ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ : ਲੌਂਗ ਕੌਵਿਡ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਕਿਹੜੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਦਾ ਵੱਧ ਖ਼ਤਰਾ ਹੈ
ਤਸਵੀਰ ਸਰੋਤ, Getty Images
- ਲੇਖਕ, ਟੌਮ ਜਰਕੇਨ
- ਰੋਲ, ਬੀਬੀਸੀ ਨਿਊਜ਼
ਇੱਕ ਦਾਈ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕਿਵੇਂ "ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਵਾਲੇ ਕੋਵਿਡ" ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ ਜੋਗਾ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਯੂਕੇ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਬੋਰਿਸ ਜੌਨਸਨ ਤੋਂ ਅਜਿਹੇ ਸਥਿਤੀ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮੁਆਵਜ਼ਾ ਦੇਣ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਕੁੱਲ 65 ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰਾਂ ਅਤੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੂੰ ਭੇਜੇ ਇੱਕ ਪੱਤਰ 'ਤੇ ਦਸਤਖਤ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਕਿੱਤਾ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਲੱਗਣ ਵਾਲੀ ਬਿਮਾਰੀ ਵਜੋਂ ਮਾਨਤਾ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਜੂਨ 2020 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਜੋ ਏਟਕੇਨ ਇੱਕ ਐੱਨਐੱਚਐੱਸ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਦਾਈ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਪਰ ਹੁਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਘਰੋਂ ਬਾਹਰ ਜਾਣ ਲਈ ਵੀ ਇੱਕ ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ ਦੀ ਲੋੜ ਪੈਂਦੀ ਹੈ।
ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਚੱਲੇ ਕੋਵਿਡ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਉੱਪਰੋਂ-ਥੱਲੇ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਇਹ ਵਾਇਰਸ ਦੀ ਲਾਗ ਲੱਗਣ ਤੋਂ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਜਾਂ ਮਹੀਨਿਆਂ ਬਾਅਦ ਪੀੜਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਲੱਛਣ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਜੋ ਕਿ ਗੰਭੀਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਿਮਾਰ ਨਹੀਂ ਸਨ।
ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਮੈਡੀਕਲ ਜਰਨਲ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਲਾਗ ਵਾਲੇ ਲਗਭਗ 10% ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:
'ਇਹ ਸੌਖਾ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ'
50 ਸਾਲਾ ਜੋਅ ਇਸ ਕਾਰਨ ਪਿਛਲੇ ਜੂਨ ਮਹੀਨੇ ਤੋਂ ਦਾਈ ਦਾ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰ ਪਾ ਰਹੇ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਸੌਖਾ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਨਾਲ ਹੀ ਬਾਹਰ ਜਾਂਦੀ ਹਾਂ ਕਿਉਂਕਿ ਮੇਰੇ 'ਚ ਤਾਕਤ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।
"ਇਸ ਹਫਤੇ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਗੋਡੇ ਟੇਕ ਦਿੱਤੇ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ ਲੈ ਲਈ। ਮੈਂ ਆਰਾਮ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ 10 ਮੀਟਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਹੀਂ ਚੱਲ ਸਕਦੀ।"
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ,"ਮੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਪਸੰਦ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਨਾ ਕਰ ਸਕਣਾ ਮੈਨੂੰ ਚੰਗਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ ਪਰ ਇੱਕ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਦਾਈ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਘੁੰਮਣਾ-ਫਿਰਨਾ, ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਉਪਕਰਣਾਂ ਨੂੰ ਚੁੱਕਣਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।''
