سیاه‌پوستان آمریکایی تا کی باید منتظر برخورد منصفانه بمانند؟

خود را جای یک افسر پلیس بگذارید و تصور کنید که دو مرد در اواخر شب به طرف شما می‌آیند.

با این‌که هر دو نفر بطری در دست دارند ولی یکی سفیدپوست است و دیگری سیاه‌پوست.

در خیلی از مناطق آمریکا، شما بر اساس قانون حق دارید برخورد متفاوتی با این دو نفر بکنید.

شما می‌توانید مرد سفیدپوست را نادیده بگیرید، به طرف مرد سیاه‌پوست بروید و فرض کنید که او می‌خواهد با بطری به شما یا شخص دیگری حمله کند.

اگر در جریان مشاجره یا در حین تلاش برای دستگیر کردن آن شخص احساس کنید جانتان در خطر است، می‌توانید به عنوان یک مامور پلیس او را بکشید و تحت پیگرد هم قرار نگیرید.

کارکرد گزینش نژادی، به طور مختصر، آن‌گونه که در بالا ذکر شد است و باید ریشه این سیاست را – مثل خیلی چیزهای دیگری که در آمریکا با نژاد رابطه دارند – در برداره‌داری جست.

در اواخر قرن هفدهم به پلیس در فیلادلفیا اجازه داده شد تا هر سیاه‌پوستی را که در خیابان‌ها می‌گشت متوقف و بازداشت کند.

عینک نژادی

با این‌که مدت‌ها است که دیگر از برده‌داری خبری نیست ولی دستگیر کردن یک نفر تنها از روی رنگ پوستش به این بهانه که شاید بخواهد کار بدی بکند، هم‌چنان در خیلی از نواحی کشور سیاست پلیس است.

آمریکایی‌های سیاه‌پوست از پشت عینک نژادی به کشته شدن مردان سیاه‌پوست بی‌شمار به دست پلیس‌های سفیدپوست نگاه می‌کنند. بررسی آماری نشان می‌دهد که این احتمالا کار درستی است.

فرگوسن، در سنت لوئیس در ایالت میسوری، محل کشته شدن مایکل براون، نوجوان سیاه‌پوست غیرمسلح، به ضرب گلوله یک مامور پلیس سفیدپوست بود.

بنا بر قانون، شهر فرگوسن وظیفه دارد مشخص کند که ماموران پلیس در سال چند بار رانندگان را برای بررسی کارت شناسایی و چیزهای دیگر متوقف کرده‌اند.

با این‌که سیاه‌پوستان تنها ۶۷٪ ساکنان شهر را تشکیل می‌دهند ولی در سال گذشته ۸۶٪ چنین رانندگانی سیاه‌پوست بودند.

از طرف دیگر، تنها ۱۳٪ این رانندگان سفیدپوست بودند؛ آن هم وقتی که ۲۹٪ جمعیت این شهر از سفیدپوستان تشکیل شده است.

سیاه‌پوستان ۹۳٪ راننده‌های بازداشتی را شامل می‌شدند و سفیدپوستان تنها ۷٪.

شاید بگویید "لابد پلیس دلایل موجهی برای کارهایش داشته است".

اما وقتی پلیس فرگوسن ماشین افراد مظنون را گشته بود، در ماشین‌های۳۳٪ سفیدپوستان مواد مخدر و غیره پیدا کرده بود؛ آمار مشابه برای سیاه‌پوستان تنها ۲۰٪ بود.

یعنی با این‌که سفیدپوستان به نسبت بیشتر مرتکب جرم شده بودند ولی سیاه‌پوستان بیشتری متوقف و بازداشت می‌شدند.

مساله اعتماد

اگر واقعیت این باشد دیگر چگونه می‌توان به پلیس اعتماد کرد تا برخورد منصفانه‌ای با یک مرد سیاه‌پوست بکند؟

مرگ مایکل براون درست سر بزنگاه منجر به شورش شد. این شورش‌ها بعد از این‌ که اعلام شد مامور پلیس سفیدپوستی که او را کشته بود تحت پیگرد قرار نمی‌گیرد دوباره تکرار شد.

در نگاه اول به نظر می‌رسد که نظام حاکم کاملا ضد رنگین‌پوستان است.

هیات‌های انتخاباتی در گوشه و کنار آمریکا می‌خواهند جلوی تقلب انتخاباتی را بگیرند و برای همین قوانینی وضع می‌کنند که به شکل نامتناسبی بر سیاه‌پوستان و هیسپانیک‌ها تاثیر می‌گذارد و شرکت در انتخابات را برایشان سخت می‌کند.

