چه کسی جانشین دیوید کامرون می‌شود؟

دیوید کامرون ساعاتی پس از اینکه معلوم شد بریتانیایی‌ها به جدایی از اتحادیه اروپا رأی داده‌اند، اعلام کرد پیش از ماه اکتبر که کنفرانس سالانه حزب محافظه‌کار برگزار می‌شود، از رهبری این حزب و مقام نخست‌وزیری کنار خواهد رفت. در این گزارش می‌خواهیم ببینیم قوانین دایر بر انتخاب رهبر بعدی چیست و گزینه‌‌های احتمالی چه کسانی هستند.

کمیته ۱۹۲۲ حزب مسئول برگزاری انتخابات خواهد بود، و قاعدتا از همان شیوه‌‌ای که سال ۲۰۰۵ به انتخاب دیوید کامرون منجر شد استفاده می‌کند. البته هیئت رئیسه حزب محافظه‌کار باید این موضوع را تأیید کند.

همه نماینده‌های حزب محافظه‌کار می‌توانند نامزدی رهبری حزب شوند، به این شرط که دست‌کم دو نماینده دیگر از نامزدی‌شان حمایت کنند. اگر نامزدها بیش از سه نفر باشند، هرچندبار که لازم باشد از ۳۳۱ نماینده محافظه‌کار پارلمان رأی‌ می‌گیرند تا فقط دو نامزد باقی بمانند. (در هر مرحله رأی‌گیری، کسی که کمترین رأی را داشته باشد حذف می‌شود).

وقتی فقط دو نامزد ماندند، انتخاب را به اعضای حزب در بریتانیا واگذار می‌کنند.

اگر محافظه‌کارها بخواهند پیش از کنفرانس سالانه‌شان، که امسال ۲ اکتبر برگزار می‌شود، رهبر حزب را انتخاب کنند، انتخاب اولیه باید پیش از تعطیلات تابستانه پارلمان (۲۱ ژوئیه) برگزار شود. بعد در دوران تعطیلات نامزدها فرصت خواهند داشت حامی جمع کنند تا نهایتا ماه سپتامبر انتخاب نهایی انجام شود.

شهردار سابق لندن بخت اول جانشینی دیوید کامرون است. او ۵۲ سال دارد و پیش از این روزنامه‌نگار بوده است. بوریس جانسون به خاطر منش و ظاهر متفاوتش یکی از شناخته‌شده‌ترین چهره‌های سیاست بریتانیا است.

رقابت او با دیوید کامرون به دوران مدرسه (ایتن) و دانشگاه (آکسفورد) برمی‌گردد. محافل سیاسی و رسانه‌های بریتانیا سال‌هاست در مورد نخست‌وزیری احتمالی بوریس جانسون گمانه می‌زنند. او در همه‌پرسی اخیر رهبر غیررسمی طرفداران جدایی از اتحادیه اروپا بود و به نوعی برنده اصلی این رقابت.

بوریس جانسون بین رأی‌دهندگان محبوب است. هر دو بار که انتخابات شهرداری لندن را برد، رأی او از رأیی که مردم به حزب محافظه‌کار می‌دادند بیشتر بود. باید دید آیا نمایندگان حزب محافظه‌کار در پارلمان به شخصیت گاه عجیب‌غریب و قضاوت سیاسی او برای نخست‌وزیری اعتماد می‌کنند یا نه، به‌ویژه در شرایط دشواری که انتخاب رهبر حزب صورت می‌گیرد.

او از دوستان نزدیک دیوید کامرون و جورج آزبورن است که در نوسازی حزب محافظه‌کار پیش از به قدرت رسیدن در سال ۲۰۱۰ نقش داشت. او از سال ۲۰۰۵ نماینده پارلمان بوده، پیش از آن برای روزنامه‌ تایمز کار می‌کرد. پس از پیروزی حزب محافظه‌کار در انتخابات ۲۰۱۰، او که از صاحب‌فکران حزب محسوب می‌شود، وزیر آموزش شد. برنامه‌هایش برای آموزش در بریتانیا جنجال‌آفرین بود و پس از مدتی به وزارت دادگستری رفت.

بعضی ناظران معتقدند پیوستن مایکل گوو به جبهه جدایی از اتحادیه اروپا از نقاط عطف کارزار انتخاباتی بوده. این تصمیم البته رابطه آقای گوو و دیوید کامرون را تا حدی خراب کرد، اما همچنان حامیان هر دو طرف در حزب محافظه‌کار به او احترام می‌گذارند.

ممکن است در ماه‌های آینده او اثرگذارترین شخص در تحولات حزب محافظه‌کار باشد.

نام او سال‌هاست به‌عنوان یکی از نامزدهای رهبری حزب محافظه‌کار مطرح است. خانم می امسال ۶۰ ساله می‌شود. بعضی ناظران او را جدی‌ترین و زیرک‌ترین عضو کابینه می‌دانند. هیچ‌کس در تاریخ بریتانیا به اندازه او وزیر کشور نبوده است.

ترزا می در حزب محافظه‌کار جایگاهی مطمئن و برجسته دارد، اما مشخص نیست نگاه رأی‌دهندگان به او چطور باشد.