"ਮੈਨੂੰ ਐੱਨਐੱਚਐੱਸ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਨੌਕਰੀਦਾਤੇ ਵੱਲੋਂ ਵੀ ਚੰਗੀ ਦੇਖਭਾਲ ਮਿਲ ਰਹੀ ਹੈ।"
ਤਸਵੀਰ ਸਰੋਤ, Jo Aitken
ਪਰ ਜੋਅ ਲਈ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਇੱਕ ਦਿਨ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਡਾਕਟਰ ਨੇ ਜੋਅ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਠੀਕ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਜੋਅ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਦੱਸਿਆ ਤਾਂ ਮੈਂ ਮਾਰੇ ਖੁਸ਼ੀ ਰੋ ਪਈ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਇਸਦਾ ਕੋਈ ਅੰਤ ਨਹੀਂ ਦਿਸ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਉਮੀਦ ਦੀ ਕਿਰਨ ਵਰਗਾ ਹੈ।''
ਅੱਠ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੇ ਵਕਫ਼ੇ ਵਿੱਚ ਦੋ ਵਾਰ ਪੌਜ਼ਿਟੀਵ ਹੋਏ
ਬੇਲਫਾਸਟ ਵਿੱਚ ਇੱਕ 32 ਸਾਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਨਰਸ ਐਮਾ ਦੋ ਵਾਰ ਕੋਰੋਨਵਾਇਰਸ ਲਈ ਪੌਜ਼ਿਟੀਵ ਆਏ ਸਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਚੱਲਣ ਵਾਲਾ ਕੋਵਿਡ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਵਾਇਰਸ ਨਾਲੋਂ "ਬਹੁਤ ਮਾੜਾ" ਹੈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਮੈਨੂੰ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਅਪ੍ਰੈਲ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਕੋਵਿਡ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਬਿਮਾਰ ਸੀ, ਮੈਨੂੰ ਸਾਹ 'ਚ ਦਿੱਕਤ ਸੀ। 14 ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਮੈਂ ਕੰਮ 'ਤੇ ਵਾਪਸ ਚਲੀ ਗਈ, ਪਰ ਛੇਤੀ ਹੀ ਦੁਬਾਰਾ ਬਿਮਾਰ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਹਸਪਤਾਲ 'ਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣਾ ਪਿਆ।
"ਡਿਸਟ੍ਰਿਕਟ ਨਰਸ ਹੋਣ ਵਜੋਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਤੰਦਰੁਸਤ ਰਹਿਣ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਥਕਾਵਟ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੀ ਧੜਕਣ 'ਚ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਦਰਦ ਵੀ ਸੀ।''
ਤਸਵੀਰ ਸਰੋਤ, Emma
"ਮੈਨੂੰ ਦਰਦ ਦੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਲੈਣੀਆਂ ਪੈਂਦੀਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਤਾਂ ਜਦੋਂ ਹਾਲਤ ਬਹੁਤ ਖਰਾਬ ਹੁੰਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਮੈਂ ਸਵੇਰੇ ਉੱਠਣ ਲਈ ਇੱਕ ਘੰਟਾ ਪਹਿਲਾਂ ਦਾ ਅਲਾਰਮ ਲਗਾਉਂਦੀ, ਤਾਂ ਜੋ ਕੰਮ 'ਤੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦਰਦ ਦੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਖਾ ਕੇ ਜਾਣ ਜੋਗੀ ਹੋ ਸਕਾਂ।
ਐਮਾ ਲਈ, ਉਸ ਦੇ ਲੱਛਣਾਂ ਦੇ ਦੁਬਾਰਾ ਹੋਣ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਤਣਾਅ ਸੀ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਕ੍ਰਿਸਮਿਸ 'ਤੇ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਆਪਣੀ ਵੈਕਸੀਨ ਲਵਾ ਲਈ ਸੀ, ਪਰ ਫਿਰ ਕਾਫ਼ੀ ਬਿਮਾਰ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਲਈ ਇੱਕ ਟੈਸਟ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਸੀ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਕੋਵਿਡ ਦੇ ਲੱਛਣ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਸਨ, ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਔਖਾ ਸੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਮੇਰਾ ਟੈਸਟ ਪੌਜ਼ਿਟੀਵ ਆ ਗਿਆ।''
"ਇਸ ਨੇ ਕੋਵਿਡ ਦੇ ਸਾਰੇ ਲੰਬੇ ਲੱਛਣਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ।"
ਐਮਾ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਭਵਿੱਖੀ ਯੋਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਮੈਂ ਅਤੇ ਮੇਰਾ ਸਾਥੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਬੱਚਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸੀ ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਕਿ ਮੈਂ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕਦੇ ਠੀਕ ਹੋ ਸਕਾਂਗੀ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।''
