Izrael zatwierdza plan przejęcia kontroli nad Gazą, sygnalizując poważną eskalację

Izraelski gabinet bezpieczeństwa zatwierdził plan przejęcia kontroli nad miastem Gaza, potwierdziło biuro premiera Benjamina Netanjahu.

W oświadczeniu opublikowanym w piątek rano wyszczególniono pięciopunktowy plan "pokonania Hamasu" i "zakończenia wojny". Został on zatwierdzony większością głosów.

Netanjahu powiedział wcześniej, że Izrael zamierza przejąć całą Strefę Gazy, ale plan mówi tylko o mieście Gaza.

Organizacja Narodów Zjednoczonych (ONZ) ostrzega, że całkowite przejęcie władzy przez wojsko groziłoby "katastrofalnymi konsekwencjami" dla palestyńskich cywilów i izraelskich zakładników przetrzymywanych w Strefie Gazy. Ambasador Wielkiej Brytanii w Izraelu powiedział, że byłby to "ogromny błąd".

Plan wymienia pięć celów: rozbrojenie Hamasu, powrót wszystkich zakładników, demilitaryzacja Strefy Gazy, przejęcie kontroli kontroli bezpieczeństwa nad terytorium i ustanowienie "alternatywnej administracji cywilnej, która nie jest ani Hamasem, ani Autonomią Palestyńską".

"IDF [Siły Obronne Izraela] przygotują się do przejęcia kontroli nad miastem Gaza, jednocześnie zapewniając pomoc humanitarną ludności cywilnej poza strefami walk," powiedziało izraelskie wojsko.

Eskalacja wzbudzi sprzeciw w Izraelu, w tym ze strony rodzin pozostałych zakładników, które twierdzą, że życie 20 osób, które uważa się, że przeżyły, będzie zagrożone. Prawdopodobnie spowoduje to również przesiedlenie i ogromne zagrożenie dla setek tysięcy Palestyńczyków na obszarach, na które rozszerzą się działania wojskowe.

Izraelski gabinet bezpieczeństwa jest mniejszy niż cały gabinet i składa się z kluczowych ministrów, których zadaniem jest formułowanie i wdrażanie polityki zagranicznej i obronnej Izraela.

Obejmuje on skrajnie prawicowego ministra bezpieczeństwa narodowego Itamara Ben-Gwira i ministra finansów Becalela Smotricza, którzy sprzeciwiają się porozumieniu o zawieszeniu broni w Strefie Gazy i zagrozili odejściem, jeśli zostanie ono uzgodnione. Aby przetrwać, koalicja Netanjahu jest zależna od poparcia ich partii.

Lider izraelskiej opozycji Yair Lapid nazwał decyzję "katastrofą" i w poście na X stwierdził, że Ben Gwir i Smotricz wciągnęli izraelskiego premiera w "dokładnie to, czego chciał Hamas".

Według doniesień izraelskich mediów, plan początkowo koncentruje się na przejęciu pełnej kontroli nad miastem Gaza, przenosząc milion jego mieszkańców dalej na południe. Siły zbrojne miałyby również przejąć kontrolę nad obozami dla uchodźców w centralnej części Strefy Gazy i obszarami, w których prawdopodobnie przetrzymywani są zakładnicy.

Według mediów, druga ofensywa miała nastąpić kilka tygodni później, równolegle ze zwiększeniem pomocy humanitarnej.

Były brytyjski doradca ds. bezpieczeństwa narodowego powiedział BBC, że Netanjahu podejmuje "ogromne ryzyko militarne i polityczne".

Przemawiając w czwartek w programie w Radio 4, Mark Lyall Grant powiedział, że Izrael "narusza prawo międzynarodowe" od czasu wybuchu wojny.

Czasowe przeniesienie miliona ludzi z północnej Gazy na południe stanowi naruszenie prawa międzynarodowego. Nie ma co do tego wątpliwości," powiedział.

Palestyńczyk Mahmoud al-Qurashli powiedział agencji Reuters, że "praktycznie cała Gaza została ściśnięta w zachodniej części miasta Gaza i to wszystko, co pozostało.

"W tym momencie dla ludzi nie ma już różnicy, czy on ją okupuje, czy nie," powiedział dziennikarzom z miasta Gaza.

Przed podjęciem decyzji przez izraelski rząd, Hamas oświadczył w czwartek wieczorem, że Netanjahu jest gotów "poświęcić" pozostałych izraelskich zakładników w Strefie Gazy, dla "swoich osobistych interesów".

Dodał, że Netanjahu kontynuuje "swoje podejście do ludobójstwa i wysiedleń".

