پیشنهاد تأسیس مرکز بینالمللی دیپلماسی آب در دوشنبه
رئیس جمهوری تاجیکستان گفت کشورش جانبدار همکاریهای سودمند با کشورهای همسایه در مورد استفاده از ذخایر آب است.
آقای رحمان پیشنهاد کرد به این منظور در شهر دوشنبه مرکز بینالمللی همکاری و دیپلماسی در بخش آب تأسیس شود.
امامعلی رحمان که روز سهشنبه ۲۰ اوت، در همایش بینالمللی همکاری برای آب در شهر دوشنبه سخنرانی میکرد، گفت: "تنها از طریق همکاری مساله مربوط به آب و انرژی آسیای مرکزی را حل کردن ممکن است."
ولی پرزیدنت رحمان مشخصاً به مشکلات موجود آب و انرژی در آسیای مرکزی که به روابط میان کشورهای بالاآب و پایانآب منطقه سایه انداخته است، اشاره نکرد.
ضمناً، در پی اعلام تصمیم دولت تاجیکستان در مورد ساخت نیروگاه راغون روابط میان این کشور و ازبکستان تیره شد.
ازبکستان، از مخالفان سرسخت طرح نیروگاه "راغون"، مدعی است که ساخت این نیروگاه با سد دارای ارتفاع ۳۳۵ متر بر محیط زیست آسیای مرکزی اثر نامطلوب گذاشته و در زمینه دسترسی ساکنان منطقه به آب محدودیت ایجاد خواهد کرد. اما تاجیکستان این ادعا را رد کرده است.
دولت تاجیکستان میگوید، برای حل مشکل کمبود شدید نیروی برق در این کشور در فصلهای پاییز و زمستان از منابع آب خود برای بنیاد نیروگاه برق آبی استفاده خواهد کرد، اما این اقدام به هیچ وجه به منافع کشورهای پایانآب منطقه اثری نخواهد گذاشت.
به گفته کارشناسان، ساخت نیروگاه "راغون" برای امامعلی رحمان نیز خیلی مهم است که دستیابی به استقلال انرژی را از اهداف اصلی دولت خود ارزیابی میکند.
گفته میشود، در صورت ساخت این نیروگاه با توانایی ۳۶۰۰ مگاوات مشکل کمبود نیروی برق در تاجیکستان حل شده، تولید نیروی برق ارزان به اقتصاد داخلی ثبات بخشیده و این کشور به صادرکننده عمده انرژی در آسیای مرکزی مبدل خواهد شد.
امامعلی رحمان گفت، در حالی که در تاجیکستان ۶۴ کیلومتر مکعب آب آسیای مرکزی تشکل مییابد، این کشور سالیانه تنها از ۱۰ کیلومتر مکعب آن استفاده کرده و تاجیکستان در میان کشورهای منطقه در استفاده از آب به ازای هر نفر در پایین ترین سطح قرار دارد.
طبق آمار رسمی، تنها ۵۸.۵ درصد مردم تاجیکستان به آب صاف آشامیدنی دسترسی دارند و برای حل مشکل آب آشامیدنی حدود ۵۰۰ میلیون دلار مصرف خواهد شد.
رئیس جمهوری تاجیکستان هشدار داد، تغییر اقلیم در سرتاسر جهان به کاهش میزان آب منجر شده و کشورهای جهان، از جمله، کشورهای آسیای مرکزی به کمبود آب مواجه خواهند شد.
گفته میشود، در ظرف ۳۵ سال اخیر ۱۰۰۰ یخچال طبیعی در تاجیکستان از بین رفته و میدان پیریخ فدچنکو در کوهستان پامیر تاجیکستان تا به ۲ کیلومتر مربع کاهش یافته است. ضمناً، بخش عمده آبهای آسیای مرکزی از پیریخهای کوهستان تاجیکستان سرچشمه میگیرند.
از سال ۱۹۵۶ تا به حال جمعیت کشورهای آسیای مرکزی بیش از سه برابر (از ۲۰ میلیون تا ۶۳ میلیون نفر) و میدان کشت از ۲.۲ میلیون تا ۹ میلیون هکتار افزایش پیدا کرده است.
امامعلی رحمان، رئیس جمهوری تاجیکستان عملیات ۱۰ ساله همکاری برای آب را (سالهای ۲۰۰۵-۲۰۱۵) برای تأمین آب آشامیدنی جمعیت کشورهای جهان موثر ارزیابی کرده و گفته است که در این مدت ۲.۱ میلیارد نفر به آب صاف آشامیدنی دسترسی پیدا کردهاند.
