گرفتار بین دو ارتش در کشمیر مورد اختلاف

در دامنه تپه‌های پوشیده از جنگل در ناحیه "ناکیال" واقع در کشمیر تحت کنترل پاکستان، یک روستای کوچک قرار دارد.

منظره مناطق سرسبز در اطراف این روستای دورافتاده بسیار دلپذیر ولی در عین‌ حال می‌‌توانند فریب دهنده باشد.

این روستا در چند صد متری نوار مرزی به شدت نظامی قرار دارد که ناحیه کشمیر را به دو بخش تحت کنترل هند و پاکستان تقسیم می‌کند.

در سرتاسر تپه‌ها و کوهستانهای منطقه می‌توان پست‌های مرزی و سنگرهای دو ارتش را دید.

بروز درگیریهای مرزی و شلیک متقابل بین نیروهای دو کشور در این منطقه بسیار عادی است.

تازه‌ترین مورد تلفات غیرنظامی این تیراندازیها یک زن جوان و مادر یک فرزند چهار ساله بود که روز ۸ اوت کشته شد.

طارق محمد، شوهر این زن، می‌گوید درست زمانیکه مردم روستا در یک عروسی شرکت داشتند همسرش بر اثر اصابت گلوله یک اسلحه دوربرد جان خود را از دست داد.

طارق محمد با اشاره به یک سنگر نیروهای ارتش هند که به این روستا مشرف است می گوید: "گلوله از آنجا شلیک شد. نیروهای هندی بدون هیچ دلیلی عروسی ما را به عزا بدل کردند."

با وجود گذشت چند هفته از این واقعه هنوز هم برای طارق محمد از دست دادن همسرش بسیار ناگوار و دردناک است. خشم او علیه هند کاملا هویدا است ولی در عین حال پاکستان را به خاطر عدم حفاظت از جان غیرنظامیان مسئول می‌داند.

او می گوید: "ما این وسط بین دو ارتش گیر کرده‌ایم و هزینه بسیار سنگینی می‌پردازیم. هند و پاکستان می‌گویند که بر سر کشمیر می‌جنگند ولی برای هیچکدام از آنها مردم کشمیر مهم نیستند."

در آن سوی خط کنترل ۷۴۰ کیلومتری که ناحیه کشمیر را به دو بخش تقسیم کرده اوضاع به همین منوال است.

هر دو ارتش هند و پاکستان با نقض آتش‌بس امضا شده در نوامبر سال ۲۰۰۳ به طور متناوب منطقه مرزی کشمیر تحت کنترل طرف مقابل را با سلاح‌های سنگین از جمله خمپاره زیر آتش می‌گیرند. موج اخیر درگیریهای مرزی تعداد زیادی قربانی غیرنظامی به جا گذاشته است. ولی هر دو کشور طرف مقابل را به خاطر حملات "بی‌دلیل" محکوم می کنند.

به خانه جواد احمد یک نظامی بازنشسته رفتیم که در فاصله چند صدمتری از روستا زندگی می‌کند. او باقیمانده گلوله‌های خمپاره و سایر مهماتی را که ارتش هند به این منطقه شلیک کرده است جمع آوری کرده و آنها را به ما نشان می‌دهد.

بر اثر تبادل آتش بین ارتش‌های دو کشور طی سالهای طولانی عمویش کشته شده، تعدادی از اعضای خانواده او زخمی شده‌اند و بخشی از اموال و دامهای آنها از بین رفته است.

جواد احمد با لحن محزونی می گوید:"هیچکس از طرف دولت پاکستان نیامده تا وضعیت و امنیت ما را بررسی کند. با وجودیکه ما در خط مقدم نبرد پاکستان علیه هند زندگی می کنیم کسی به فکر ما نیست و تاکنون هیچگونه خسارت مالی به ما پرداخت نشده است."

به خاطر شدت و تناوب تبادل آتش در نوار مرزی کشمیر در دوره اخیر بسیاری از ساکنان این منطقه خانه‌های خود را رها کرده و به نقاط امن‌تر کوچ کرده‌اند. از اوایل ماه اوت حدود ۲۶۰ خانوار در حومه شهر "ناکیال" ساکن شده و در سرپناه‌های موقت و بدون دریافت هیچ کمک و حمایتی زندگی می‌کنند. در غیاب کمک‌های دولتی شرایط زندگی در این اردوگاهها اسفبار است.

زلیخا خاتون مادر چهار فرزند می‌گوید: "به خاطر شلیک مداوم خمپاره‌ها، بچه‌های من به شدت ترسیده و پریشان هستند. گاهی اوقات نه غذا می‌خورند و نه می‌توانند بخوابند. من نمی‌توانم آنها را به روستا برگردانم."

او در حالیکه اشک از چشمانش جاری شده می‌افزاید: "این شرایط مناسبی برای بزرگ کردن بچه‌ها نیست. احساس می‌کنیم که حکومت پاکستان ما را به حال خود رها کرده است."

این احساس در مورد بی توجهی حکومت پاکستان امروزه در منطقه کشمیر عمومیت دارد.

یکی از دلایلی که این موضوع انعکاس نمی‌یابد کنترل شدید حکومت پاکستان بر پوشش خبری از اوضاع کشمیر است. حکومت پاکستان به خبرنگاران و رسانه‌های مستقل اجازه نمی‌دهد که به ناحیه کشمیر بروند و یا رفتن به منطقه و پوشش حوادث این ناحیه را برای خبرنگاران دشوار می‌کند.

بسیاری از خبرنگارانی که حوادث کشمیر را پوشش داده‌اند می‌گویند ارتش پاکستان آنها را تهدید کرده و تحت فشار قرار داده است. خود ما نیز در روزهایی که در ناحیه کشمیر بودیم این فشارها را تجربه کردیم.

به نظر می رسد برای هزینه انسانی تداوم بحران کشمیر در این سوی مرز ارزشی قائل نیستند و این موضوع معمولا از نگاه افکار عمومی پنهان می شود.