بی‌نظیر بوتو هنوز در بطن کارزار انتخاباتی حزب مردم حضور دارد

در اقامتگاه خانوادگی خاندان بوتو در نودیرو از توابع لارکانه، شور و حال چندانی حاکم نیست. در یکی از اتاق‌ها یک زن با عینکی به چشم و شالی سفید دور سرش نشسته است. او در حالی که ده‌ها زن که از کارکنانش هستند، دورش را گرفته‌اند، مشغول نهایی کردن برنامه‌های حزبش برای روز رأی‌گیری است. او یک نامزد معمولی نیست؛ فریال تلپور، خواهر آصف علی زرداری، رئیس‌جمهوری پاکستان است و در انتخابات پاکستان، از حوزه انتخابیه سابق بی‌نظیر بوتو، نخست وزیر و رهبر فقید حزب مردم پاکستان، نامزد شده است.

خانم تلپور را به اسم خواهر فریال می‌خوانند. او که در پنج سال گذشته قدرتمندترین زن در حزب مردم بوده است، مقام و منصب رسمی ندارد، اما نفوذش بر امور حزب و دولت قابل توجه است.

آقای زرداری در مقام رئیس کشور نمی‌تواند به طور علنی برای حزبش تبلیغ کند و بلاول بوتو زرداری، پسر جوان او که رهبر حزب است، در تبلیغات انتخاباتی شرکت نکرده است. ظاهرا عدم حضور او در تبلیغات به‌خاطر نگرانی‌ها از حمله احتمالی طالبان به احزابی است که از دید آنها بیش از حد لیبرال هستند. در نتیجه خانم تلپور عملا هدایت کارزار انتخاباتی حزب مردم را به دست گرفته است، کارزاری که برخلاف همیشه بی‌سروصدا دنبال می‌شود.

کارزار بی‌سروصدا

نبود یک چهره پرطرفدار از خاندان بوتو که بتواند در تجمع‌های بزرگ برای مردم سخنرانی کند، باعث شده است که حزب مردم نتواند پایگاه اجتماعی خود را به خوبی بسیج کند.

با وجود شور و شوقی که در برخی تجمع‌های حزب مردم دیده می‌شود، به گفته منتقدان، تبلیغات انتخاباتی این حزب ملال‌آور بوده است.

نامزدهای حزب مجبور شده‌اند که درباره عملکردشان به سوالات سخت رأی‌دهندگان خشمگین توضیح دهند. لارکانه در بیش از چهار دهه گذشته یکی از پایگاه‌های قدرت خاندان بوتو بوده است. در سال ۲۰۰۸ میلادی، حزب مردم بعد از مرگ رهبرش، بی‌نظیر بوتو، سوار بر موج همدردی عمومی به قدرت رسید. اکنون، پنج سال بعد از آن حادثه به نظر می‌رسد که این حزب هنوز هم سعی دارد که با استفاده از ماجرای مرگ رهبر سابقش در قدرت بماند. تبلیغات تلویزیونی حزب مردم عمدتا حول موضوع قتل خانم بوتو دور می‌زند و کلا اشاره چندانی به عملکرد دولت در چند سال اخیر نمی‌کند.

خانم تلپور می‌گوید: "اگر امروز از شما می‌خواهم به خاطر بی‌نظیر بوتو به ما رأی بدهید، به این دلیل است که او هنوز رهبر ماست. او برای ما چهره‌ای بسیار نمادین است."

او از عملکرد حزبش که در این سال‌ها دولت را در اختیار داشته است، به شدت دفاع می‌کند و می‌گوید که دولت تمام سعی خود را به کار بسته است تا به وعده‌هایش مبنی بر ساخت جاده، مدرسه و بیمارستان و نیز اشتغال‌زایی عمل کند. اما در میان مردم احساس نارضایتی فزاینده‌ای نسبت به این حزب وجود دارد. بسیاری از رأی‌دهندگان می‌گویند که دولت باعث سرخوردگی آنها شده است و مقامات محلی را به دور از دسترس بودن متهم می‌کنند.

فساد بی‌سابقه

امدادعلی میربهار یک بقالی کوچک را اداره می‌کند. دکان او وسط گل و لای است و پنجره ندارد. او می‌گوید که همیشه به حزب مردم رأی داده است، اما دیگر این کار را نخواهد کرد: "وزرای این حزب برخلاف بی‌نظیر [بوتو] توجهی به وضع مردم نداشتند."

"وقتی مردم فقیری مثل من در رنج به سر می‌بردند، آنها سرگرم خرید ملک و خودروهای گران‌قیمت بودند."

سرخوردگی از حزب مردم به احزاب منطقه‌ای کوچکتر فرصت داده است تا به حوزه نفوذ خاندان بوتو دست‌اندازی کنند. مهتاب اکبر رشدی یک چهره تلویزیونی سابق و کارمند بازنشسته است. او برای اولین‌بار در فهرست حزب مسلم لیگ -شاخه قائد اعظم- در انتخابات شرکت می‌کند.

به اعتقاد او، رأی‌دهندگان مصمم هستند که از طریق صندوق رأی دولت قبلی را تنبیه کنند. خانم رشدی می‌گوید: "دیگر کسی به حزب مردم به عنوان راه‌حل نگاه نمی‌کند. در دوران زمامداری حزب مردم، شاهد سوءمدیریت، بی‌قانونی و فساد بی‌سابقه‌ای بوده‌ایم. در نتیجه، با اینکه ممکن است مردم هنوز از نظر عاطفی پیوندهایی با خاندان بوتو داشته باشند، اما به نامزدهای حزبشان رأی نخواهند داد."

حمایت از حزب مردم در میان میلیون‌ها نفر از روستاییان تهیدست، بخصوص در استان سند، ریشه‌هایی دیرین دارد. کارکنان و رهبران این حزب برخلاف بیشتر حزب‌های دیگر، سابقه روشنی در ایستادگی در مقابل دیکتاتورهای نظامی پاکستان دارند.

اما به نظر می‌رسد که عرصه سیاست پاکستان به طور آهسته و پیوسته در حال تغییر است. میل به تغییر بین رأی‌دهندگان رو به افزایش است و آنها خواستار پاسخگویی بیشتر رهبران منتخب درباره عملکردشان هستند.

صرفنظر از اینکه چه کسی پیروز انتخابات خواهد بود، آنهایی که نگران گذار پاکستان به‌سوی دموکراسی هستند، باید این اتفاق را به فال نیک بگیرند. اما بسیاری معتقدند که حتی اگر بعد از انتخابات پیش رو حزب مردم در عرصه سیاست پاکستان بازیگری قوی باقی بماند، احتمالا قدرت پارلمانی حزب آقای زرداری کاهش قابل ملاحظه‌ای پیدا خواهد کرد.