Duqeynta Daacishta Soomaaliya iyo dhowr iyo toban waxyaabood oo Trump iyo kooxdiisu ay sameeyeen toddobaadkan

Toddobaadkii saddexaad ee xil haynta markii labaad ee Donald Trump ayaa calaamadiyey tallaabooyin badan oo waaweyn oo madaxweynenimadiisa ah isaga iyo kooxdiisa.

Laga soo bilaabo soo bandhigidda yoolalka Mareykanka ee mustaqbalka Qasa, amarka duqeynta Daacishta Soomaaliya, iyo go'aanka weyn ee hoos u dhigidda hay'adda caawinta shisheeye ee Mareykanka ilaa faragelinta Muranka golf, Trump, la-taliyahiisa Elon Musk iyo xubnaha kale ee kooxdiisa waxay sii wadeen ajandahooda.

Waxaa jira waxyaabo badan oo loo baahan yahay in lagu socdo - marka halkan waxaa ku xusan dhowr tallaabo oo muhiim ah oo ay sameeyeen toddobaadkan.

Qorshaha Maraykanku "kula wareegayo" Qasa

Shir saxaafadeedkii wadajirka ahaa ee Raysal wasaaraha Israa'iil Benjamin Netahnyahu ee aqalka Cad Talaadadaii, Trump ayaa sheegay in Maraykanku uu "la wareegayo" "lahaanshaha" Qasa qorshe dib u dajinna loo samaynayo dadka reer Falastiin.

Qorshaha Trump ayaa soo jeediyey in la hormariyo dhulkaas oo ku burburay shan iyo toban bilood oo dagaaal ah oo u dhaxeeyey Israa'iil iyo Xamaas lagana dhigo"dhul qurxoon oo Bariga Dhexe ah".

"Marinka Qasa wuxuu noqonayaa mid uu Maraykanku kala wareegayo Israa'iil marka uu dagaalku dhammaado" ayuu Trump ku celiyey Khamiistii, isagoo ku adkaystay in fikraddaasi ay la micno tahay dib u dejinta Flastiiyiinta xilligan ku nool halkaasi.

Trump wuxuu soo jeediyay in isbeddelkaasi noqon doono mid joogto ah, laakiin mas'uuliyiinta maamulka ayaa ka dib sheegay in dib u dejintaasi ay kaliya noqon doonto mid ku-meel-gaar ah.

Musaafurin kasta oo qasab ah oo shacabka ah ayaa noqonaysa sharci-jabin caalami ah.

Qorshaha fasax-gelinta kumannaan shaqaalaha USAID ah

Kumannaan ka mid ah shaqaalaha hay'adda Maraykanka u qaabilsan horumarinta caalamiga ah ee USAID, oo ah hay'adda ugu weyn ee dawladda u qaabilsan gargaarka dibadda, ayaa la filayaa in saqdii dhexe ee Jimcaha la fasaxo.

Taasi waxay ahayd ilaa uu garsoore si ku meel gaar ah u horjoogsaday qorshaha Madaxweyne Trump, saacado ka hor inta aan la gaarin.

Garsoore Carl Nichols ayaa soo saaray amar xannibaad ku meel gaar ah oo "xaddidan ", taasoo ka jawaabaysa dacwad daqiiqaddii ugu dambeysay ay gudbiyeen labo urur oo isku dayaya inay badbaadiyaan hay'adda.

Joojinta la soo jeediyay waxay saameyn doontaa inta badan shaqaalaha hay'adda, iyadoo kaliya boqol ama laba boqol oo shaqaale ah oo muhiim ah ay ka hartay, iyadoo guud ahaan tirada shaqaalaha ay ka yihiin ku dhawaad 10,000 oo qof caalamka oo dhan ah.

Tallaabadan ayaa timid ka dib markii shaqaalaha loo sheegay inay ka maqnaadaan xarunta hay'adda ee Washington DC, horraantii toddobaadkan.

Go'aannada lagu dhimayo shaqaalaha ee hay'adda ayaa burburiyay nidaamka caawinta adduunka, iyadoo barnaamijyo badan ay horey u hakad galeen dalal kala duwan.

Canshuuro lagu soo rogay Shiinaha, iyo hanjabaado loo jeediyey dalalka deriska ah

Trump ayaa ku soo rogay canshuur dhan boqolkiiba 10 badeecooyinka ugu yimaada Maraykanka dalka Shiinaha taladadii balse ka laabtay hanjabadiisii ahay in boqolkiiba 25 uu canshuurayo badeecaha ka yimaada dalalka Canada iyo Mexico soddon cisho gudahahood, kadibse madaxda dalalkaasi ay ballan qaadeen inay xoojinayaan ammaanka soodimaha.

Raysal wasaaraha Canada Justin Trudeau ayaa ogolaaday in la xoojiyo xadka Mareykanka iyo Canada si loo xakameeyo socdaalka iyo qulqulka daroogada.

