මීළඟ පාප් වහන්සේ තෝරන්නේ කවුද? ඔවුන් එක්රැස් වන්නේ කොහේ ද?

Cardinals pay their respects to the body of Pope Francis in St. Peter's Basilica, Vatican City. They are dressed in white and red attire, wearing red hats and crucifixes.

ඡායාරූප මූලාශ්‍රය, Getty Images

ඡායාරූප ශීර්ෂ වැකිය, ලොව පුරා සිටින කාදිනල්වරුන් මීළඟ පාප් වහන්සේ තෝරා පත් කර ගැනීම සඳහා වතිකානු නගරයේ මහල් පහකින් විවේකාගාරයක් වන කාසා සන්තා මාර්තාහි හුදෙකලා වනු ඇත.
    • Author, ලුයී බැරූෂෝ
    • Role, බීබීසී ලෝක සේවය

88 හැවිරිදි ෆ්‍රැන්සිස් පාප් වහන්සේගේ අභාවයෙන් පසුව, ඔහුගේ අනුප්‍රාප්තිකයා තෝරා පත් කර ගැනීම සඳහා සියවස් ගණනාවක් පැරණි රහසිගත ක්‍රියාවලියක් ලෙස හඳුන්වනු ලබන රහස් සභාවට සහභාගි වීමට ලොව පුරා සිටින කාදිනල්වරු කඩිනමින් වතිකානයට රැස්වනු ඇත. මෙම කාදිනල්වරුන් පැමිණෙන්නේ කොහේ සිට ද? කතෝලික සභාවේ වෙනස් වන භූ දේශපාලනය තෝරා ගැනීමේ ඡන්දයට බලපායි ද?

ඡන්දය භාවිත කළ හැක්කේ කාට ද?

වර්තමානයේ කාදිනල්වරුන්ගේ සංසදය කාදිනල්වරුන් 252 දෙනෙකුගෙන් සමන්විත වන අතර, ඔවුන්ගෙන් 135 දෙනෙකු වයස අවුරුදු 80ට අඩු බැවින් නව පාප් වහන්සේ සඳහා ඡන්දය දීමට සුදුසුකම් ලබා ඇත. කතෝලික පල්ලියේ ඉතිහාසයේ ඡන්දය ප්‍රකාශ කිරීමේ වයසේ සිටින විශාලතම කාදිනල්වරුන් සංඛ්‍යාව මෙය යි.

කාදිනල්වරුන් කතෝලික පල්ලියේ පූජක පක්ෂයේ ජ්‍යෙෂ්ඨ සාමාජිකයන් වන අතර සාමාන්‍යයෙන් බිෂොප්වරුන් ලෙස පත් කරනු ලැබේ.

ෆ්‍රැන්සිස් පාප් වහන්සේ විසින් ඡන්දය ප්‍රකාශ කිරීමේ වයසේ කාදිනල්වරුන්ගෙන් අතිමහත් බහුතරයක්, එනම් 108 දෙනෙකු පත් කරන ලද අතර, ඉතිරි අය ඔහුගේ පූර්වගාමීන් වූ XVI වන බෙනඩික්ට් පාප් වහන්සේ සහ ශාන්ත ජෝන් පෝල් II පාප් වහන්සේ විසින් තෝරා ගනු ලැබූහ.

වතිකානයේ ඇතැම් විශේෂඥයින් පවසන්නේ, 8 වන සියවසෙන් පසු පළමු ලතින් ඇමරිකානු පාප් වහන්සේ සහ පළමු යුරෝපීය නොවන පාප් වහන්සේ බවට පත්වූ ෆ්‍රැන්සිස් පාප් වහන්සේ, තම වඩාත් ප්‍රගතිශීලී ක්‍රියාපිළිවෙළ අඛණ්ඩව පවත්වාගෙන යාම තහවුරු කිරීමේ උත්සහයක් ලෙස හිතාමතාම කාදිනල් සංසදය කාදිනල්වරුන්ගෙන් පිරවූ බව ය.

