasta oo ay miisaska ka guurayaan sababtoo ah waxa agtooda jooga dad Carabi ku hadla oo Saxar ma rabo in la maqlo.
In ka badan 35 daqiiqo ka dib, Saxar ayaa ka kacay kursigiisii oo u sheegay Xamza: "Codkaaga hoos u dhig, wuu soo socdaa."
Nin si fiican u labisan oo gashan koofiyadda baseball-ka ayaa soo dhawaaday. Waxa loogu yeeraa "al-Khal", oo macneheedu yahay "Adeer" – waa Kalmad Carabi ah oo tilmaamaysa qof amar ku bixiya ixtiraam weyn.
Khal waxa weheliya nin kale oo inta badan iska aamusi doona, balse u muuqda in uu ilaalo u yahay.
Waxa jira xoogaa is-gacan-qaad ah ka hor inta aanu Khal la hadlin mudalabkii oo Jarmal ah ka dibna dib ugu noqon Carabiga, afkiisa hooyo.
Xamza ayaa loo sheegay inuu dhiibo taleefoonkiisa oo miis gaar ah la saaray.
Waardiyiha waxa uu ag fadhiyaa Xamza waxa uuna inta badan 22ka daqiiqo ee soo socda ku qaadan doonaa in uu si qoto dheer u eego isaga.

Inta lagu jiro kulanka, sharciga Jarmalka ee adag dartiis, BBC waxay duubi kartaa oo kaliya muuqaal, ma duubi karto codka.
Sidaa darteed warbixinteenna qayb ahaan waxay ku salaysan tahay xusuusta degdega ah ee wariyeheenna qarsoon.
Taa waxaa taageeraya farriimaha, diiwaanka wicitaanka iyo qoraallada codka ee u dhexeeya Xamza iyo mukhalasiinta.
"Ha kor u qaadin codkaaga," ayuu yidhi Khal markii uu u sheegay Xamza inuu u sharaxo cidda uu yahay iyo waxa uu doonayo.
Xamza waxa uu ku celceliyay sheekadiisii koobaad, isaga oo u muuqda mid lagu qanci karo.
Laakin Khal wuu diiday taladaas."Yaa kuu sheegay?" ayuu weydiiyey. "Ma ahan sharci."
Xitaa haddii ay jiraan daldaloolo sharci ah oo Jarmal ah oo ku saabsan tahriibinta doonyaha, waxay u muuqataa nimankan inay og yihiin inay ku lug leeyihiin shabakad dembiyeed ballaaran.
Intii ay qaxwaha ku jireen, Khal mararka qaar waxa uu laabta ka galiyay Xamza iyada oo dadka wax tahriibiya ay sheegeen in ay ku leeyihiin ilaa 10 bakhaar oo ku yaalla agagaarka Essen.
Taasi, waxaa la macno ah, inay tahay hab ay ku kala qaybiyaan alaabtooda haddii ay dhacdo weerar booliisku - oo ay jirtay "maalmo ka hor".
Mararka qaarkood, waxaa la soo jeediyaa, in ay helaan war ah inay booliisku imaanayaan.
Mukhalasiinta waxay ka hadlaan awooddooda inay qalab ku geeyaan Calais "saddex, afar saacadood gudahood", taas oo muujinaysa inay dareemayaan geesinimo ku filan isticmaalka waddooyinka, halkii ay ka ahaan lahaayeen waddooyinka gadaashooda.
Goobta Essen waxay la macno tahay in doomaha la keeni karo subax ama galab, haddii saadaasha cimiladu wanaagsan tahay, ayna keenayso in degdeg looga gudbo kanaalka.
Sida laga soo xigtay cilmi-baaris ay sameeyeen hay’adda Caalamiga ah ee ka dhanka ah Dambiyada Abaabulan ee Transnational Transnational Organized Crime, doonyaha waxaa sida caadiga ah lagu qaadaa baabuurta yar yar ama baabuurta laga keeno Jarmalka, Belgium ama Nederlaan ilaa xeebta Faransiiska, iyadoo Jarmalku yahay "goobta la sii mariyo".
Inta badan maraakiibta, ayaa la ogaaday, in lagu soo farsameeyay Shiinaha ka hor inta aan loo dirin, iyaga oo konteenar ah, oo loo diro Turkiga, ka dibna loo gudbiyo Yurub.

Xigashada Sawirka, Gareth Fuller/PA Wire
Mid ka mid ah qorayaasha warbixinta, Tuesday Reitano, ayaa sheegay in doorka Jarmalku xarun ahaan uu u kobcay sababo kala duwan oo ay ka mid yihiin "koontaroolada ka hortagga tahriibka" ee Faransiiska.
