Trump ogłasza trzydniowy rozejm między Rosją a Ukrainą

Donald Trump ogłosił trzydniowy rozejm między Rosją a Ukrainą. Wcześniej oba kraje oskarżały się nawzajem o łamanie jednostronnych zawieszeń broni, ogłoszonych przez Moskwę i Kijów z okazji obchodów zwycięstwa ZSRR nad nazistowskimi Niemcami.

„Zawieszenie broni obejmie wstrzymanie wszelkich działań zbrojnych, a także wymianę 1000 jenców po każdej stronie," poinformował prezydent USA.

Wkrótce potem prezydent Ukrainy, Wołodymyr Zełenski, potwierdził, że Kijów zgadza się na rozejm. Rosyjskie media państwowe podały, że również Rosja zaakceptowała propozycję.

Obie strony twierdziły wcześniej, że przeciwnik nie przestał atakować ich pozycji. Burmistrz Moskwy informował też o nocnym ataku dronów na miasto.

Trump napisał w mediach społecznościowych, że osobiście zwrócił się do przywódców obu państw z prośbą o rozejm. Dodał: „Naprawdę doceniam zgodę prezydenta Władimira Putina i prezydenta Wołodymyra Zełenskiego".

Putin ogłosił wcześniej jednostronne zawieszenie broni w dniach 8–9 maja, przed sobotnimi obchodami Dnia Zwycięstwa. Kijów wzywał natomiast do wstrzymania walk na czas nieokreślony, począwszy od 6 maja.

Rosja ostrzegła Ukrainę, by nie próbowała atakować Parady Zwycięstwa na Placu Czerwonym.

Rosyjskie Ministerstwo Obrony zagroziło, że w przypadku uderzenia na Moskwę przeprowadzi „masowy odwetowy atak rakietowy" na centrum Kijowa. Wezwało również zagranicznych dyplomatów, by opuścili przed 9 maja ukraińską stolicę.

Po raz pierwszy od prawie dwóch dekad na moskiewskiej paradzie nie pojawił się sprzęt wojskowy. Miasto zostało postawione w stan najwyższej gotowości - z obawy, że Ukraina może spróbować zakłócić przebieg uroczystości.

Mieszkańców Moskwy i Sankt Petersburga ostrzeżono też, że ze względów bezpieczeństwa ograniczony zostanie dostęp do mobilnego internetu.

Uroczystości Dnia Zwycięstwa przyciągały zwykle do Moskwy rzesze zagranicznych gości. Tym razem bierze w nich udział jedynie garstka dostojników, w tym przywódcy Białorusi, Malezji i Laosu.

W piątek obie strony oskarżały się nawzajem o łamanie ogłoszonego wcześniej przez każdą ze stron zawieszenia broni.

Rosyjskie Ministerstwo Obrony twierdziło, że Ukraina zaatakowała nie tylko rosyjskie wojska, ale też cele cywilne w przygranicznych obwodach kurskim i biełgorodzkim. Resort poinformował, że rosyjskie siły zbrojne „odpowiedziały analogicznie".

Według burmistrza Moskwy, Siergieja Sobianina, w ciągu pierwszych dwóch godzin obowiązywania rozejmu w pobliżu miasta zestrzelono około 20 dronów.

Rosja donosiła też o ukraińskich atakach na obiekty przemysłowe w obwodach permskim i jarosławskim, a także na cele w obwodzie rostowskim i stolicy Czeczenii, Groznym.

Trzynaście lotnisk na południu Rosji zawiesiło działalność po atakach dronów.

Tymczasem Zełenski poinformował, że w ciągu pierwszych kilku godzin rozejmu miało miejsce ponad 140 uderzeń na ukraińskie pozycje oraz ponad 850 ataków dronów. Ukraiński przywódca oświadczył, że jego kraj „odpowie tym samym".

Przewodniczący Rady Europejskiej, António Costa, stwierdził niedługo wcześniej, że „widzi potencjał" do podjęcia rozmów między UE a Rosją w sprawie zakończenia wojny. Dodał, że Bruksela ma w tej sprawie poparcie Zełenskiego.

„Rozmawiam z 27 przywódcami państw członkowskich [UE], by ustalić najlepszy sposób organizacji i określić, o czym faktycznie powinniśmy rozmawiać z Rosją, gdy nadejdzie odpowiedni moment," powiedział Costa w czwartkowym wywiadzie dla gazety Financial Times.

„Nie mamy wpływu na geografię. Jesteśmy w Europie, jesteśmy sąsiadami Rosji i oczywiście musimy z nią rozmawiać o przyszłości architektury bezpieczeństwa" na kontynencie, dodał.

Rzecznik Kremla Dmitrij Pieskow odpowiedział, że Rosja jest gotowa do dialogu, ale „sama nie zainicjuje takich kontaktów".

Tekst został napisany i sprawdzony przez dziennikarzy BBC. Przy tłumaczeniu zostały użyte narzędzia AI, w ramach projektu pilotażowego.

Edycja: Joanna Kozłowska