زندگی در پاکستان برای مسیحیان دشوار می‌شود

حدود یک سال قبل هنگامی که در کراچی عازم محل کارم بودم، یک ساختمان نیمه تمام سر به آسمان کشیده توجهم را جلب کرد. ابتدا اینطور به نظر می رسید که این ساختمان، ستون عظیمی است که از تُن ها آهن و فولاد و سیمان ساخته می شود ولی بعدا معلوم شد که این ستون مقدمات ساختن یک صلیب بسیار بزرگ بوده.

این نماد بتونی که در داخل یک داربست قرار گرفته درست در داخل قبرستانی بنا شده که نامش به زبان اردو "قبرستان مردم سفید پوست" است.

این گورستان در کنار یک جاده شلوغ پر ترافیک قرار دارد و یکی از قدیمی ترین و بزرگ ترین قبرستان های کراچی است که قدمت آن به دوران استعماری بریتانیا بازمی گردد.

در طول سالها، بخش های زیادی از این قبرستان به طور غیرقانونی مورد استفاده قرار گرفته. بعضی از مردم از آن به عنوان محلی برای انداختن زباله های خود استفاده می کنند. قبرهایی که با صلیب و مجسمه های مذهبی تزیین شده باشند، غالبا هدفی برای چپاول و تخریب اند.

گفته می شود صلیب جدید یکی از بلندترین صلیب ها در منطقه و ارتفاع آن نزدیک به ۴۳ متر است.

پرویز هنری گیل، شخصی که هزینه ساختن صلیب را به عهده گرفته، یک بازرگان مسیحی پاکستانی است. او می گوید ساختمانی که "مظهر صلح و امید" است بنا می کند.

احداث این بنای سر به فلک کشیده، علیرغم تهدیدها و یأسی است که سالهاست مسیحیان پاکستان احساس می کنند.

تماس با منابع قابل اعتماد امکان پذیر نیست ولی مدافعان حقوق بشر می گویند مسیحیانی که برایشان خروج از پاکستان میسر بوده به کشورهایی مانند کانادا و استرالیا رفته اند. احتمالا بقیه نیز در این فکر هستند.

مسیحیان، اقلیت بسیار کوچکی از ۱۹۰ میلیون نفر جمعیت پاکستان را که عمدتا مسلمانند، تشکیل می دهند. تخمین شمار دقیق مسیحیان پاکستانی مشکل است. طبق تازه ترین سرشماری، یک و نیم درصد مردم پاکستان مسیحی اند ولی مقامات مذهبی مسیحی می گویند رقم پنج و نیم درصد به حقیقت نزدیک تر است.

------------------------------------------------------------------------------------------------

مسیحیان پاکستان چه کسانی اند؟

اکثر آنان کسانی هستند که در زمانی که هند مستعمره بریتانیا بود، اجدادشان که هندو بودند، به مسیحیت گرویده بودند.

بیشتر آنها برای فرار از طبقه (کاست) پایینی که در آن قرار داشتند به مسیحیت گرویدند و بسیاری از آنان از جمله فقیرترین مردم پاکستان هستند.

قوانین سخت گیرانه ضد کفرگویی و نیز خشم از جنگ به رهبری آمریکا در افغانستان، هدف قرار دادن مسیحیان را تشدید کرده است.

------------------------------------------------------------------------------------------------

حملات و محاکمات

یکی از شدیدترین حملات مسلمانان تندرو به اقلیت مسیحی پاکستان در سپتامبر ۲۰۱۳ رخ داد. در اثر بمبگذاری در یک کلیسا در شهر پیشاور در شمال غرب پاکستان دست کم ۸۰ نفر کشته شدند. این حمله سراسر جامعه پاکستان را تکان داد.

اخیرا نیز در مارس ۲۰۱۵ در اثر بمبگذاری های انتحاری در کلیساهای شهر لاهور در شرق کشور ۱۵ نفر جان خود را از دست دادند.

یک چنین کشتارهای جمعی موجب احساس نوعی عدم امنیت در سراسر جامعه شده. ولی تبعیض هر روزه و ترس از آزار و اذیت که غالبا به نام کفرگویی اعمال می شود، باعث شده که بسیاری از مسیحیان به کشورهای دیگر پناهنده شوند.