"ਇਸ ਨੇ ਮੇਰੇ ਪੇਸ਼ੇ ਤੇ ਤਰੱਕੀ ਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਕਿ ਇਸ ਥਕਾਵਟ ਦੇ ਨਾਲ ਮੈਂ ਮਾਸਟਰਜ਼ ਜਾਂ ਅਜਿਹਾ ਕੁਝ ਹੋਰ ਕਰ ਸਕਾਂਗੀ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।
"ਲੰਬਾ ਕੋਵਿਡ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੀਵਨ ਬਦਲਣ ਵਾਲਾ ਅਨੁਭਵ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ ਕਿ ਲੋਕ ਇਹ ਸਮਝਦੇ ਹਨ, ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿੰਨੀ ਫਿੱਟ ਅਤੇ ਸਿਹਤਮੰਦ ਸੀ ਅਤੇ ਹੁਣ ਮੈਂ ਕਿੰਨੀ ਥੱਕੀ ਹੋਈ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੀ ਹਾਂ।"
'ਇਹ ਬਹੁਤ ਡਰਾਉਣਾ ਹੈ'
ਹਾਲਾਂਕਿ ਲੰਬੇ ਕੋਵਿਡ ਤੋਂ ਸਿਰਫ ਸਿਹਤ ਕਰਮਚਾਰੀ ਹੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਨਹੀਂ ਹੋਏ ਹਨ।
ਬਰਕਸ਼ਾਇਰ ਦੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ 48 ਸਾਲਾ ਸ਼ੇਨ, ਇੱਕ ਹਾਊਸਿੰਗ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਲਈ ਇੱਕ ਸੰਪਰਕ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ ਮਾਰਚ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਉਹੀ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਸਨੂੰ ਮੈਂ ਆਮ ਜਿਹਾ ਜ਼ੁਕਾਮ ਜਾਂ ਫਲੂ ਸਮਝਦਾ ਸੀ, ਫਿਰ ਮੈਂ ਦੋ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਲਈ ਮੈਂ ਕੰਮ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਿਆ।
"ਮੈਂ ਕੰਮ 'ਤੇ ਵਾਪਸ ਗਿਆ ਅਤੇ ਮੈਂ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਹੋਰ ਮਾੜਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਮੈਂ ਬੇਹੱਦ ਥੱਕ ਗਿਆ ਸੀ, ਮੈਨੂੰ ਅਜਿਹੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਸਨ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ।''
"ਦਿਲ ਦੀ ਧੜਕਣ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਧਣਾ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਸਾਹ ਚੜ੍ਹਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਹੋਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਠੀਕ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।''
"ਮੈਂ ਅਗਸਤ 2020 ਤੋਂ ਕੰਮ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ ਕਿਉਂਕਿ ਅਜਿਹੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਵਾਲੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਣਾ ਮੇਰੇ ਲਈ ਅਸੁਰੱਖਿਅਤ ਸੀ।"
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਲੰਬੇ ਕੋਵਿਡ ਵਾਲੇ ਕਲੀਨਿਕ ਵਿੱਚ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ, ਜਿਸਨੇ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੂੰ ਬਿਮਾਰੀ ਹੈ। ਸ਼ੇਨ ਲਈ ਇਹ "ਬਹੁਤ ਡਰਾਉਣਾ" ਸੀ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਨਵੰਬਰ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਦਿਲ ਦਾ ਦੌਰਾ ਪਿਆ। ਉਸ ਕਾਰਨ ਮੈਂ ਹਸਪਤਾਲ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉੱਦੋਂ ਤੋਂ ਹੀ ਇਹ ਸਭ ਚੱਲਦਾ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ।''
"ਕੁਝ ਵੀ ਬਿਹਤਰ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇੱਕ-ਦੋ ਚੰਗੇ ਦਿਨ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਤੁਸੀਂ ਸੋਚਦੇ ਹੋ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ, ਫਿਰ ਇਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਵਾਪਸ ਦਬੋਚ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।''
"ਮੈਨੂੰ ਲੰਬੇ ਕੋਵਿਡ ਕਲੀਨਿਕ ਵਿੱਚ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਕੁਝ ਕਰਨ ਅਤੇ ਨਾ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਉਹ ਸੀਮਤ ਸਨ। ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਚੀਜ਼ ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ, ਉਹ ਸੀ ਸਲਾਹਕਾਰੀ ਅਤੇ ਤਣਾਅ ਘਟਾਉਣ ਦੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ।