වෙනස් වන පල්ලියක්

ෆ්‍රැන්සිස් පාප් වහන්සේගේ 12 වසරක පාප් පදවිය තුළ විද්‍යාලයේ භූගෝලීය නියෝජනය වෙනස් විය.

ඉතිහාසයේ පළමු වතාවට, යුරෝපීය කාදිනල්වරුන් තවදුරටත් ඡන්දය ප්‍රකාශ කිරීමේ වයසේ පසු වන කාදිනල්වරුන්ගේ බහුතරය නොවේ. මේ වන විට යුරෝපීය කාදිනල්වරු ඡන්දය ප්‍රකාශ කිරීමේ වයසේ කාදිනල්වරුන්ගෙන් 39%ක් පමණක් නියෝජනය කරති. එය 2013 වසරේදී 52%ක් විය.

ෆ්‍රැන්සිස් පාප් වහන්සේ විසින් පත් කරන ලද ඡන්දය භාවිත කළ හැකි වයසේ කාදිනල්වරුන් 108 දෙනාගෙන් 38%ක් යුරෝපයෙන් ද, 19%ක් ලතින් ඇමෙරිකාවෙන් සහ කැරිබියානු දූපත්වලින් ද, 19%ක් ආසියා-පැසිෆික් කලාපයෙන් ද, 12%ක් උපසහරා අප්‍රිකාවෙන් ද, 7%ක් උතුරු ඇමෙරිකාවෙන් ද, 4%ක් මැද පෙරදිග සහ උතුරු අප්‍රිකාවෙන් ද පැමිණෙති. යුරෝපීය නොවන සංඛ්‍යාව 73 දෙනෙකි.

වඩාත් ගෝලීය නියෝජනයක් සහිත කතෝලික සභාවක් කරා වන මෙම මාරුව 19 වන සියවසේ ආරම්භ වූ ප්‍රවණතාවක තීව්‍රතාවක් බව ඔක්ස්ෆර්ඩ් විශ්වවිද්‍යාලයේ කතෝලික සභාව පිළිබඳ ඉතිහාසඥයෙකු වන ආචාර්ය මයිල්ස් පැටෙන්ඩන් පවසයි. මෙයට පෙර, කාදිනල්වරු සම්පූර්ණයෙන් ම පාහේ යුරෝපීයයන් වූ අතර බොහෝදුරට ඉතාලි ජාතිකයෝ වූහ.

පැටෙන්ඩන් පවසන්නේ, සංසදය කෙතරම් කුඩා වුවත්, හැකිතාක් සියලු ම කතෝලික ප්‍රජාවන් නියෝජනය කළ යුතු බව ෆ්‍රැන්සිස් පාප් වහන්සේ විශ්වාස කළ බව ය.

ඔහුගේ පාප් ධූරය යටතේ අයර්ලන්තය හෝ ඔස්ට්‍රේලියාවට වඩා මොංගෝලියාව, ඇල්ජීරියාව සහ ඉරානය වැනි රටවල පත්වීම් සිදු කළේ ඇයි ද? යන්න මෙයින් පැහැදිලි වන බව පැටෙන්ඩන් පැහැදිලි කරයි.

ඡන්දයට භූගෝලීය බලපෑමක් තිබේ ද?

Cardinals, dressed in white and red robes, pay their respects to Pope Francis inside St. Peter's Basilica in Vatican City.

ඡායාරූප මූලාශ්‍රය, Getty Images

ඡායාරූප ශීර්ෂ වැකිය, කාදිනල්වරුන් පත් කරනු ලබන්නේ පාප් වහන්සේ විසිනි. නමුත් ඔවුන්ගෙන් 135 දෙනෙකු පමණක් වයස අවුරුදු 80ට අඩු වන අතර එබැවින් කතෝලික පල්ලියේ නව නායකයාට ඡන්දය දීමට ඔවුහු සුදුසුකම් ලබති
Skip podcast promotion and continue reading
අපගේ BBC News සිංහල නිල WhatsApp Channel එක follow කරන්න

උණුසුම් පුවත්, විශ්ලේෂණ සහ විශේෂ විශේෂාංග ඔබේ දුරකතනය වෙත ඍජුව ම ලබා ගන්න.

