تقلای اوباما برای نیفتادن به 'باتلاق سوریه'
حلقه محاصره بر باراک اوباما برای مداخله نظامی در کارزار خونین سوریه هر روز تنگتر میشود.
اگر منابع دیپلماتیک بریتانیایی و فرانسوی یا نهاد اطلاعاتی ارتش اسرائیل کم بودند، حالا سازمانهای جاسوسی ایالات متحده هم برآورد کردهاند که ارتش سوریه احتمالا در مواردی علیه مخالفان از گاز اعصاب استفاده کرده است.
رئیس جمهوری آمریکا حدود شش ماه پیش هشدار داده بود که اگر بشار اسد از سلاحهای شیمیایی استفاده کند یا چنین تسلیحاتی به گروههای دیگر منتقل شود، آمریکا احتمالا از طریق نظامی وارد عمل خواهد شد.
در واشنگتن، اعضای ارشد کنگره با استناد به ارزیابی تازه نهادهای اطلاعاتی گفته اند که بشار اسد احتمالا از آنچه باراک اوباما «خط قرمز» اعلام کرده بود رد شده، اما کاخ سفید هنوز علنا این نظر را نپذیرفته است.
واکنش محتاطانه دولت آقای اوباما را میتوان در دو جمله خلاصه کرد: ارزیابیهای اطلاعاتی برای تجدید نظر در خط مشی دو سال گذشته کافی نیست و اینکه در چنین ماجرای حساسی باید برای جمع آوری مدارک محکم، تحقیقات بیشتری انجام شود.
رابرت هانتر، دیپلمات کهنه کار آمریکایی، بعید میداند که باراک اوباما در آینده نزدیک با درخواست چهرههای محافظه کاری مانند سناتور جمهوریخواه جان مکین برای کمک تسلیحاتی فوری به مخالفان «مورد اعتماد» یا ایجاد منطقه پرواز ممنوع بر فراز مناطق تحت کنترل مخالفان، موافقت کند.
آقای هانتر به بیبی سی فارسی میگوید: «اگر ما برای ایجاد منطقه پرواز ممنوع یا کمک تسلیحاتی به مخالفان آمادگی داشتیم نیازی به انگیزهای مثل این رخداد نداشتیم. تا حالا تصمیم گرفته شده بود. با توجه به موضعی که کاخ سفید امروز گرفته، من تردید دارم که ما به نقطه تغییر معادلات رسیده باشیم.»
رابرت هانتر که در زمان ریاست جمهوری بیل کلینتون سفیر آمریکا در سازمان پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) بود، معتقد است که مشاوران باراک اوباما هنوز نمیدانند که گام بعدی در مورد سوریه چه باید باشد.
«هراس از دو چیز»
از زمانی که اخبار وقوع حملات شیمیایی در سوریه منتشر شده، مقامات دولتی مخالفان را مسوول دانستهاند.
در اواسط ماه مارس، مواردی از حملات شیمیایی در الغوطه، ناحیهای واقع در حومه شرقی دمشق که به کنترل مخالفان در آمده است و نیز در شمال شهر حلب گزارش شد.
یکی از مخالفان که با نام مستعار عمرو الصادق در حوالی دمشق فعالیت میکند به بیبی سی فارسی میگوید که مردم در مناطق «آزاد شده» از دو چیز هراس دارند: موشکهای اسکاد و بمبهای شیمیایی ارتش.
او میگوید: «ما میدانیم که از سلاح شیمیایی استفاده شده است. متخصصان باید این مساله را تایید کنند. آمریکا نباید فقط درباره این موضوع حرف بزند... مردم اینجا از جامعه بین المللی تحت رهبری غرب به خاطر تصمیماتش که باعث شده درگیریها ادامه پیدا کند عصبانیاند. به نظر ما، آمریکا قصد دارد کمک کند اما نه به اندازهای که مردم سوریه به آن نیاز دارند.»
عمرو الصادق معتقد است که آمریکا باید علیه بشار اسد مانند معمر قذافی، رهبر سابق لیبی یک ائتلاف بین المللی تشکیل دهد و تدابیرنظامی جدی اتخاذ کند.
اما بسیاری از کارشناسان در واشنگتن سوریه و لیبی را دو مورد کاملا متفاوت میدانند.
رابرت هانتر میگوید: «سوریه، لیبی نیست که رژیمش متزلزل بود و ما توانستیم از طریق نیروی هوایی همه کار را انجام دهیم. برای این کار در سوریه دیر شده است. ایالات متحده در مورد سوریه در وضع دشواری قرار دارد.»
باراک اوباما تا به امروز از درگیر شدن عمیق در آنچه گروهی از منتقدان «باتلاق سوریه» میخوانند پرهیز کرده و به نظر میرسد که در مقطع فعلی در مورد حرکت بعدی خود تصمیم قاطعی نگرفته، اما خط قرمزی که او تابستان سال پیش در برابر بشار اسد ترسیم کرد، دیر یا زود قاعده بازی واشنگتن در برابر دمشق را عوض خواهد کرد.