در ماه نوامبر ۲۰۱۴ مثله کردن دو مسیحی در پنجاب نشان داد که چگونه حتی صرف اتهام کفرگویی، ممکن است برای کشتن مردم کافی باشد.

قربانیان این واقعه کارگران فقیر یک کوره آجرپزی بودند که در حضور صدها تماشاچی از جمله ماموران پلیس، هدف ضرب و جرح قرار گرفته و متعاقبا زنده آتش زده شدند. تا کنون که ده ماه از وقوع این حادثه می گذرد، ۱۰۶ نفر در ارتباط با این حمله دستگیر شده اند ولی گفته می شود هنوز ۳۲ مظنون آزاد هستند.

مسکوت گذاشتن بحث

فعالان حقوق بشر می گویند پلیس پاکستان و سیستم دادرسی جنایی این کشور معمولا در مورد دستگیری مجرمین کوتاهی می کند ولی اقلیت های مذهبی بیشترین آسیب این کوتاهی ها را می بینند.

بهترین نمونه این روند، مورد بحث انگیز آسیه بی بی، یک مادر مسیحی دارای چهار فرزند است که به خاطر کفرگویی مجرم شناخته و محکوم به مرگ شده بود.

وی همواره این اتهامات را رد کرده بود. ولی ۶ سال طول کشید تا پرونده اش برای تجدید نظر در حکم اعدام به دادگاه عالی پاکستان ارجاع شد. ماه گذشته این نهاد حکم اعدام را به حال تعلیق در آورد ولی معلوم نیست آسیه بی بی، باید تا چه مدت در پشت میله های زندان منتظر حکم نهایی باشد.

هرگونه انتقادی از قوانین مجازات کفرگویی در این کشور غیرقابل قبول است و با احتمال خطر مرگ همراه است.

در سال ۲۰۱۱ دو مقام دولتی یعنی سلمان تاسیر فرماندار لیبرال پنجاب و شهباز بهتی، یک وزیر مسیحی در ارتباط با کفرگویی به ضرب گلوله کشته شدند. در پی این قتل ها از آنجا که دولت وقت در مقابله با افراط گرایان عاجز به نظر می رسید، بحث بر سر سوء استفاده از قانون مسکوت گذاشته شد.

ولی همیشه این طور نبوده است.

تغییر و تحول

مقامات بلند پایه مسیحی های پاکستان همواره یادآور می شوند که در سال ۱۹۴۷ هنگام جدا شدن پاکستان از هند، آنها به استقلال پاکستان رأی داده بودند.

همچنین در سال های اولیه استقلال پاکستان، مسیحیان نقش مهمی در ادغام و یکپارچگی جامعه داشتند.

به طور مثال اولین قاضی ارشد غیرمسلمان دادگاه عالی پاکستان، یک مسیحی به نام قاضی کورنلیوس، بود.

اولین سردبیر روزنامه "داون" روزنامه معتبر انگلیسی زبان پاکستان نیز یک مسیحی به نام پوتان جوزف، بود که محمد علی جناح بنیانگذار پاکستان، او را به این سمت منصوب کرده بود.

مسیحیان پاکستان در پیشرفت اجتماعی کشور بخصوص در زمینه بهداشت و آموزش و پرورش نقش مهمی داشتند.

بیشتر پاکستانی ها بر این عقیده اند که از دهه ۱۹۷۰ که اسلامگرایان تندرو فعالیت خود را تشدید کرده و پیاده کردن برنامه انحصار طلبانه خود را شروع کردند، نگرش به مسیحیان در این کشور تغییر کرد.

در دهه ۱۹۸۰ که دیکتاتوری نظامی ژنرال ضیاء الحق، حکومت را قبضه کرده بود، وی به نام "اسلامی کردن کشور" یک رشته قوانین متحجرانه را به اجرا گذاشت.

در طی چند دهه بعد، یعنی مدت ها پس از مرگ ژنرال ضیاء الحق، اسلام الهام گرفته از اسلام عربستان سعودی به طور موثری پاکستان را عوض کرد و کشور لیبرالی که عقاید دیگران را تحمل می کرد، به صورت یک جامعه اسلامی محافظه کاردرآمد که کمترین احترامی برای مذهب و فرهنگ متفاوت دیگران قائل نیست.