ලෙබනනයේ සිටින ශ්රී ලාංකිකයින් ආරක්ෂිත ද?
ඡායාරූප මූලාශ්රය, Getty Images
- Author, ටොම් බෙනට් සහ හියුගෝ බචේගා
- Role, බීබීසී පුවත් වාර්තාකරු ලන්ඩනයේ සිට සහ මැද පෙරදිග වාර්තාකරු බේරූට් සිට
මැදපෙරදිග කලාපයේ වර්ධනය වන යුද උණුසුම මැද ඊශ්රායලයේ සහ ලෙබනනයේ වෙසෙන ලාංකිකයින්ගේ තත්ත්වය පිළිබඳ බීබීසී සිංහල විමසා බැලීමක් කළේය.
ඒ, රටවල් රැසක්ම දැනටමත් සිය පුරවැසියන්ට ලෙබනනයෙන් ඉවත් වන ලෙස ඉල්ලා ඇති පසුබිම තුළය.
ලෙබනනයේ ශ්රී ලංකා තානාපති කපිල ජයවීර බීබීසී සිංහල වෙත පැවසුවේ, පවතින තත්ත්වය සමීපව නිරීක්ෂණය කරමින් සිටින බවය.
නොසන්සුන් වාතාවරණක් පැවැතියද දැනට එරට සිටින ලාංකිකයින් ආරක්ෂිතව සිටින බව ඔහු සදහන් කළේය.
ඡායාරූප මූලාශ්රය, EPA
ශ්රී ලංකා තානාපතිවරයා පැවසුවේ දැනට ලෙබනනයේ ශ්රී ලාංකිකයින් 7600ක් පමණ සිටින බවය. ඉන් බහුතරය ගෘහ ශ්රමිකයින් ය. ඊශ්රායල දේශසීමාවට ආසන්න දකුණු ලෙබනනයේ සිටින ශ්රී ලාංකිකයින් සංඛ්යාව 20කි.
විදේශ සේවා නියුක්ති කාර්යංශයට අනුව ඊශ්රායලයේ සිටින ශ්රී ලාංකිකයින් සංඛ්යාව 11,170කි.
එහි ජ්යෙෂ්ඨ නිලධාරියෙකු පැවසුවේ ලෙබනනයෙන් ඉවත් වන ලෙසට එරට සිටින ශ්රී ලාංකිකයින්ට මෙතෙක් උපදෙසක් ලබා දී නොමැති බවය.
එමෙන්ම අලුතින් ලෙබනනය වෙත යාමට අපේක්ෂාවෙන් සිටින අයට පමණක් තාවකාලිකව එරටට යාමෙන් වළකින ලෙසට යෝජනාකර සිටින බවද ඔහු පැවසීය.
යම් හෙයකින් ලෙබනනයේ දැනට සිටින ලාංකිකයින්ට මව් බිමට පැමිණිමට අවශ්යතාවක් මතු වුවහොත් ඔවුන්ගේ ඉල්ලීම පරිදි ඒ සඳහා ක්රියාමාර්ග ගැනීමට සූදානම් බව විදේශ කටයුතු අමාත්යංශයේ ජ්යෙෂ්ඨ නිලධාරියෙකු බීබීසී සිංහල වෙත පැවසීය.
ශ්රී ලංකා යුද හමුදා භට පිරිසකුත් ලෙබනනයේ
එක්සත් ජාතීන්ගේ සාම සාධක රාජකාරීවල නිරත ශ්රී ලංකා යුද හමුදා භට පිරිසක්ද ලෙබනනයේ සේවය කරති. හමුදා ප්රකාශක මේජර් ජෙනරාල් රසික කුමාර පැවසුවේ, ඔවුන් ලෙබනනයේ පිහිටි එක්සත් ජාතීන්ගේ සාම සාධක මූලස්ථානයේ ආරක්ෂව භාරව කටයුතු කරන බවය.
ඊට නිලධාරීන් 11 දෙනෙක් සහ සෙසු නිලයන්ට අයත් හමුදා සාමාජිකයින් හා සාමාජිකාවන් 114 දෙනෙකු ඇතුළත් වේ.
ශ්රී ලංකා හමුදා භටපිරිස් ලෙබනනයේ සාම සාධක රාජකාරිවල නිරතව සිටින්නේ 2010 වසරේ සිටය.