Palestyńska grupa zbrojna stwierdziła również, że działania premiera "stanowią wyraźne odwrócenie kierunku negocjacji i wyraźnie pokazują prawdziwe motywy stojące za jego wycofaniem się z ostatniej rundy".

Izraelskie wojsko kontroluje obecnie około trzech czwartych Strefy Gazy, a prawie wszyscy z 2,1 mln jej obywateli znajdują się w jednej czwartej terytorium, którego IDF nie kontroluje.

ONZ szacuje, że około 87% Strefy Gazy znajduje się w strefach zmilitaryzowanych lub objętych nakazem ewakuacji.

Według ONZ istnieją obszary w centralnej części Strefy Gazy i wzdłuż wybrzeża Morza Śródziemnego, których Izrael nie okupuje.

Należą do nich obozy dla uchodźców, w których obecnie mieszka znaczna część ludności Gazy po tym, jak ich domy zostały zniszczone przez izraelską armię.

Zdecydowana większość ludności Strefy Gazy została przesiedlona w wyniku wojny, często wielokrotnie.

Według izraelskich mediów, dziesiątki tysięcy izraelskich żołnierzy musiałoby zostać wysłanych do Strefy Gazy, aby ją całkowicie przejąć.

Ambasador USA Mike Huckabee Huckabee powiedział Fox News, że spodziewane jest znaczne zwiększenie liczby miejsc dystrybucji obsługiwanych przez wspieraną przez Izrael i USA Fundację Humanitarną Strefy Gazy (GHF).

GHF został ostro skrytykowany przez ONZ i agencje humanitarne, które oskarżyły go o chaotyczność i zmuszanie głodnych Palestyńczyków do pokonywania długich dystansów w niebezpiecznych warunkach, aby zdobyć żywność.

Setki osób zostało zastrzelonych w czterech placówkach prowadzonych przez GHF lub w ich pobliżu od czasu rozpoczęcia działalności w maju. Kierowane przez Hamas ministerstwo zdrowia i świadkowie oskarżyli siły izraelskie o odpowiedzialność. IDF zaprzecza celowaniu w cywilów, mówiąc, że żołnierze oddali strzały ostrzegawcze, aby powstrzymać tłumy lub w odpowiedzi na groźby.

W czwartkowym raporcie organizacja charytatywna Lekarze bez Granic (MSF) określiła przemoc jako systemową i planowaną. Wezwała ona władze Izraela do zaprzestania działalności GHF i otwarcia wszystkich przejść granicznych w celu wpuszczania zarówno towarów handlowych, jak i pomocy humanitarnej.

Wojna doprowadziła do katastrofy humanitarnej w Strefie Gazy, o której większość ekspertów wspieranych przez ONZ twierdzi, że znajduje się na granicy głodu pod względem konsumpcji żywności. Terytorium doświadcza również masowej deprywacji w wyniku surowych ograniczeń nałożonych przez Izrael na to, co może przedostać się na terytorium Gazy - co ma na celu osłabienie Hamasu.

Szef Światowej Organizacji Zdrowia, Tedros Adhanom Ghebreyesus, powiedział, że lipiec był najgorszym miesiącem pod względem przypadków ostrego niedożywienia u dzieci w Strefie Gazy, dotykając prawie 12,000 dzieci poniżej piątego roku życia.

Wysoki rangą urzędnik ONZ Miroslav Jenča powiedział w tym tygodniu Radzie Bezpieczeństwa ONZ, że plan okupacji Strefy Gazy byłby sprzeczny z prawem międzynarodowym i stanowiłby "wyjątkowo alarmującą" perspektywę.

Prezydent USA Donald Trump powiedział we wtorek, że przejęcie Strefy Gazy "naprawdę zależy od Izraela".

Stany Zjednoczone od miesięcy pośredniczą w rozmowach o zawieszeniu broni między Izraelem a Hamasem, ale negocjacje załamały się dwa tygodnie temu. Trump obwinił Hamas, mówiąc, że "tak naprawdę nie chciał zawrzeć porozumienia".

Wojna rozpoczęła się po tym, jak Hamas zaatakował Izrael 7 października 2023 r., zabijając około 1,200 osób i zabierając 251 z powrotem do Strefy Gazy jako zakładników. W odpowiedzi Izrael rozpoczął zmasowaną ofensywę wojskową, w wyniku której, według danych ministerstwa zdrowia Gazy, zginęło co najmniej 61,158 Palestyńczyków.

Ten tekst został napisany i sprawdzony przez naszych dziennikarzy, używając przy tłumaczeniu narzędzi AI, jako część projektu pilotażowego.

Edycja: Magdalena Mis