گروه‌های 'میانه‌رو' مخالف حکومت سوریه در عربستان تشکیل جلسه می‌دهند

گروه‌های مخالف حکومت بشار اسد در تلاش برای دستیابی به موضعی واحد در مذاکره احتمالی با دولت سوریه در عربستان سعودی تشکیل جلسه می‌دهند.

این نشست دو روزه به میزبانی دولت عربستان تشکیل می‌شود و کار خود را از روز سه‌شنبه، ۱۷ آذر (۸ دسامبر) آغاز می‌کند. مقامات سعودی گفته‌اند که از "تمام جناح‌های میانه‌رو مخالف حکومت سوریه وابسته به جریان‌ها و گروه‌های سیاسی، قومی و فرقه‌ای در داخل و خارج سوریه" برای شرکت در این جلسه دعوت به عمل آمده است.

مقامات وزارت خارجه عربستان به خبرگزاری دولتی این کشور گفته‌اند که این نشست "در راستای حمایت عربستان از حل سیاسی بحران سوریه" و بر مبنای توافقات اجلاس وین ۲ مورخ ۱۴ نوامبر سال جاری برگزار می‌شود که در آن از گروه‌های مخالف سوری خواسته شده بود با اتخاذ موضعی مشترک، نمایندگان خود را برای مذاکره به منظور به جریان انداختن "روند انتقال قدرت براساس تصمیمات اجلاس ژنو سال ۲۰۱۲" تعیین کنند.

شماری از گروه‌های عمده سیاسی و نظامی مخالف حکومت سوریه از جمله ارتش آزاد سوریه و گروه اسلامگرای جیش الاسلام دعوت عربستان برای شرکت در این نشست را پذیرفته‌اند. از گروه "جبهه جنوبی" نیز که ائتلافی از تشکل‌های غیر اسلامگرا و فعال در جنوب سوریه است برای شرکت در این جلسه دعوت به عمل آمده است.

تشکل‌هایی که از آنها با عنوان سازمان‌های تروریستی یاد می‌شود از جمله جبهه نصرت و گروه دولت اسلامی (داعش) برای شرکت در این اجلاس دعوت نشده‌اند. همچنین گروه‌های وابسته به کردهای سوریه نیز به این نشست دعوت نشده‌اند. گروه‌های کرد سوریه بر بخش قابل توجهی از شمال این کشور مسلط هستند و در جنگ با نیروهای داعش از حمایت و کمک ایالات متحده برخوردار می‌شوند. آنان گفته‌اند که هیچ نشستی بدون حضور آنان موفقیت‌آمیز نخواهد بود و افزوده‌اند که به موازات اجلاس عربستان، جلسه‌ای دو روزه را برای بررسی چشم انداز آتی سوریه با شرکت نمایندگانی از تشکل‌های کرد، حزب دموکراتیک آسوری و شخصیت‌های ملی و مذهبی از نقاط مختلف سوریه برگزار می‌کنند.

با وجود تاکید عربستان بر اینکه اجلاس ریاض در واکنش به خواست اکثر شرکت‌کنندگان در نشست وین برای حل سوریه برگزار می‌شود، دولت ایران، که حامی بشار اسد، رئیس جمهوری سوریه است، با این نشست مخالفت کرده است. حسین امیرعبداللهیان، معاون وزیر خارجه جمهوری اسلامی، گفته است که "در وین توافق شد که نماینده دبیرکل سازمان ملل در امور سوریه با مشورتی فراگیر، برای تعیین فهرست معارضان تلاش کند و اقدامات خارج از بیانیه وین مورد تایید ایران نیست."

جمهوری اسلامی و دولت سوریه گروه های مخالف بشار اسد را تروریست می‌دانند و تنها افراد و تشکل‌هایی را که با مجوز حکومت سوریه در داخل آن کشور حضور دارند "گروه‌های مخالف دولت سوریه" تلقی می‌کنند. ایران گفته است تنها با راه حلی موافق است که متضمن حفظ حکومت فعلی و ادامه زمامداری بشار اسد باشد.

وزارت خارجه عربستان گفته است که برگزاری اجلاس ریاض و انتخاب گروه‌هایی که به آن دعوت شدند با مشورت "اکثر شرکت‌کنندگان متنفذ در اجلاس وین و استفان دو میستورا، نماینده ویژه دبیرکل سازمان ملل در امور سوریه" صورت گرفته و از حمایت آنها برخوردار است.

عدم هماهنگی بین گروه‌های مخالف حکومت سوریه و ناتوانی آنها در تشکیل جبهه‌ای واحد یکی از عوامل ناکامی تلاش‌های بین‌المللی در دستیابی به راه حلی برای بحران سیاسی سوریه و پایان دادن به جنگ داخلی آن کشور بوده که کمابیش پنج سال است ادامه دارد و بیش از دویست و پنجاه هزار کشته، میلیون‌ها آواره در داخل و خارج و ویرانی گسترده برجای گذاشته است.

بحران سیاسی سوریه در بهار سال ۲۰۱۱ با برگزاری تظاهراتی با درخواست اصلاحات سیاسی و مبارزه با فساد در تشکیلات حکومتی آغاز شد اما در حالیکه شماری از مخالفان و حتی کشورهای غربی انتظار داشتند بشار اسد به وعده‌های قبلی خود برای اصلاحات عمل کند، واحدهای ارتش برای سرکوب تظاهرکنندگان و جلوگیری از ادامه تظاهرات اعزام شدند که تلفاتی نیز به بار آورد.

پس از آن، گروهی از نظامیان ناراضی سوریه تشکیلاتی را به نام "ارتش آزاد سوریه" با هدف حمایت از تظاهرکنندگان در برابر حملات ارتش ایجاد کردند اما درگیری بین آنها و نفرات ارتش به بروز جنگ داخلی منجر شد که با گذشت زمان، زمینه حضور و رشد گروه‌های مختلف از جمله اسلامگرایان تندرو را فراهم آورد.