සම්බන්ධ වීමට link එක click කරන්න

End of podcast promotion

ප්‍රසිද්ධියේ කාදිනල්වරුන් පවසන්නේ, භූගෝලීය බලපෑම් ඔවුන්ගේ තීරණයට බලනොපාන බව ය. නමුත් ප්‍රායෝගිකව එය සාධකයක් වීමට ඉඩ ඇති බව පැටෙන්ඩන් සඳහන් කරයි.

ගෝලීය දක්ෂිණ කලාපයේ බොහෝ කාදිනල්වරුන් පෞද්ගලිකව විශ්වාස කරන්නේ තම කලාපයෙන් - විශේෂයෙන් ආසියාවෙන් හෝ අප්‍රිකාවෙන් - තවත් පාප්වරයෙකුට කාලය එළඹ ඇති බව ය. බොහෝ යුරෝපීයයන්, විශේෂයෙන් ඉතාලි ජාතිකයින්, පාප් පදවිය එම කලාපයට නැවත පැමිණිය යුතු යැයි සිතන බව ඔහු පවසයි.

වතිකානය පිහිටා ඇති රෝමයේ ජීවත් වන කාදිනල්වරුන් සහ එහි ජීවත් නොවන කාදිනල්වරුන් අතර බෙදීමක් ද ඇත.

බොහෝ ඉතාලි ජාතික කාදිනල්වරුන් ගෝලීය දකුණේ ඔවුන්ගේ සගයන්ට වඩා බොහෝ කාලයක් එකිනෙකා සමග එක්ව කටයුතු කර ඇති බවත්, ඒකාබද්ධ සමූහයක් ලෙස ඡන්දය දීමට වැඩි ඉඩක් ඇති බවත් පැටෙන්ඩන් පෙන්වා දෙයි.

දේශපාලන දෘෂ්ටිවාදය ද ඡන්දයේදී වැදගත් කාර්යභාරයක් ඉටු කරනු ඇත.

"උදාහරණයක් වශයෙන්, ලතින් ඇමෙරිකානු කාදිනල්වරුන් බොහෝ දෙනෙක් තරමක් ප්‍රගතිශීලී යි," පැඩෙන්ටන් පවසයි.

"ඔවුන් සාමාන්‍යයෙන් තරමක් ගතානුගතික අප්‍රිකානු කාදිනල්වරුන්ට වඩා බෙහෙවින් වෙනස්. සන්ධානගත වූවන් විදිහට භූගෝලය හරහා ගමන් කරනවා."

ඡන්දය ක්‍රියාත්මක වන ආකාරය

White smoke rises from the chimney on the roof of the Sistine Chapel on the second day of their secret conclave on March 13, 2013 at the Vatican.

ඡායාරූප මූලාශ්‍රය, Getty Images

ඡායාරූප ශීර්ෂ වැකිය, 2013 වසරේදී ෆ්‍රැන්සිස් පාප් වහන්සේ තෝරා ගනු ලැබූ අවස්ථාව සිස්ටීන් දේවස්ථානයේ චිමිනියෙන් සුදු දුමාරයක් පිට කරමින් සනිටුහන් කළ ආකාරය.

රහස් සභාව අතරතුර, කාදිනල්වරුන් බාහිර ලෝකයෙන් වෙන් කරනු ලබන අතර දුරකතන, ඉන්ටර්නෙට් සහ පුවත්පත් වෙත ප්‍රවේශය අවහිර කරනු ලැබේ.

ඔවුහු වතිකානයේ මහල් පහකින් යුත් විවේකාගාරයක් වන කාසා සන්තා මාර්තාහි නවාතැන් ගෙන, සෑම දිනක ම රහසිගතව ඡන්දය ප්‍රකාශ කරන සිස්ටීන් දේවස්ථානයට ඇවිද යති.

සෑම කාදිනල්වරයෙක් ම තම තේරීම ඡන්ද පත්‍රිකාවක ලියා එය විශාල රිදී සහ රන් ආලේපිත බඳුනක බහාල යි.