"ਮੇਰੀ ਡਾਕਟਰ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ ਕਿ ਇਹ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਵਾਲਾ ਕੋਵਿਡ ਹੈ, ਪਰ ਕੁਝ ਡਾਕਟਰ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਚਿੰਤਾ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਸੀ।
"ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਬੁਰਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਰਹੇ ਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਇਹ ਬਹੁਤ ਨਿਰਾਸ਼ਾਜਨਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਡਾਕਟਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਹੇ ਕਿ ਇਹ ਸਭ ਤੁਹਾਡੇ ਦਿਮਾਗ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਮੇਰੇ 'ਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬਹੁਤ ਤਾਕਤ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ।
"ਮੈਂ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਥਕਾਵਟ ਤੋਂ ਚਾਰ-ਚਾਰ ਘੰਟੇ ਦੀ ਸੈਰ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਣ ਮੈਂ ਕੂੜਾ ਸੁੱਟਣ ਵੀ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ ਅਤੇ ਥੱਕ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ।''
"ਹੁਣ ਮੈਥੋਂ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਾਲ ਹੀ ਕੁਝ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।"
‘ਇੱਕ ਮੈਰਾਥਨ ਜੋ ਕਿਤੇ ਖ਼ਤਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ’
27 ਸਾਲਾ ਨਰਸ ਸੋਫੀ ਇਵਾਂਸ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਵੀ ਆਪਣੀ ਹਾਲਤ ਕਾਰਨ ਕੰਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਅਸਮਰੱਥ ਰਹੇ ਹਨ।
ਤਸਵੀਰ ਸਰੋਤ, Sophie
ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ "ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਕਿ ਕੀ ਕਰਾਂ। ਸੋਚੋ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਮੈਰਾਥਨ ਦੌੜ, ਜੋ ਕਿਤੇ ਖ਼ਤਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।''
"ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਹਰ ਦਿਨ ਦੌੜ ਰਹੀ ਹਾਂ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਥੱਕੀ ਹੋਈ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਕਿ ਇਹ ਕਦੋਂ ਖਤਮ ਹੋਵੇਗਾ।"
ਲੌਂਗ-ਕੋਵਿਡ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?
ਸਾਇੰਸਦਾਨਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੁਢਲੇ ਲੱਛਣ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਕੋਵਿਡ-19 ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਬੀਬੀਸੀ ਨੇ ਇੱਕ ਅਧਿਐਨ ਦੇਖਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਮੁਤਾਬਕ 20 ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮਰੀਜ਼ ਅੱਠ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦੇਰ ਤੱਕ ਕੋਰੋਨਾ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਕਿੰਗਸ ਕਾਲਜ ਲੰਡਨ ਦੇ ਇੱਕ ਅਧਿਐਨ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸ ਤੋਂ ਔਰਤਾਂ, ਮੋਟੇ ਲੋਕ ਅਤੇ ਦਮੇ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਮੈਡੀਕਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲੌਂਗ ਕੋਵਿਡ ਦੀ ਕੋਈ ਸਪਸ਼ਟ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਜਾਂ ਲੱਛਣ-ਸੂਚੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜੋ ਸਾਰੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹੋਣ। ਲੌਂਗ ਕੋਵਿਡ ਦੇ ਹਰ ਮਰੀਜ਼ ਦਾ ਤਜ਼ਰਬਾ ਵੱਖਰਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਫਿਰ ਵੀ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਚੀਜ਼- ਤੋੜ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਥਕਾਨ ਹੈ।