او در صف‌بندی‌های همه‌پرسی به هواداران ماندن در اتحادیه اروپا پیوست، اما در طول کارزار چندان فعال نبود. بنابراین ممکن است برای نماینده‌هایی که دنبال "هرکس جز بوریس جانسون" هستند، حتی آنها که طرفدار جدایی از اتحادیه اروپا بودند، گزینه مقبولی باشد.

بسیاری ناظران بر این باورند که یار غار و دست راست دیوید کامرون سودای نخست‌وزیری دارد. او در شش سال گذشته در جایگاه وزیر خزانه‌داری نقشی بی‌بدیل در طراحی و اجرای سیاست‌های ریاضتی دولت محافظه‌کار داشته است.

گوردون براون و جان میجر هم چنین مسیری طی کردند و (پس از تونی بلر و مارگارت تاچر) نخست‌وزیر شدند. اما مسیر آزبورن ۴۵ ساله به مراتب دشوارتر از آنهاست. حامیان او در کابینه حضوری پررنگ دارند، اما بین بقیه نمایندگان محافظه‌کار پارلمان جایگاه مناسبی ندارد، به‌ویژه این روزها پس از شکست در همه‌پرسی.

کم نیستند کسانی که از عملکرد اقتصادی او دفاع می‌کنند، اما منتقدانش می‌گویند گردش‌های صدوهشتاد درجه‌ای او سر مسایلی چون حذف کمک‌های دولتی به معلولان، کسب‌وکار در روزهای تعطیل، و دگرگونی‌های نظام آموزشی، نشان می‌دهد قضاوت سیاسی‌اش قابل دفاع نیست.

با توجه به دفاع تمام قد آزبورن از ماندن در اتحادیه اروپا – که حتی هواداران جدایی را تهدید کرد بودجه‌ای تازه تصویب می‌کند و سیاست ریاضتی را شدیدتر می‌کند – به این سادگی‌ها نخواهد توانست بخش دیگر حزب محافظه‌کار را جذب کند.

او از چهره‌های نوظهور حزب محافظه‌کار است و اولین عضو یک کابینه محافظه‌کار در دهه‌های گذشته که ریش دارد. بسیاری نمایندگان محافظه‌کار معتقدند گذشته این سیاست‌مدار ۴۳ ساله برای رأی‌دهندگان جذاب است.

او بدون پدر در خانه‌هایی که دولت به قشرهای آسیب‌پذیر می‌دهد بزرگ شده است. اصالتا ولزی است و همواره از نیاز مادرش به کمک دولتی و البته اهمیت آموزش و باورهای مسیحی در استقلال مالی صحبت می‌کند.

آقای کرب سال ۲۰۱۰ وارد پارلمان شد. سال ۲۰۱۴ وزیر اول ولز شد و اوایل امسال پس از استعفای ایان دانکن اسمیت به وزارت کار و بازنشستگی رسید. باید دید حمایتش از ماندن در اتحادیه اروپا و تازه‌وارد بودن او در پارلمان چقدر به بختش برای رهبری محافظه‌کاران لطمه می‌زند.

از جمله افراد دیگری که نام‌شان برای رهبری حزب محافظه‌کار مطرح است می‌توان به اینها اشاره کرد:

نیکی مورگان: او وزیر آموزش است. ظاهرا در حال رایزنی با نمایندگان دیگر حزب است که ببیند وارد رقابت بشود یا نه؛ با این استدلال که "خوب است" یک زن هم بین دو رقیب نهایی باشد. او از حامیان سرسخت ماندن در اتحادیه اروپا بود و همین ممکن است کارش را دشوارتر کند.

ساجد جاوید: او وزیر تجارت است و پاکستانی‌الاصل. پدرش راننده اتوبوس بوده. در بحران شرکت فولاد تاتا نقدهای بسیاری به عملکردش وارد شد. در همه‌پرسی طرفدار ماندن بود، گرچه پیشتر در نقد عضویت بریتانیا در اتحادیه اروپا حرفه‌هایی زده بود.

لیام فاکس: او پیشتر وزیر دفاع بوده و یک بار (سال ۲۰۰۵) در رقابت برای رهبری حزب شرکت کرده است. سال ۲۰۱۱ از کابینه کنار گذاشته شد. در همه‌پرسی طرفدار سرسخت جدایی از اتحادیه اروپا بود، اما بر حفظ وحدت حزب محافظه‌کار تأکید می‌کرد.

آندره‌آ لدسام: او پیشتر در بخش مالی کار می‌کرده. در کارزار پیش از همه‌پرسی جزو ستاره‌های جبهه جدایی از اتحادیه اروپا بود. مشخص نیست برای رهبری حزب کاندید شود یا نه، اما قطعا در آینده نزدیک به کابینه خواهد رفت.

دامینیک راب: معاون وزیر دادگستری است و پیشتر در یک شرکت حقوقی وکیل بوده. او در کارزار جدایی از اتحادیه اروپا نقش کلیدی داشت.ممکن است در کمال تعجب نام این سیاستمدار ۴۲ ساله در رقابت‌ها برای رهبری حزب مطرح شود.