Czy TikTok może pomóc ograniczyć czas spędzany przed ekranem?

Amy Laird mówi, że ,,sięgnęła dna" w momencie, gdy odkryła, że spędza przed ekranem telefonu siedem godzin dziennie.

18-letnia studentka zaczęła szukać pomocy na BookToku - TikTokowej społeczności miłośników książek.

Nie jest jedyną młodą osobą, która spędza godziny wpatrzona w ekran. Statystyki pokazują, że Brytyjczycy w wieku od 18 do 24 lat spędzają w internecie średnio sześć godzin i 20 minut dziennie.

Jednocześnie mniej niż jedna trzecia młodych Szkotów mówi, że lubi czytać w wolnym czasie.

Najnowszy raport NASK - państwowego instytutu badawczego ds. cyberbezpieczeństwa - wskazuje, że polskie nastolatki spędzają w dni powszednie średnio cztery godziny i 59 minut dziennie przed ekranem telefonu lub komputera.

Czy trendy w mediach społecznościowych - takie jak BookTok - mogą przekonać ich do odłożenia telefonów i sięgnięcia po książkę?

BookTok to społeczność na TikToku, w której użytkownicy dzielą się recenzjami książek, rekomendacjami oraz treściami związanymi z literaturą - na przykład „jaki strój założyłaby Lizzy Bennet?" (Chodzi o główną bohaterkę ,,Dumy i uprzedzenia.")

Szczególnie popularne gatunki to romans, literatura młodzieżowa i „romantasy." BookTok nierzadko sprawia, że starsze książki nagle stają się bestsellerami.

Niektóre z najpopularniejszych filmików na BookToku mają ponad osiem milionów reakcji i komentarzy.

Do popularnych na platformie autorów należy m.in. Rebecca Yarros. Jej książkowa seria ,,Empireum" - do której należy m.in. „Onyksowa burza'' - jest dziś adaptowana na potrzeby telewizji.

Także Sarah J. Maas zdobyła grono oddanych fanów, zwłaszcza dzięki cyklowi „Dwór cierni i róż''.

Amy czuła, że spędza tak dużo czasu przed ekranem, że omijają ją prawdziwe doświadczenia.

„Średnio było to około siedmiu godzin dziennie. Miałam wrażenie, że doświadczam życia za pośrednictwem urządzenia, w którym rzeczywistość kształtują dla mnie algorytmy," powiedziała w rozmowie BBC News.

Odkąd odkryła BookToka, czyta regularnie.

„Czytam średnio co drugi dzień, nawet jeśli tylko 10 stron powieści wieczorem," powiedziała.

„Moje ulubione książki to 'Duma i uprzedzenie', 'Opowieść podręcznej' i 'Przeminęło z wiatrem'".

W Wielkiej Brytanii dorośli spędzają w internecie średnio cztery godziny i 30 minut dziennie - jak wynika z zeszłorocznego raportu Ofcom, brytyjskiego organu nadzorującego rynek mediów i komunikacji. To o 10 minut więcej niż w 2024 r.

Najbardziej aktywne w sieci są osoby w wieku od 18 do 24 lat. Spędzają w internecie średnio sześć godzin i 20 minut dziennie.

W Polsce, według Polskiego Badania Internetu, przeciętny internauta spędza w sieci średnio 3 godziny i 35 minut w ciągu dnia.

Badanie wykazuje, że najwięcej czasu w internecie - prawie cztery godziny - spędzają najmłodsze osoby, szczególnie te z pokolenia Z.

Według badania National Literacy Trust - brytyjskiej organizacji charytatywnej promującej czytanie - tylko troje na 10 mieszkańców Szkocji w wieku od ośmiu do 18 lat czyta dla przyjemności. Jedna młoda osoba na sześć robi to codziennie.

W Polsce, w 2024 roku, 41% ankietowanych deklarowało przeczytanie przynajmniej jednej książki w ciągu poprzednich 12 miesięcy. Według badania Biblioteki Narodowej najczęściej czytała młodzież w wieku 15–18 lat - odsetek pozytywnych odpowiedzi wyniósł w tej grupie 54%.

Isabella Potamitis Briozzo, 19-letnia studentka, mówi, że BookTok pomógł jej ograniczyć czas spędzany przed ekranem.

„Zwykle czytam przez dwie do dwóch i pół godziny przed snem," powiedziała.

„Jeśli mam wolny czas, staram się czytać jak najwięcej".

Isabella odkryła swoją ulubioną serię – Caraval autorstwa Stephanie Garber – dzięki BookTokowi. Mówi, że „od razu się od niej uzależniła".

„Na BookToku znalazłam niektóre z moich ulubionych książek," powiedziała.

„W czasie wakacji spędzam zwykle kilka dni na czytaniu i nierobieniu niczego poza tym. To pomaga mi się zrelaksować," dodała.

U Jamesa Greena, 20-letniego studenta Manchester Metropolitan University, zdiagnozowano niedawno ADHD.

James przyznaje, że ma trudności z koncentracją, niezależnie od korzystania z mediów społecznościowych. Uważa jednak, że BookTok i podobne platformy mogą realnie pomóc w odbudowaniu nawyku czytania.

„[BookTok] zdecydowanie mi pomógł i zainspirował do czytania większej liczby książek," powiedział.

„Faktycznie pomógł mi odłożyć telefon - bo sprawił, że chciałem czytać znacznie więcej."

„Krótkie treści są pomocne, bo dają użyteczny, ale zwięzły wgląd w różne książki. Dlatego to dobry sposób na wyrobienie nawyku czytania", dodał.

Tymczasem Caroline Cronjaeger, 25-letnia studentka, pisze pracę dyplomową o ,,Pani Dalloway" Virginii Woolf - powieści, którą odkryła dzięki YouTube.

„Czytam dość dużo, od dwóch do trzech godzin dziennie," powiedziała.

„[Czytam] nawet więcej, jeśli mam dużo wolnego czasu i naprawdę dobrą książkę".

„'Pani Dalloway' jest też powodem, dla którego zdecydowałam się studiować literaturę angielską".

Ten tekst został napisany i sprawdzony przez dziennikarzy BBC. Przy tłumaczeniu zostały użyte narzędzia AI, jako część projektu pilotażowego.

Edycja: Julita Waleskiewicz