Madaxweynaha Mexico Claudia Sheinbaum, ayaa Iyana ogolaatay in la xoojiyo xuduudka waqooyi ee dalka iyo ciidamada, taa beddelkeedana Mareykanka uu xaddido qulqulka hubka ee Mexico.

Qorshaha lagu dhiirigelinayo shaqaalah federaalka inay iskood isku casilaan

Maamulka Trump ayaa bixiyay dhiirrigelinno si shaqaalaha federaalka ay iskood ugu is casilaan kahor dhammaadka Khamiista habeenkedii, taas oo qayb ka ahayd dadaal lagu doonayo in lagu yareeyo cabbirka dowladda.

Si kastaba ha ahaatee, garsoore Mareykan ah ayaa si ku-meel-gaar ah u joojiyay qorshahan saacado ka hor dhammaadka muddada, isagoo hakiyay ilaa dhageysiga Isniinta si loo go'aamiyo xaqiiqada dacwad uu soo gudbiyay ururrada shaqaalaha federaalka, sida ay warbixisay CBS News, oo BBC ay dhanka Mareykanka wada-shaqeyn kala dhaxayso.

Cunaqabataynta Maxkamadda Dembiyada Caalamiga ah ee ICJ

Khamiistii ayuu Trump saxiixay amar ah in cunaqabatayn lagu soo rogo qaar ka mid ah shaqaalaha Maxkamadda Caalamiga ah ee Dambiyada (ICC). Cunaqabatayntu waxay saaraysaa xayiraad dhaqaale iyo fiisaha shakhsiyaadka iyo qoysaskooda ka caawiya baadhitaannada ICC ee muwaadiniinta Maraykanka ama xulafada.

Maxkamadda fadhigeedu yahay magaalada Hague waxay soo saartaa dacwado caalami ah oo lagu soo oogo xasuuq, dambiyo ka dhan ah aadanaha iyo dembiyada dagaalka. Dhowaan ayay ahayd markii ay soo saartay amar lagu soo xirayo taliye ka tirsan Xamaas iyo Netanyahu oo Israa'iil ah oo lagu eedeeyay dambiyo dagaal oo Qasaka dhacay, taasoo Israa'iil ay beenisay.

Ku dhawaaqista Trump ayaa timid xilli Netanyahu uu booqanayay Washington DC.

In ka badan 120 waddan, oo ay ku jirto UK, ayaa xubin ka ah ICC, inkastoo Mareykanka iyo Israa'iil aysan xubin ka ahayn.

Amriddii duqaymo cirka ee lagu qaaday kooxda Daacish ee Soomaaliya

Trump ayaa sheegay in uu amar ku bixiyay 1-dii Febraayo in diyaaraha dagaalka ee Maraykanku duqayn la beegsadaan sarkaal sare oo ka tirsan kooxda Daacish iyo kuwa kale oo ka tirsan kooxda ee waqooyi bari Soomaaliya.

Waxa uu sheegay in "argagixiso badan" la dilay "iyagoon sinaba u dhibaateyn shacabka". BBC-du si madax bannaan uma xaqiijin karto wararka sheegaya khasaaraha.

Xafiiska madaxweynaha Soomaaliya ee baraha bulshada ayaa soo dhaweeyay "taageerada hagar la'aanta ah ee Mareykanka uu ka siiyo la dagaalanka argagixisada caalamiga ah".

Ka bixitaankii hay'adaha Qaramada Midoobay

Trump ayaa sidoo kale qaaday tallaabo uu ku joojinayo ku lug lahaanshaha Mareykanka ee dhowr hay'adood oo Qaramada Midoobay ah.

Talaadadii, Trump waxa uu saxeexay amar fulineed oo uu Maraykanka kaga baxayo hay'adda Qaramada Midoobay u qaabilsan qaxootiga Falastiiniyiinta, ee UNRWA, taas oo Israa'iil ay aad u dhaleecaysay.

Isla amarkaas ayaa lagu sheegay in Maraykanku aanu mar dambe ka qayb-geli doonin Golaha Xuquuqul Insaanka ee Qaramada Midoobay (UNHRC), isla markaana Maraykanku uu dib u eegis ku samayn doono xubinimada Ururka Waxbarashada, Sayniska iyo Dhaqanka ee Qaramada Midoobay (UNESCO) 90 maalmood gudahood.

U diriddii Guantanamo diyaaraddii ugu horreysay ee dad la tarxiilay sidday

Mareykanka ayaa kooxdii ugu horreysay ee muhaajiriin ah u diray Guantanamo Bay Talaadadii, ka dib markii Trump uu ku dhawaaqay inuu qorsheynayo inuu ballaariyo xarigga muhaajiriinta ee saldhigga ciidamada badda Mareykanka ee Cuba.