ਇਸ ਦੇ ਦੂਜੇ ਲੱਛਣਾਂ ਵਿੱਚ- ਸਾਹ ਚੜ੍ਹਨਾ, ਠੀਕ ਨਾ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਖੰਘ, ਜੋੜਾਂ ਦਾ ਦਰਦ, ਮਾਂਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਦਰਦ, ਸੁਣਨ ਅਤੇ ਦੇਖਣ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ, ਸਿਰਦਰਦ, ਸੁਆਦ ਅਤੇ ਸੁੰਘਣ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਗੁਆਚ ਜਾਣ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਦਿਲ, ਫੇਫੜਿਆਂ, ਗੁਰਦਿਆਂ ਅਤੇ ਪੇਟ ਦੀ ਬੀਮਾਰੀ।
ਤਸਵੀਰ ਸਰੋਤ, AFP
ਕੁਝ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਵਿਗਾੜ ਜਿਵੇਂ- ਤਣਾਅ, ਅਤੇ ਸਪਸ਼ਟਤਾ ਨਾਲ ਸੋਚ ਸਕਣ ਵਿੱਚ ਦਿੱਕਤ ਵੀ ਦੇਖੀ ਗਈ ਹੈ।
ਲੌਂਗ-ਕੋਵਿਡ ਇਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਠੀਕ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਲੰਬਾ ਸਮਾਂ ਲਗਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੰਬਾ ਸਮਾਂ ਇੰਟੈਂਸਿਵ ਕੇਅਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਸਗੋਂ ਹਲਕੇ ਲੱਛਣਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਉੱਪਰ ਵੀ ਦੂਰ-ਰਸੀ ਅਸਰ ਪੈ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਗੰਭੀਰ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਪੈਦਾ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਐਕਸਟਰ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਆਪਣੇ ਕਰੋਨਿਕ ਸਿੰਡਰੋਮ ਕਲੀਨਿਕ ਵਿੱਚ ਕੋਵਿਡ ਮਰੀਜ਼ ਦੇਖ ਰਹੇ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਡੇਵਿਡ ਸਟਰੇਨ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ,"ਸਾਨੂੰ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਲੌਂਗ-ਕੋਵਿਡ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਹੈ।"
ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਲੰਬਾ ਸਮਾਂ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਕੋਵਿਡ ਦੇ ਲੱਛ ਹਰ ਮਰੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਵੱਖੋ-ਵੱਖ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਪਰ ਥਕਾਨ ਇੱਕ ਆਮ ਲੱਛਣ ਜ਼ਰੂਰ ਹੈ।
ਕਿੰਗਜ਼ ਕਾਲਜ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਇੱਕ ਕੰਪਿਊਟਰ ਕੋਡ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜੋ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਦੀ ਲਾਗ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪਤਾ ਲਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸ ਨੂੰ ਇਹ ਬੀਮਾਰੀ ਲੰਬਾ ਸਮਾਂ ਰਹਿ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਦੂਜੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਸ ਨੂੰ long Covid ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਹਾਲੇ ਪੂਰਾ ਸਟੀਕ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ 69 ਫ਼ੀਸਦੀ ਅਜਿਹੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਟੀਕ ਪਛਾਣ ਕਰ ਸਕਿਆ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇਸ ਨੇ ਲਗਭਗ ਇੱਕ ਚੌਥਾਈ ਅਜਿਹੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨਦੇਹੀ ਕੀਤੀ ਜੋ ਇਸ ਤੋਂ ਜਲਦੀ ਠੀਕ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਸਨ,ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਲੌਂਗ ਕੋਵਿਡ ਹੋ ਸਕਦਾ ਸੀ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:
ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ:
ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ Google YouTube ਤੋਂ ਮਿਲੀ ਸਮੱਗਰੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਕੁਝ ਵੀ ਡਾਊਨਲੋਡ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਮੰਗਦੇ ਹਾਂ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੁਕੀਜ਼ ਅਤੇ ਦੂਜੀਆਂ ਤਕਨੀਕਾਂ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ Google YouTube ਕੁਕੀ ਪਾਲਿਸੀ ਤੇ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨਾ ਚਾਹੋਗੇ। ਇਸ ਸਮੱਗਰੀ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਲਈ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇਵੋ ਤੇ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ ਨੂੰ ਚੁਣੋ।
End of YouTube post