Waxay sidoo kale aaminsan tahay in mas'uuliyiinta Jarmalku ay aad ugu mashquulsan yihiin arrinta isgoysyada kanaalka sababtoo ah, "Ma ahan dhibaato ka jirta xuduudkooda".
Maqaaxidii kafeega hadaan dib ugu laabanno, Khal ayaa sida muuqata ku qanacsanXamsa, wuxuuna bilaabay inuu lacag ka hadlo.
Dookhyadiisa ayaa ah in Hamza uu qaato heshiiska kaas oo ku kici doona € 15,000 (£ 12,500).
Taasi waxay ku lug leedahay in doonta lagula wareego meel u dhow Calais, oo ay la socoto mishiin, shidaal, bam iyo 60 jaakad badbaado ah - in ka badan baahida Xamza uu sheegay ayaa ah inuu u baahan yahay, laakiin taasi waa dalabka guud, iyo mid ay u badan tahay in la siiyo mukhalasiin kale oo si toos ah u abaabulaya ka gudbidda Faransiiska.
Faa'iidada mukhalasiintaas waxay noqon kartaa "wax aan caadi ahayn" haddii aad u malaynayso in dadka waaweyn lagu soo dallacay qiyaastii € 2,000 (£ 1,660) hal safar oo ay la socdaan daraasiin dad ah - sida uu qabo Global Initiative.
Haddii heshiis hadda la gaaro, Khal wuxuu sheeganayaa inuu heli karo doon meel 200m (655ft) u jirta xeebta Faransiiska, isla maalinta berrito ah.
Khal iyo Saxar waxay sidoo kale ka hadlayaan "goob cusub", iyagoo soo jeedinaya inay heleen meel ka hooseysa isha maamulka Faransiiska, in kasta oo ayan sheegin meesha ay ku taal.
Waxa jira dookh labaad oo ka jaban, kaas oo Xamza uu muddaba soo taagnaa.
Ilaa €8,000 (£6,670) Xamza waxa uu soo qaadi karaa doonta, halkan bakhaar ku yaal Essen, isagoo waqooyiga Faransiiska geynaya.
Haddii lagu qabto, mukhalasiintu waxay u sheegeen, annagu mas'uul kama nihin.
Sheekadu waxay u weecatay sidii Xamza uu u siin lahaa burcadda, marka uu go'aansado waxa la sameeyo.
Khal wuxuu rabaa in lacagta caddaanka ah lagu bixiyo Turkiga, sababtoo ah "wax walba" waxay ka yimaadaan halkaas.
Lacagta, ayuu soo jeediyay, in lagu xarayn karo nidaamka Xawaaladaha - hab lacag-bixineed oo ka fogaanaya bangiyada rasmiga ah taas beddelkeedana ay ku tiirsan tahay shabakad wakiillo ah si ay lacag caddaan ah u gaarsiiyaan xuduudaha.
Ka dib, Xamza waxa loo soo diray magac akoon oo WhatsApp ah.
Farriimaha kale iyo qoraallada codka ah ee Carabiga, oo sidoo kale la diray shirka kafateeriyada ka dib, waxaa ka mid ah Saxar oo sharraxaya noocyada matoorada dibadda ah. Wuxuu "jecel yahay" kuwa Mercury, ayuu yidhi, inkastoo "haddii ay jirto Yamaha, waxaan doorbidayaa Yamaha".

Waxa uu ka hadlayaa sida ay u "geyn karaan oo ay u aasi karaan" qalabka, isaga oo tilmaamaya in lagu qarin karo dhulka hoostiisa meel u dhow barta laga gudbo.
Khal aad buu uga taxadaraa isgaarsiintiisa, laakiin hal cod, oo uu soo gudbiyay Saxar, wuxuu muujiyay dareen xumo ka dib markii uu la kulmay Xamza, isagoo leh: "saaxiibkaa wax baa ka khaldan."
Si kastaba ha ahaatee, wuxuu Saxar faray inuu Xamza ka helo go'aan ku saabsan inuu doonayo inuu iibsado doon iyo in kale: "Weydii isaga hal ama labada saacadood ee soo socda."
Ugu dambayntii, Xamza waxa uu u sheegay in aanu sii wadi karin heshiiska.
BBC-du wax lacag ah ma siin raggan, kuwaas oo aynaan si rasmi ah u xaqiijin karin cidda ay ka tirsan yihiin.
Waxaanu muujinay muuqaal aanu ka helnay doonyaha Gudoomiyaha Ururka Madaxbanaan ee Badbaadinta Doonyaha Qaranka, Neil Dalton, kaas oo sheegay in aanu geli doonin dabin.
