ملا فضل الله؛ رهبر تازه طالبان پاکستان کیست؟

انتخاب ملا فضل‌الله به عنوان رهبر تازه طالبان پاکستان از اهمیت زیادی برخوردار است و می‌تواند تاثیر عمده‌ای بر فعالیت این گروه و مذاکرات صلح با دولت پاکستان داشته باشد.

ملا فضل‌الله که داماد صوفی محمد، رهبر تحریک نفاذ شریعت محمدی است، ابتدا از رهبران طالبان نبود اما در نبود پدر خانمش (صوفی محمد) که زندانی بود و پس از آزادی کوتاه مدتی باز به زندان افتاد، رهبری ستیزه جویان محلی را برعهده گرفت.

صوفی محمد در دهه ۹۰ میلادی در دره سوات بسیار فعال بود.

صوفی محمد پس از حمله آمریکا به افغانستان لشکری آماده کرد تا به گفته او برای نبرد با آمریکا به افغانستان برود. او در نهایت دستگیر شد.

تلاش صوفی محمد برای کمک به دولت و ارتش پاکستان در تفاهمی با آنها و با هدف کمک به حل ستیزه‌جویی در سوات نتیجه نداد و بار دیگر دستگیر شد. اما دامادش، ملا فضل‌الله، به نظرات رادیکال خود در دره سوات ادامه داد و هرچه بیشتر به القاعده و طالبان نزدیک شد.

ملا فضل‌الله از طریق یک موج اف ام در منطقه نظرات خود را پخش می‌کرد و به همین دلیل به "ملا اف ام" و یا "ملا رادیو" شهرت پیدا کرد.

نزدیکی او به رهبران طالبان و القاعده باعث رادیکال شدن بیشتر وی شد شد. ملا فضل‌الله بسیار تلاش داشت تا احکام شریعت از جمله شلاق زدن را در منطقه اجرا کند.

در نهایت عملیات ارتش پاکستان در سال ۲۰۰۹ میلاد باعث فرار ملا فضل الله از منطقه سوات شد.

با ترک منطقه، او به مناطق کنر و نورستان افغانستان رفت و در آنجا فعالیت خود را ادامه داد . ملا فضل‌الله از رهبران پر نفوذ شورای موسوم به نورستان است.

بر اساس برخی از گزارشها ظاهرا همین آقای فضل‌الله بوده که دستور حمله به مدارس دخترانه در دره سوات را صادر می‌کرده و از جمله همچنین دستور حمله به ملاله یوسف‌زی را داد که در زمان کنترل ستیزه جویان بر دره سوات علیه آنها فعال بود.

انتخاب ملا فضل الله، رهبری طالبان را برای اولین بار از زمان تشکیل طالبان پاکستان در حوالی سال ۲۰۰۷ میلادی به خارج از قبیله محسود در مناطق قبیله‌ای منتقل می‌کند.

همچنین این انتخاب به معنی آن است که رهبری طالبان پاکستان به منطقه خارج از مناطق قبیله‌ای انتقال داده شده است. دره سوات در نزدیک اسلام‌آباد پایتخت، و خارج از مناطق قبیله‌ای است.

نکته مهم دیگر این است که ترکیب وی و معاونش خالد حقانی به معنی این است که رهبرانی تندرو و رادیکال کنترل طالبان پاکستان را برعهده گرفته‌اند که عملا در مناطق غیر قبایلی پاکستان نیز فعال هستند و به همین دلیل به شانس ادامه هرگونه مذاکره‌ای با دولت پاکستان بسیار لطمه می‌زند.

نزدیکی ملا فضل‌الله به طالبان افغانستان بویژه در منطقه شرق این کشور می‌تواند بالقوه بر تلاشهای صلح در افغانستان نیز تاثیر گذار باشد.

از سوی دیگر البته این احتمال وجود دارد که انتخاب او با چالشهایی از سوی دیگر ستیزه جویان مخالف وی و نزذیکتر به محسود و قبایل وزیر مواجه شود و این بر رهبری ملا فضل الله و تاثیر گذاریش بر طالبان پاکستان بکاهد.