Waa sidee xaalka caasimadda Khartuum kadib dib-u-qabshada ciidamada Suudaan

Wadnaha caasimadda lagu dagaalamay ee Khartuum ayaa hadda deggan, ka dib toddobaadyo uu dagaal ba'an oo magaalooyin ah ka socday magaalo madaxda Suudaan.

Waxaan galnay magaalada maalmo uun ka dib markii ciidamada Suudaan ay dib uga qabsadeen ciidamada Gurmadka Degdega ah ee RSF, taasoo soo afjartay duullaan lix bilood socday oo ay ku qaadeen bartamaha dalka.

Mar ay ahayd wadnaha ganacsiga iyo xarunta dowladda Suudaan, Khartuum hadda waa mid madaafiic gubtay.

Dib u qabsashada caasimaddu waxa ay u noqotay marxalad muhiim ah, dagaaladii sokeeye ee labadii sano ee u dambeeyay ka dhashay dagaal awoodeed oo u dhexeeyay ciidanka iyo RSF, waxaana lagu qiyaasay in ay ku naf waayeen ugu yaraan 150,000 oo qof.

Laakin – iyadoo damaashaadka ciidda ay ka muuqdaan waddooyinka caasimadda, dadka halkan joogana waxay u arkaan in dagaalku dhammaaday – mase cadda jihada uu dagaalku hadda aadi doono.

Waxaan aadnay madaxtooyada, oo ay RSF qabsatay horaantii dagaalka. Waxayna ahayd saldhig muhiim u ah dagaalyahannada.

Sagxadaha dhismaha waxaa daboolay burbur iyo quruurado jabay.

Kuraasta barkimaha leh ee mar loo isticmaali jiray shaqooyinka rasmiga ah waxay waxaa ka muuqda boodh, sawiro dhawr ah ayaa wali ku dul laalaada gidaarada.

Laakiin ku dhawaad wax kasta oo kale waa la bililiqaystay - xitaa fiilooyinka korantada ayaa laga soo saaray darbiyada.

Khasaaraha ugu daran ayaa ka jira afaafka hore ee dhismahaasi oo ay duqeeyeen diyaaradaha aan duuliyaha lahayn ee RSF wax yar ka dib markii ciidamada ay qabsadeen xaruntaasi.

Albaabka weyn ee laga soo galo waa burburay, dhiig engegan ayaa weli ka muuqda jaranjarooyinka, daaqadaha oo burburay ayaad ka dhex ka arkaysaa webiga Niil. "Runtii aad ayaan ugu farxay in aan joogo qasriga jamhuuriyadda," ayuu hal askari ii sheegay markii aan ku sii soconnay rooga cas ee murugadu hadhaysay.

"Waa markii ugu horeysay ee aan meeshan imaado, waxaanan sugay meeshan [sida] dadka reer Sudan guud ahaan, waxay rabeen inay xoroobaan, waxay calaamad u tahay sharafteenna."

Sidoo kale waa calaamad muhiim u ah awoodda ciidanka. Ciidamada ayaa heeso iyo qoob-ka-cayaar dheelaya, farxadoodana waxa ay ku soo beegantay xilli ay bilaabatay ciida Muslimiinta. Maqaayad maxalli ah ayaa loogu sameeyay martisoor, ay ku tilmaameen geesiyaal badan oo caasimadda ku nool.

Laakiin guushooda waxa lagu helay qiimo adag.

Heerka burburka ee bartamaha Khartuum waa mid cajiib ah: wasaaradaha dowladda, bangiyada iyo dhismayaasha dhaadheer ee xafiisyada ayaa madoobaaday oo gubtay.

Laamiga garoonka caalamiga ah ayaa ah qabuuro ay ku aasan yihiin diyaarado la burburiyay, baasaboorkii iyo goobihii wax lagu baaro oo dambas huwan.

Si tartiib ah ayaanu u dhex maray, anagoo ku ka warwareegayna walxaha aan wali qarxin ee wadada.

Mid ka mid ah isgoysyada xubnaha jirka ayaa ku yaal meel taallo, laba madax ayaa si cad u muuqda. Qiyaastii 100m (328ft) ee wadada, jir ayaa hor yaal baabuur waxyeeloobay.

Tagitaanka kiiniisadda St Matthew's Cathedral, oo Ingiriisku dhisay 1908 iyo goob cibaado oo loogu talagalay dadka Masiixiyiinta ah ee laga tirada badan yahay ee waddanka, ayaa ahayd soo dhawayn dareen leh.

Saqafka sida quruxda u xardhan wali waa taaganyahay.

Dalool sare oo gidaar ka mid ah ayaa muujiyay halka uu madfac ka soo dhacay, iskutallaabtu ku soo dhacday.

Laakiin waxay u muuqatay mid aad uga wanaagsan dhismayaal badan oo aan aragnay.

Askari ka tirsan ciidamada oo nadiifinaya burburka dhulka ayaa inoo sheegay in qasaaraha ugu badan uu ka dhashay firir ka soo dhacay agagaarka kaniisada.

Qofna ma dumin "Guriga Ilaahay", ayuu yidhi, laakiin dagaalyahannada RSF waxay wasakheeyeen dhismaha iyagoo ku saxarooday.