تلاش برای رفع بن بست مذاکرات صلح سوریه و امدادرسانی به غیرنظامیان

بن بست در مذاکرات ژنو-۲ باعث نگرانی شده و یک مقام سازمان ملل هر دو طرف جنگ داخلی را مسئول وخامت شرایط غیرنظامیان در مناطق جنگ‌زده دانسته است.

در حالیکه اختلاف نظر جدی بین نمایندگان دولت سوریه و مخالفان در نشست موسوم به ژنو-۲ این مذاکرات را با خطر بن‌بست مواجه ساخته است، مقامات آمریکایی و روسی وعده داده‌اند تا تمامی توان خود را برای ترغیب دو طرف به مصالحه در این مذاکرات به کار گیرند.

اخضر ابراهیمی، نماینده ویژه سازمان ملل در امور سوریه که نقش میانجی را در مذاکرات ژنو-۲ بر عهده دارد، گفته است که وندی شرمن، دستیار وزیر امور خارجه آمریکا، و گنادی گاتیلف، معاون وزارت خارجه روسیه در ملاقات با او گفتند که از نفوذ خود بر دو طرف مذاکره برای تشویق آنان به دستیابی به نوعی مصالحه استفاده خواهند کرد.

آقای ابراهیمی پیشتر نسبت به شکست مذاکرات ابراز نگرانی کرده بود.

دور دوم مذاکرات صلح ژنو از چهار روز پیش با میانجیگری سازمان ملل در ژنو آغاز شد اما به گفته منابع دیپلماتیک، تاکنون دو طرف نتوانسته‌اند حتی بر سر دستور کار مذاکرات به توافق قطعی برسند.

هدف از مذاکرات ژنو جلب توافق دو طرف درگیر در جنگ سوریه با فراهم کردن زمینه ارسال کمک‌های بشردوستانه برای مردم جنگ زده این کشور و در نهایت، قبول راهی برای پایان دادن به این جنگ است.

بحران سیاسی سوریه حدود سه سال پیش با تظاهراتی با درخواست اصلاحات سیاسی، مبارزه با فساد و برگزاری انتخابات آزاد به عنوان بخشی از حرکت اعتراضی موسوم به بهار عربی آغاز شد.

در آن زمان برخی مخالفان بشار اسد، رئیس جمهوری، و حتی مقامات بعضی کشورهای غربی اعتقاد داشتند که وی اصلاحاتی را که وعده داده بود به اجرا گذارد اما دولت واحدهای ارتش را برای جلوگیری از ادامه تظاهرات به کار گرفت که تلفاتی در پی داشت و زمینه تشدید خشونت و سرانجام، بروز جنگ داخلی در این کشور را فراهم آورد.

بحران سوریه به صحنه رقابت بین قدرت‌های جهانی و کشورهای منطقه هم تبدیل شده و در حالیکه روسیه و ایران از ادامه زمامداری بشار اسد حمایت می‌کنند، کشورهای غربی و اکثر کشورهای عرب خواستار اصلاحات سیاسی در سوریه شامل کناره‌گیری وی بوده و بعضی از آنها به مخالفان حکومت کمک کرده‌اند.

به گزارش منابع بین‌المللی، جنگ داخلی سوریه تا کنون بیش از یکصد و سی هزار کشته برجای گذاشته که اکثر آنان غیرنظامیان بوده‌اند. همچنین، صدها هزار تن از مردم سوریه در داخل کشورشان آواره شده یا به کشورهای دیگر گریخته‌اند و این جنگ ویرانی گسترده‌ای هم به بار آورده است.

نیاز به کمک‌های بشردوستانه

به گفته سازمان‌‌های امدادرسانی، جنگ بین نیروهای دولتی و مخالفان با حملات سنگین زمینی و هوایی به مناطق مسکونی همراه بوده که زیرساخت های شهری و امکانات اقتصادی بسیاری از مناطق را نابود کرده است.

در برخی از این مناطق، جمعیت غیرنظامی در شرایط دشواری به سر می‌برند و به گفته این سازمان‌ها، به کمک‌های بشردوستانه نیاز فوری دارند در حالیکه ادامه درگیری، مخالفت دولت سوریه با صدور مجوز و عدم توافق دو طرف بر سر برقراری آتش بس موقت، به امدادگران امکان دسترسی به این مناطق را نمی‌دهد.

روز گذشته والری ایموس، سرپرست امور بشردوستانه سازمان ملل، دولت سوریه و نیروهای مخالف را متهم کرد که به مسئولیت جنگی خود در قبال حفاظت از غیرنظامیان پشت کرده‌اند و افزود که صدور قطعنامه شورای امنیت در این زمینه می‌تواند امکان امدادرسانی به میلیون‌ها نفری را بدهند که در مناطق جنگی گرفتار آمده‌اند.

خانم ایموس که پس از ارائه گزارشی به شورای امنیت در جمع خبرنگاران سخن می‌گفت، افزود که از تمامی اعضای شورای امنیت خواسته است تا تمامی نفوذ خود بر طرف‌های درگیر را به کار گیرند تا در اجرای قوانین بین‌المللی، با برقراری متناوب آتش‌بس موقت موافقت کرده و به امدادگران امکان دهند به کمک غیرنظامیان بشتابند.

وی گفت "نمی‌توان پذیرفت که قوانین بین‌المللی به شکلی چنین آشکار و مستمر توسط هر دو طرف درگیر در این جنگ نقض شود." این مقام سازمان ملل تاکید کرد که "البته که ما درک می‌کنیم که جنگی در جریان است، اما حتی جنگ هم قوانین و مقررات خود را دارد."

همزمان، شورای امنیت سازمان ملل همچنان درگیر صدور قطعنامه‌ای در حمایت از امدادرسانی به جنگ زدگان سوریه است.

چند روز پیش، پیش نویس قطعنامه‌ای در مورد مداخله شورای امنیت برای کمک رسانی به جنگ زدگان سوریه به ابتکار استرالیا، لوکزامبورک و اردن برای بررسی در اختیار اعضای دایم شورای امنیت قرار گرفت اما نماینده روسیه این قطعنامه را غیرقابل قبول خواند و گفت که آن را وتو خواهد کرد. از زمان آغاز بحران سیاسی سوریه، دولت روسیه با قطعنامه‌هایی که شامل فشار بر دولت سوریه و یا اعلام مسئولیت این دولت در قبال جنگ باشد مخالفت ورزیده است.

شامگاه گذشته، نماینده روسیه گفت که پیش نویس این سه کشور، دولت سوریه را تهدید می‌کند که در صورت جلوگیری از ارسال کمک‌های بشردوستانه، با تحریم‌ بین‌المللی مواجه خواهد شد و این بخش از پیش نویس قطعنامه برای روسیه قابل قبول نیست. وی افزود که روسیه متن دیگری را در این زمینه تهیه کرده و امیدوار است که اعضای شورای امنیت بتوانند به مصالحه‌ای دست یابند.