යුද භීතිය වර්ධනය වීම හේතුවෙන් විදේශිකයින්ට ලෙබනනය හැර යෑමට ඉල්ලීම්
උණුසුම් පුවත්, විශ්ලේෂණ සහ විශේෂ විශේෂාංග ඔබේ දුරකතනය වෙත ඍජුව ම ලබා ගන්න.
සම්බන්ධ වීමට link එක click කරන්න
End of podcast promotion
මැදපෙරදිග පුළුල් ගැටුමක් පිලිබඳ භීතිය වර්ධනය වන බැවින් රටවල් කිහිපයක් ලෙබනනය හැර යන ලෙස තම ජාතිකයන්ගෙන් ඉල්ලා ඇත.
බදාදා ටෙහෙරානයේ දී හමාස් දේශපාලන ප්රධානී ඉස්මයිල් හනියේගේ මරණය සම්බන්ධයෙන් ඊශ්රායලයට එරෙහිව දොස් පවරන ඉරානය “දරුණු” පළිගැනීමක් පොරොන්දු වී තිබේ. ඊශ්රායලය ඒ සම්බන්ධයෙන් අදහස් දක්වා නැත.
ඔහුගේ ඝාතනය සිදු වූයේ ඊශ්රායලය විසින් බේරූට්හිදී හිස්බුල්ලා ජ්යෙෂ්ඨ අණදෙන නිලධාරී ෆුවඩ් ෂුකර් ඝාතනය කිරීමෙන් පැය කිහිපයකට පසුවය.
ඉරානයේ පිටුබලය ලබන මිලීෂියා සහ ලෙබනනය පදනම් කරගත් දේශපාලන ව්යාපාරයක් වන හිස්බුල්ලා එවැනි ඕනෑම පළිගැනීමක දී ප්රධාන භූමිකාවක් ඉටු කළ හැකි බවට බටහිර නිලධාරීන් බිය පළ කරති. එය බරපතල ඊශ්රායල ප්රතිචාරයක් ඇති කළ හැකිය.
එක්සත් ජනපදයේ සහ අනෙකුත් බටහිර රටවල රාජ්යතාන්ත්රික ප්රයත්නයන් කලාපය පුරා ආතතීන් අවම කිරීමට දිගටම උත්සාහ කරමින් සිටියි.
බේරූට් හි රටේ එකම වාණිජ ගුවන් තොටුපලේ පවතින ගුවන් ගමන් සංඛ්යාව අවලංගු කර හෝ අත්හිටුවා ඇත.
එක්සත් ජනපදය, එක්සත් රාජධානිය, ඕස්ට්රේලියාව, ස්වීඩනය, ප්රංශය, ඉතාලිය, කැනඩාව, දකුණු කොරියාව, සෞදි අරාබිය සහ ජෝර්දානය හැකි ඉක්මනින් ලෙබනනය හැර යන ලෙස තම පුරවැසියන්ගෙන් ඉල්ලා ඇති රටවල් අතර වේ.
ගාසා තීරයේ පලස්තීනුවන්ට සහාය දැක්වීම සඳහා ඔක්තෝබර් 7 වන දින දකුණු ඊශ්රායලයට මාරාන්තික හමාස් ප්රහාර එල්ල කිරීමෙන් දිනකට පසු හිස්බුල්ලා ඊශ්රායලයට ප්රහාර දියත් කළ දා සිට ලෙබනනය ගිලගත හැකි සතුරුකම් උත්සන්න වනු ඇතැයි යන බිය ඉහළම මට්ටමක පැවතියේය.
ප්රචණ්ඩත්වයෙන් වැඩි ප්රමාණයක් මායිම් ප්රදේශවලට සීමා වී ඇති අතර, දෙපාර්ශවයම පුළුල් ගැටුමක් සඳහා උනන්දුවක් නොදක්වන බව පෙන්නුම් කරයි.
කෙසේවෙතත්, බේරූට්හි දකුණු තදාසන්න ප්රදේශයේ කණ්ඩායමේ බලකොටුව වන දහියා හි සිදු වූ ෂුකර්ගේ ඝාතනයට ප්රතිචාර දැක්වීමට හිස්බුල්ලා ප්රතිඥා දී ඇත.
ඉරිදා, හිස්බුල්ලා රොකට් දුසිම් ගණනක් උතුරු ඊශ්රායලයේ බෙයිට් හිලෙල් නගරයට දේශීය වේලාවෙන් 00:25 ට පමණ (ශ්රී ලංකා වේලාවෙන් ඉරිදා අලුයම 02.55ට ආසන්නව) දියත් කළේය.
