WHO ostrzega przed niedoborem zastrzyków na otyłość

Mniej niż jedna na 10 osób, które mogłyby skorzystać z zastrzyków na otyłość, takich jak Wegovy, jest w stanie je otrzymać, ostrzega Światowa Organizacja Zdrowia (WHO), publikując swoje pierwsze wytyczne dotyczące leków.

Ponieważ ponad miliard osób na całym świecie cierpi obecnie na otyłość, organizacja apeluje o bardziej powszechny i sprawiedliwy dostęp do leków GLP-1.

Według prognoz, jeśli nie zostaną podjęte żadne działania, do 2030 r. ponad dwa miliardy ludzi będzie otyłych.

Wysokie koszty, ograniczone zdolności produkcyjne i ograniczenia w łańcuchu dostaw są głównymi barierami w powszechnym dostępie do zastrzyków, które mogą pomóc ludziom znacząco zmienić wagę, mówi WHO.

Organizacja dodała je już do swojej listy "podstawowych" leków (dla pacjentów z nadwagą i cukrzycą), które kraje powinny zapewnić.

Dyrektor generalny WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus powiedział: "Nasze nowe wytyczne uznają, że otyłość jest chorobą przewlekłą, którą można leczyć kompleksową opieką przez całe życie.

"Podczas gdy same leki nie rozwiążą tego globalnego kryzysu zdrowotnego, terapie GLP-1 mogą pomóc milionom osób przezwyciężyć otyłość i zmniejszyć związane z nią szkody."

WHO twierdzi, że leki te stanowią nowy rozdział w stopniowej koncepcyjnej zmianie w podejściu społeczeństwa do otyłości, od "stanu stylu życia" do złożonej, możliwej do uniknięcia i uleczalnej choroby przewlekłej.

Stwierdzono, że leki mogą być przyjmowane długoterminowo - przez sześć miesięcy lub dłużej - ale muszą być przepisywane wraz z poradami dotyczącymi diety i ćwiczeń, aby ludzie mogli utrzymać wagę.

Według WHO zbyt mało osób na całym świecie ma do nich dostęp. "Naszym największym zmartwieniem jest sprawiedliwy dostęp," powiedział Tedros.

Niedobór zastrzyków na otyłość

Według WHO, nawet w ramach najlepszego obecnie scenariusza, produkcja terapii GLP-1 może objąć jedynie około 100 milionów osób - mniej niż 10% tych, które ich potrzebują.

Wytyczne wzywają kraje i firmy do rozszerzenia dostępu poprzez strategie takie jak dobrowolne licencjonowanie - gdzie firma farmaceutyczna udziela pozwolenia innym na tworzenie niedrogich, niemarkowych wersji opatentowanego leku.

Patent na semaglutyd - główny składnik leku Wegovy firmy Novo Nordisk - ma wygasnąć w kilku krajach w 2026 roku, co oznacza, że inni producenci leków wkrótce będą mogli swobodnie produkować i sprzedawać tanie wersje w miejscach takich jak Indie, Kanada, Chiny, Brazylia i Turcja.

WHO twierdzi, że kraje muszą również tworzyć zdrowsze środowiska, aby promować dobre zdrowie i zapobiegać otyłości.

Jak działają zastrzyki na otyłość

Leki GLP-1 naśladują naturalny hormon spowalniający trawienie, ograniczający apetyt i zwiększający uczucie sytości, dzięki czemu ludzie jedzą mniej.

Istnieje czarny rynek tych leków i aby być bezpiecznym, należy unikać kupowania od nieuregulowanych sprzedawców, takich jak salony kosmetyczne lub za pośrednictwem mediów społecznościowych.

Utrata wagi następuje zwykle w ciągu kilku tygodni od rozpoczęcia cotygodniowych zastrzyków.

Badania sugerują jednak, że osoby mogą ponownie przybrać na wadze w ciągu roku od odstawienia leku ze względu na powrót normalnego apetytu na jedzenie.

Nadwaga lub otyłość zwiększa ryzyko wystąpienia problemów zdrowotnych, takich jak cukrzyca, choroby serca, udar mózgu i niektóre nowotwory.

Otyłość dotyka ludzi w każdym kraju i według WHO w 2024 r. była związana z 3,7 mln zgonów na całym świecie.

Ten tekst został napisany i sprawdzony przez dziennikarzy BBC. Przy tłumaczeniu zostały użyte narzędzia AI, jako część projektu pilotażowego.

Edycja: Magdalena Mis