Isaga oo mid la barbardhigay "dabin dhimasho", waxa uu sheegay in ay noqon doonto "khatar aad u xun" in daraasiin dad ah lagu raro doomahan si ay uga gudbaan Kanaalka, sababtoo ah waxa u muuqda naqshad "aad u jilicsan".
Dhanka kale, dublamaasiyiintu waxay ku adkaysanayaan in iskaashiga u dhexeeya Jarmalka iyo UK, ee wax ka qabashada kooxahan, uu soo hagaagay.
Qabashada iyo weerarrada bakhaarrada ayaa ka dhacay Jarmalka, iyadoo lala kaashanayo dalal kale - halka waxa loogu yeero "dambiyada wadajirka ah", sida rabshadaha ama lacag-dhaqidda, lagu dacweyn karo gudaha Jarmalka.
Bishii Febraayo waxaa la arkay weerar weyn oo doonyo, matoorro, jaakadaha nolosha iyo aaladaha sabbeynta carruurta lagu qabtay gudaha Jarmalka iyadoo 19 la xiray - laakiin kuwan ayaa loo cuskaday amarrada garsoorka Belgium iyo Faransiiska. Maxkamad gooni ah, oo daba socota hawlgal la mid ah 2022, ayaa lagu dacweynayaa gudaha Faransiiska.
Afhayeen u hadlay Xafiiska Arrimaha Gudaha ee UK ayaa BBC u sheegay in dowladdu ay "si degdeg ah u dardargelinayso" iskaashiga ay la leedahay waddamo uu Jarmalku ka mid yahay, si "loo burburiyo kooxaha dambiilayaasha ah ee wax tahriibiya", balse "mar walba waxaa jira wax badan oo la iska kaashanayo".

Dareenkaas waxaa ka dhawaajiyay mas'uuliyiinta Faransiiska.
"Waa muhiim in la tuso Jarmalka in doomahani ay ku xiran yihiin dembiyada ka dhacaya xeebaheena, taas oo u ogolaan doonta inay soo farageliyaan," Pascal Marconville, oo ah dacwad oogaha waqooyiga Faransiiska, ayaa u sheegay BBC horaantii bishaan.
Wasaaradda arrimaha gudaha ee Berlin ayaa BBC-da u sheegtay in iskaashiga laba geesoodka ah uu “aad u wanaagsan yahay” isla markaana mas’uuliyiinta Jarmalku ay tallaabo qaadi karaan marka ay codsadaan UK.
Afhayeenka ayaa intaa ku daray in kasta oo aysan sharci darro ahayn in laga caawiyo tahriibinta Jarmalka ee UK, ay tahay ciqaab in lagu caawiyo u tahriibinta Belgium ama France, halkaas oo laga gudbo kanaalka.
Iyada oo laga jawaabayo baaritaanka BBC, xoghayaha arrimaha gudaha ee UK Yvette Cooper ayaa sheegtay in kooxaha dambiilayaasha ah ee wax tahriibiya "in ay muddo aad u fog ka baxsanayeen".
Waxay sheegtay in dawladdu ay samaysay Taliska cusub ee Amniga Xuduudaha si ay ula shaqeeyaan shuraakada Yurub oo dhan, ayna horumarinayaan heshiisyo iskaashi, oo ay ku jiraan qorshe hawleed cusub oo wadajir ah oo lala yeesho Jarmalka.
"Waa inaan la shaqeyno wadamada kale kaliya inaan xoojino amniga xuduudaheena oo aan wax ka qabano ganacsigan naxdinta leh ee dadka," ayay tiri.
Xeebta waqooyi-bari ee Faransiiska, waxaa ka muuqda haraadiga isku dayadii ka gudbidda kanaalka ee fashilmay ee doomaha.
Doomaha burburay iyo jaakadaha dabaasha ee laga tagay ee xeebahaas ayaa laga yaabaa inay u muuqdaan kuwo aan qiimo lahayn, laakiin qof ayaa ku bixin doona lacago aad u isagoo u arkaya waddo loo marayo nolol wanaagsan.
Waa baayac-mushtar wata rafaad, quus iyo, xaaladaha ugu xun oo ah dhimasho - laakiin waa mid sii socota oo sii kobcaysa oo si qoto dheer ugu sii kobcaysa gudaha Yurub.
‘Dabinka Geerida’ doomaha looga gudbo kanaalka Ingiriiska ee ay ka ganacsadaan mukahalasiin joogta Jarmalka-baaritaanka qarsoodiga ah ee BBC