ඊශ්රායලයේ අයන් ඩෝම් ගුවන් ආරක්ෂක පද්ධතිය රොකට්වලට බාධා කරන අයුරු සමාජ මාධ්යවල පළ වූ දර්ශනවලින් දැක්වේ. එහිදී ජීවිත හානි කිසිවක් වාර්තා වී නොමැත.
ඊශ්රායල ගුවන් හමුදාව ප්රතිචාර දැක්වූයේ දකුණු ලෙබනනයේ ඉලක්ක වෙත ප්රහාර එල්ල කිරීමෙනි.
ඉරිදා උදෑසන වෙනත් සිදුවීමකින් , ඊශ්රායලයේ හොලෝන් නගරයේ පිහි ඇනුමකින් පුද්ගලයින් දෙදෙනෙකු මිය ගියේය. ප්රහාරකයා පසුව "මැඩපවත්වා ගත් බව" පොලිසිය පවසා තිබේ.
ඉරිදා හමාස් විසින් පාලනය කරන ගාසා සෞඛ්ය අමාත්යාංශයේ නිලධාරීන් පැවසුවේ ඊශ්රායල ගුවන් ප්රහාරයක් රෝහලක් තුළ කූඩාරමකට වැදී අවම වශයෙන් පුද්ගලයින් පස් දෙනෙකුවත් මිය ගොස් ඇති බවයි. ඉරිදා දිනයේ පලස්තීනුවන් 19 දෙනෙකු ඝාතනය කර ඇති බව බලධාරීහු වැඩිදුරටත් පවසති.
සෙනසුරාදා ප්රකාශයක් නිකුත් කරමින් බේරූට් හි එක්සත් ජනපද තානාපති කාර්යාලය පැවසුවේ ලෙබනනයේ රැඳී සිටීමට අපේක්ෂිත අය “අනපේක්ෂිත සැලසුම් සකස් කර ගත යුතු” අතර “දිගු කාලයක් සඳහා නවාතැන් ගැනීමට” සූදානම් විය යුතු බවයි.
පෙන්ටගනය ප්රකාශ කර ඇත්තේ ඉරානය සහ එහි ප්රොක්සි විසින් එල්ල විය හැකි ප්රහාරවලින් ඊශ්රායලය ආරක්ෂා කර ගැනීම සඳහා කලාපයට අමතර යුද නැව් සහ ප්රහාරක ජෙට් යානා යොදවන බව ය. එය ඉරානය සිරියාවේ එහි රාජ්ය තාන්ත්රික පරිශ්රයට එල්ල වූ ප්රහාරයට පළිගැනීමක් ලෙස එල්ල කළ මිසයිල සහ ඩ්රෝන යානා 300 කට වැඩි ප්රමාණයක් දියත් කළ අප්රේල් මාසයේදී අනුගමනය කළ උපාය මාර්ගයට සමාන ය. එම ප්රහාරය සම්බන්ධයෙන් ඉරානය ඊශ්රායලයට දොස් පැවරීය.
මෙම අවස්ථාවේදී ද ඉරානයේ පළිගැනීම් එවැනිම සමාන ස්වරූපයක් ගනු ඇතැයි බොහෝ දෙනා බිය වෙති.
එක්සත් රාජධානිය පවසන්නේ ඕනෑම ඉවත් කිරීමකට සහාය වීම සඳහා අමතර හමුදා නිලධාරීන්, කොන්සියුලර් කාර්ය මණ්ඩලය සහ දේශසීමා බලකා නිලධාරීන් යවන බවයි.
වාණිජ ගුවන් ගමන් ක්රියාත්මක වන අතරතුර ලෙබනනය හැර යන ලෙස ඔවුහු එක්සත් රාජධානියේ පුරවැසියන්ගෙන් ඉල්ලා තිබේ.
බ්රිතාන්ය හමුදා නැව් දෙකක් දැනටමත් කලාපයේ පවතින අතර රාජකීය ගුවන් හමුදාව ප්රවාහන හෙලිකොප්ටර් සූදානම් කර ඇත.
එක්සත් රාජධානියේ විදේශ ලේකම් ඩේවිඩ් ලැමි පැවසුවේ කලාපීය තත්ත්වය "ශීඝ්රයෙන් පිරිහීමට ලක්විය හැකි" බවයි.