Waaxda Amniga Gudaha (DHS) ayaa sheegtay in maxaabiista ay ka tirsan yihiin kooxda Tren de Aragua - burcad asal ahaan ka soo jeeda xabsiyada Venezuela. Toban maxbuus ayaa la diray, sida ay sheegtay CBS, iyadoo soo xiganaysa saraakiil badan oo Maraykan ah.

Tallaabadan ayaa timid ka dib markii Trump uu amray in xabsiga hadda jira ee muhaajiriinta ee saldhigga la balaadhiyo si loogu xiro ilaa 30,000 oo qof.

Dalabka ah in Ukraine ay bixiso agabka dhagaxyada qaaliga ah

Isniintii, Trump ayaa sheegay inuu doonayo in Ukraine ay dammaanad qaaddo bixinta dhagaxyada qaaliga ah ee badan, iyadoo lagu beddelayo $300 bilyan (£240 bilyan) si loo taageero dagaalka ay kula jirto Russia.

"Waxaan rabnaa in waxa aan bixineyno ay noqdaan dammaanad... waxaan dooneynaa inaan heshiis la galno Ukraine, halkaas oo aan ku xaqiijin doono waxa aan siinayno iyaga iyagoo leh dhagaxyada qaali ah (macdanta) iyo waxyaabo kale," ayuu Trump yiri.

Ukraine waxay leedahay kayd waaweyn oo uranium, lithium iyo titanium ah, kuwaas oo loo isticmaali karo difaaca iyo soo saarista elektiroonigga, sida ay warbixisay CBS.

Jawaab ahaan, Madaxweynaha Ukraine Volodymyr Zelensky ayaa sheegay in dalkiisu uu furan yahay maalgelinta shirkadaha Mareykanka.

Sii daynta biyaha ee biyo-xireenka California

Trump Isniintii ayaa amar ku bixiyay in la sii daayo balaayiin galaan oo biyo ah oo laga soo saarayo laba balli oo ku yaal Dooxada Dhexe ee California, kadib dabka kaymaha oo ka kacay Los Angeles bishii Janaayo.

Trump ayaa ku eedeeyey California inay xayirtay biyaha kuwaas oo caawin lahaa la dagaalanka dabka basle mamaulka California ayaa arrintaasi muran ka keenay sida ay CBS warisay.

Biyaha ayaa lagu siidayey haro qallalan oo masaafo 160km k afog halka dabka. Khubaro iyo mas'uuliyiin ayaa CBS u sheegay inay biyahaasi aysan gaari doonin Los Angeles, isla markaana ay suuragal tahay inay noqdaan kuwo kharibmaya.

Hawl-wadeenno lagu dhawaaqay si ay wax uga qabtaan 'eexda Masiixi-diidka'

Trump ayaa khamiistii saxiixay amar fulin oo ujeeddadiisu ahayd "in la ilaaliyo xoriyada diimaha ee dadka Maraykanka ah iyo in la joojiyo hubka ka dhanka ah Masiixiyiinta ee dawladda".

Wuxuu magacaabay Xeer Ilaaliyaha Guud Pam Bond oo dhawaan la xaqiijiyay inuu hoggaamiyo koox hawleed si loo cirib tiro waxa uu ugu yeeray "eexda Masiixiyiinta" ee dowladda federaalka.

Trump ayaa saxiixay amarka ka dib markii uu khudbad ka jeediyay Quraacda Salaadda Qaranka ee Washington DC.

Ka saaridda isbaddelka cimilada baraha internet-ka ee dowladda

Laga soo bilaabo toddobaadkii hore, maamulka Trump ayaa la sheegay in uu amar ku bixiyay qaar ka mid ah shabakadaha hay'adaha dowladda Mareykanka in ay meesha ka saaraan tixraacyada isbeddelka cimilada.

Waxay saamaysay shabakadaha waaxaha gaadiidka, gaashaandhigga, gobolka iyo beeraha, kuwaas oo maamusha adeegga kaynta, sida ay sheegtay Guardian.

Qaar ka mid ah waxyaabaha ku jira cimilada ayaa ku haray Wakaalada Ilaalinta Deegaanka (EPA), Nasa iyo goobaha waaxda tamarta.

Caddaymaha amniga Joe Biden oo meesha laga saaray

Trump ayaa laalay nadiifinta amniga Joe Biden iyo gelitaanka warbixinnada sirta ah ee maalinlaha ah Jimcihii - wax uu Biden sameeyay Trump afar sano ka hor.

"Ma jirto baahi loo qabo in Joe Biden uu sii wado helitaanka macluumaadka sirta ah," Trump ayaa ku qoray qoraal uu soo dhigay bartiisa bulshada ee runta ah.

"JOE, WAA LA eryay," ayuu jamhuurigu ku daray isagoo tixraacaya weedha uu ka yidhi barnaamijka dhabta ah ee TV-ga, The Apprentice.