سیاه‌پوستان در بیشتر معیارهای اقتصادی-اجتماعی در پایین‌ترین رده قرار دارند. سطح بی‌کاری، از دست دادن خانه، مرگ نوزادان، مسکن نامناسب، ضعف آموزشی و فقر در میان آن‌ها بالا است و زجرآورتر از همه این‌که ساکن فعلی کاخ سفید یک سیاه‌پوست است.

فریاد یاری

به باور من شورش‌های فرگوسن فریادهای کمک از طرف جامعه‌ای بود که احساس می‌کند حقوقش پایمال شده است.

غارت و به آتش کشیدن و خشونت فریادی بود از سر اندوه. هدفش تنها بیدار کردن جامعه سفیدپوستان نبود و می‌خواست رهبر سیاه‌پوست مملکت را هم از خواب بیدار کند.

پیام این بود: "تو چه کاری برای کمک کردن به هم‌نژادی‌هایت می‌کنی؟"

حال و روز اقتصادی سیاه‌پوستان در دوره زمام‌داری باراک اوباما بهتر که نشده هیچ، بدتر هم شده چون اقتصاد هنوز نتوانسته بحران سال‌های اخیر را پشت سر بگذارد.

از نقطه نظر برقراری قانون چهل و چهارمین رئیس‌جمهور سعی کرده عدالت را برای سیاه‌پوستان دست‌یافتنی‌تر بکند.

اِریک هُلدِر، دادستان کل، که خود سیاه‌پوست است، می‌گوید حقوق شهروندی از اولویت‌های اصلی وزارت دادگستری است. او برخورد غیرمنصفانه دادگاه‌های عدالت کیفری با اقلیت‌ها را به رسمیت می‌شناسد و معتقد است با اقلیت‌هایی که به جرم‌های غیرخشونت‌بار مرتبط با مواد مخدر محکوم شده‌اند با خشونت بیش از اندازه برخورد می‌شود که تاثیراتش بر متهمان سیاه‌پوست نامتناسب است.

او با راه‌اندازی برنامه "برخورد عاقلانه با جرم" به دادستان‌های دولت فدرال دستور داده که در مورد تخلفات غیرخشونت‌بار مرتبط با مواد مخدر از اتهاماتی که الزاما به حکم زندان منتهی می‌شوند استفاده نکنند.

او معیارهای بخشش زندانیان را گسترده‌تر کرده بلکه تعداد بیشتری برای گرفتن حکم عفو اقدام کنند.

او هم‌چنین از اصلاح دستورعمل‌های دولت فدرال برای محاکمه متهمان حمایت کرده. این اصلاحیه‌ها شاید به آزادی زودهنگام ده‌ها هزار محکومی منجر شود که در ارتباط با جرایم مواد مخدر در زندان هستند.

او در پی تیراندازی در فرگوسن می‌خواهد دستورعمل‌های جدیدی برای محدود کردن گزینش نژادی صادر کند.

اما، و این اما از آن اماهای بزرگ است، هدف تمام این ابتکارات قوانین فدرال است.

سرمشقی برای دیگران

دادگاه‌های محلی و ایالتی به همان روال سابق ادامه خواهند داد.

اما، به گفته آقای هُلدِر، امید می‌رود که دستورعمل‌های فدرال سرمشق دیگران شود.

اما ما در این خلال احتمالا با مایکل براون‌ها، یا ترِیوون مارتینزها، یا دَرِین هانت‌ها و یا کاجیمه پاول‌های بیشتری برخورد خواهیم کرد.

همه آن‌ها مردان سیاه‌پوستی بودند که به اعتقاد هم‌قطارانشان به خاطر رنگ پوستشان کشته شدند.

آقای هُلدِر قرار است به‌زودی از مقام خود کناره‌گیری کند. او قبلا درباره دفعاتی که خودش در جوانی و بدون هیچ دلیلی با برخورد پلیس روبه‌رو شده صحبت کرده است.

به خاطر دارم که پلیس، نه در آمریکا، بلکه در پاریس جلوی من را هم گرفت و مشخص بود که تنها دلیلش سیاه بودن رنگ پوستم است. باور کنید که حس خوبی ندارد.

من بارها با کشیش جِسی جکسون مصاحبه کرده‌ام. بار آخر درست پیش از مراسم تحلیف باراک اوباما به عنوان رئیس‌جمهور در سال ۲۰۰۹ بود.

او می‌گفت اهمیت آن لحظه در این است که به مردم دیگر نقاط دنیا نشان می‌دهد که رنگ پوست مهم نیست و نباید به مشخصه انسان‌ها تبدیل شود. او می‌گفت آمریکا در این زمینه جلوتر از بقیه کشورها حرکت می‌کند.

در میانه دوران اوباما ولی وقایع فرگوسن چه بی‌پروا خواب غفلت را از چشمان ما ربود.