තෝරා ගනු ලබන්නේ, තුනෙන් දෙකක බහුතර කැමැත්තක් ලැබූ කාදිනල්වරයෙකි.

මේ සියල්ල සිදුවෙමින් පවතින අතරතුර, කතෝලික බැතිමත්හු අසල පිහිටි ශාන්ත පීතර චතුරශ්‍රයේ රැඳී සිටින අතර, සිස්ටීන් දේවස්ථානයේ චිමිනියෙන් සංකේතාත්මක දුම නැගී එන තෙක් බලා සිටිති: කළු දුමෙන් අදහස් කරන්නේ තීරණයක් නොමැති බව ය, සුදු දුමෙන් අදහස් කරන්නේ නව පාප්වරයෙකු තෝරාගෙන ඇති බව ය.

කාදිනල් සංසදය ඉදිරිපිට නිල වශයෙන් භූමිකාව භාර ගන්නා නව පාප් වහන්සේ, සාමාන්‍යයෙන් තේරී පත්වීමෙන් පැයක් ඇතුළත ශාන්ත පීතර චතුරශ්‍රයට ඉහළින් පිහිටි බැල්කනියේ පෙනී සිටියි.

ඉතිහාසයේ දීර්ඝතම සමුළුව 1268 දී ආරම්භ වී වසර දෙකක් සහ මාස නවයක් පැවතිණි. නමුත් මෑත කාලයේදී තෝරා ගැනීම් බොහෝ වේගවත් වී ඇති අතර, 20 වන සියවසේ මුල් භාගයේ සිට සාමාන්‍යයෙන් දින තුනක් ගත වී ඇත.

ෆ්‍රැන්සිස් සහ බෙනඩික්ට් පාප් වහන්සේ තෝරා ගනු ලැබුවේ දින දෙකක කාලයකිනි.

පැහැදිලි ජයග්‍රාහකයෙකු ගැන ඉඟියක් නැත

Pope Francis is seen waving while dressed in an off-white cassock, the traditional attire of the pontiff. He also wears a silver pectoral cross.

ඡායාරූප මූලාශ්‍රය, Getty Images

ඡායාරූප ශීර්ෂ වැකිය, ෆ්‍රැන්සිස් ශුද්ධෝත්තම පියතුමන් වසර 12ක් පාප් පදවිය දැරීය

ෆ්‍රැන්සිස් පාප් වහන්සේගේ අභාවයෙන් පසු, ඉතාලියේ සිට කැනඩාව දක්වා සහ ඝානාවේ සිට පිලිපීනය දක්වා මීළඟට පත්වීමේ විභයක් ඇති අනුප්‍රාප්තිකයින් ලෙස බොහෝ නම් යෝජනා වී තිබේ.

අපේක්ෂකයින් එක් අයෙකු හෝ දෙදෙනෙකුට සම ඡන්ද ප්‍රතිශතයක් හිමිවන්නේ දැයි බැලීමට කාදිනල්වරුන් අතර දැනටමත් සාකච්ඡා පැවැත්වෙන බව පැටෙන්ඩන් පවසයි.

කෙසේ වෙතත්, ප්‍රතිඵලය පුරෝකතනය කිරීම දුෂ්කර බව ය.

"දේශපාලන පක්ෂයක නායකයා තෝරා ගන්නා මැතිවරණයක් මෙන් නොව, අවශ්‍ය ඡන්ද සංඛ්‍යාව ලබා ගැනීමෙන් ජයග්‍රහණය සහතික කෙරෙනවා, මෙම ක්‍රියාවලියට සරල බහුතර නීතියට වඩා වැඩි යමක් ඇතුළත් වෙනවා," ඔහු පවසයි.

"පල්ලිය එකඟතාවයෙන් යම් දුරකට ගමන් කළ යුතු බවට හැඟීමක් තිබෙනවා, ඒ කියන්නේ සුළු ජාතීන් ඈත් නොකිරීම වැදගත්."