සිකුරාදා යුරෝපා සංගමයේ විදේශ ප්රතිපත්ති ප්රධානී ජෝශප් බොරෙල් සමඟ දුරකථන ඇමතුමකදී ඉරානයේ වැඩබලන විදේශ අමාත්ය අලි බකෙරි කානි කියා සිටියේ ඊශ්රායලයට "දඬුවම්" කිරීමට ඉරානය "නිසැකවම තම සහජ සහ නීත්යානුකූල අයිතිය භාවිතා කරන" බවයි.
"ලෝකය අසාමාන්ය දර්ශනයක් දකිනු ඇතැයි" පසුගිය සිකුරාදා ඉරානයේ රාජ්ය රූපවාහිනියේ නිවේදකයෙක් අනතුරු ඇඟවීය.
ඊශ්රායල අග්රාමාත්ය බෙන්ජමින් නෙතන්යාහු ඊශ්රායල වැසියන්ට අනතුරු අඟවා ඇත්තේ "ඉදිරියට ඇත්තේ අභියෝගාත්මක දින... අපට සෑම පැත්තකින්ම ඇත්තේ තර්ජන . අපි ඕනෑම තත්වයකට සූදානම්ව සිටිමු" යනුවෙනි.
ඊශ්රායලය සහ ඉරානය අතර ආතතීන් මුලින් උත්සන්න වූයේ ගෝලාන් කඳුකරයේ වැඩවර්ජනයක දී ඊශ්රායලය විසින් අල්ලාගෙන සිටි ළමුන් සහ යෞවනයන් 12 දෙනෙකු මරා දැමීමත් සමඟ ය.
ඊශ්රායලය හිස්බුල්ලාට චෝදනා කළ අතර හිස්බුල්ලා එයට සම්බන්ධ බව ප්රතික්ෂේප කළද “දරුණු” පළිගැනීමක් පොරොන්දු විය.
දින කිහිපයකට පසු, හිස්බුල්ලා නායක හසන් නස්රල්ලාගේ සමීප උපදේශකයෙකු වූ ෂුකර් , බේරූට් ඉලක්ක කරගත් ඊශ්රායල ගුවන් ප්රහාරයකින් මිය ගියේය. ළමුන් දෙදෙනෙකු ඇතුළු තවත් සිව් දෙනෙකු ද එහිදී ජීවිතක්ෂයට පත් විය.
ඉන් පැය කිහිපයකට පසු ඉරානයේ දී හමාස් ප්රධානී ඉස්මයිල් හනියේ ඝාතනය විය. ඉරානයේ නව ජනාධිපති මසොවුඩ් පෙශේෂ්කියන්ගේ පදවි ප්රාප්ති උත්සවයට සහභාගී වීමට ඔහු මෙම සංචාරයට එක් විය.
ඉරානයේ උත්තරීතර නායක අයතුල්ලා අලි කමේනි පවසා ඇත්තේ මෙම ඝාතනය සම්බන්ධයෙන් ඊශ්රායලයට “දරුණු දඬුවමක්” ලැබෙනු ඇති බවයි.
ලෙබනන-ඊශ්රායල් දේශසීමාවේ ආතතීන් සමනය කිරීමේ ප්රධාන බලාපොරොත්තුව වන ගාසාවේ සටන් විරාමයක් සහ ප්රාණ ඇපකරුවන් නිදහස් කිරීමේ ගනුදෙනුවක් සඳහා වූ සාකච්ඡාවලට හනියේ ඝාතනය දරුණු පහරක් එල්ල කළේය.
හමාස් සංවිධානය ඊශ්රායලයට පෙර නොවූ විරූ ප්රහාරයක් එල්ල කරමින් 1200ක් පමණ දෙනෙකු මරා දමා තවත් 251 දෙනෙකු නැවත ගාසා තීරයට ප්රාණ ඇපකරුවන් ලෙස රැගෙන යාමත් සමඟ යුද්ධය ආරම්භ විය.
මෙම ප්රහාරයෙන් දැවැන්ත ඊශ්රායල හමුදා ප්රතිචාරයක් ඇති වූ අතර, ගාසා තීරයේ අවම වශයෙන් පලස්තීනුවන් 39,480 ක් මිය ගොස් ඇති බව ප්රදේශයේ හමාස් පාලනය කරන සෞඛ්ය අමාත්යාංශය පවසයි.
