معمای ترور رفیق حریری و افزایش تنش ها در لبنان
- نویسنده, جیم میور
- شغل, بی بی سی، بیروت
در حالیکه نشانه ها حاکی از آن است که احتمالا دادگاه بین المللی رسیدگی به ترور رفیق حریری، نخست وزیر پیشین لبنان، به زودی اعلام جرمی را علیه بعضی از اعضای جنبش حزب الله در ارتباط با این پرونده صادر خواهد کرد، تنش ها در لبنان بالا گرفته است.
بیم آن می رود که صدور اعلام جرم برای اعضای حزب الله باعث بروز درگیری هایی بین شیعیان و سنی های ساکن در این کشور شود.
حزب الله تاکنون هر گونه دخالتی را در ارتباط با ترور رفیق حریری، که درفوریه سال ۲۰۰۵ میلادی صورت گرفت، رد کرده است.
در همین حال سید حسن نصرالله، رهبرحزب الله، نسبت به عواقب صدور چنین اعلام جرمی علیه اعضای این جنبش هشدار داده است.
این در حالی است که سعد حریری، پسر رفیق حریری، نخست وزیر فعلی لبنان و رهبر سیاسی سنی های این کشور، ادامه کار دادگاه را راهی برای پیدا شدن قاتل پدرش می داند.
پیامدها
در حالیکه در ماههای گذشته انتشار اخباری در مورد نتایج تحقیقات دادگاه رسیدگی به پرونده قتل رفیق حریری باعث بروز تنش هایی شده، اما نفوذ کشورهای عربستان سعودی و سوریه بر سنی ها و شیعیان ساکن در لبنان باعث شده که شرایط تاحدی تحت کنترل قرار بگیرد.
در این میان سفیر ایران در بیروت هم برای حفظ صلح و آرامش در بیروت، همکاری های نزدیکی با عربستان سعودی و سوریه داشته است.
سیاستمداران لبنانی در بیروت امیدوارند که با میانجی گری دو کشور عربستان و سوریه بتوان به راه حلی دست یافت که براساس آن کابینه لبنان توانایی مقابله با پیامدهای احتمالی صدور چنین اعلام جرمی را داشته باشد.
اما در حال حاضر با توجه به بیماری پادشاه عربستان سعودی و سفر او به آمریکا برای مداوای پزشکی این نگرانی وجود دارد که عربستان سعودی نتواند نقش خود را در این مورد به خوبی ایفا کند.
در غیاب پادشاه عربستان سعودی، زمام امور موقتا به برادر ناتنی اش سپرده شده، که به اعتقاد سیاستمداران لبنانی، پادشاه موقت تمایل کمی به برقراری روابط حسنه با سوریه دارد.
در کنار تمامی این مسائل، شرایط فعلی با پخش فیلم مستندی ساخته شبکه تلویزیونی سی بی سی کانادا ، پیچیده تر شده است.
شبکه خبری سی بی سی گفته است این مستند که ساخت آن ماهها به طول انجامیده براساس مصاحبه هایی با منابع داخلی سازمان ملل و همچنین برپایه مدارکی ساخته شده که از درون دادگاه ویژه رسیدگی به قتل رفیق حریری به خارج درز کرده است.
این مستند شامل نمودارهایی است که با ذکر جزئیات نشان می دهد که چگونه بازرسانی که در این پرونده سرگرم تحقیق هستند، اقدام به ردیابی شبکه تلفن های همراه کرده اند که در نهایت توانسته آنها را به مرکز ارتباطات حزب الله برساند که در زیر بیمارستانی در حومه های جنوبی بیروت واقع شده.
در این فیلم همچنین گفته شده یکی از مقامات ارشد سابق حزب الله و از حامیان سعد حریری، در این ترور دست داشته است. در این فیلم گفته شده "وسام حسن" تمامی اطلاعات مربوط به رفت و آمد و همچنین مسیرهای عبور نخست وزیر لبنان را در اختیار دیگران قرارداده است.
پخش این فیلم تاثیر بسیار زیادی در لبنان داشته است . این فیلم همچنین باعث شده که برخی از چهره های کلیدی از جمله سعد حریری و دادستان دادگاه بین المللی نسبت به آن واکنش هایی نشان دهند.
شواهد ارائه شده در مستند سی بی سی همچنین به میزان زیادی برپایه بررسی و تحلیل مکالمات تلفن های همراه بوده است.
طی یک سال گذشته شماری از کارکنان شرکت های مخابراتی لبنان به دلیل کار کردن برای سرویس اطلاعاتی اسرائیل بازداشت شده اند.
یکی از نمایندگان پارلمان و از حامیان سعد حریری گفته است باید مستند شبکه تلویزیونی سی بی سی را نادیده گرفت به این دلیل که حاوی اطلاعاتی نادرست است که با هدف آشفته کردن شرایط فعلی لبنان ساخته شده است.
قاضی کانادایی دادگاه بین المللی رسیدگی به ترور رفیق حریری هم در اقدامی غیرمعمول به این مستند شبکه تلویزیوی سی بی سی پاسخ داده و گفته است که از ساخت این فیلم" واقعا ناامیدشده است." او همچنین گفته که تاثیر آن را بر روی این تحقیق ارزیابی خواهد کرد.
تصمیم دراین باره که آیا اعلام جرمی در این باره صادر شود، در اختیار دانیل بیله مار، قاضی کانادایی این پرونده است.
هر چند هیچ گونه خبری درباره زمان انتشار آن اعلام نشده، اما انتظار می رود که اواسط ماه آینده این اعلام جرم ها صادر شود.
ممکن روند ارزیابی قضایی دو ماه یا بیشتر به طول می انجامد و سپس حکم دستگیری مجرمان صادر شود.
علیرغم حرف و حدیث هایی که تاکنون در این باره در لبنان شنیده شده، هنوز این نگرانی وجود دارد که ممکن است صدور اعلام جرم مشکلاتی را در این کشور در پی داشته باشد.
ولید جنبلاط، رهبر دروزی های لبنان که اخیرا روابطش را با جنبش حزب الله بهبود بخشیده و در تلاش است تا خود را در این ماجرا بی طرف نشان دهد گفته است:" هیچ کس نمی داند که چه اتفاقی خواهد افتاد.، اما به طور کلی شیعیان و به خصوص حزب الله، خطر متهم شدن در این پرونده را نمی پذیرند."
آقای جنبلاط همچنین به بی بی سی گفته است :" اگر حزب الله متهم شود، این موضوع برچهره این جنبش در جهان اسلام به عنوان قهرمان مقاومت علیه اسرائیل تاثیر خواهد گذاشت."
در حالی که به عربستان سعودی و سوریه به عنوان دو قدرت خارجی با نفوذ نگاه می شود که می توانند مانع از حضور جناح های لبنانی در خیابانهای این کشور شوند، اما کسان دیگری هم هستند که می توانند در شرایط فعلی نقشی مهم داشته باشند.
رجب طیب اردوغان، نخست وزیر ترکیه که در نزدیکی دوباره بین عربستان و سوریه نقش داشته، در حال حاضر برای دیداری دو روزه در لبنان است و هفته آینده هم قرار است سعد حریری، نخست وزیر لبنان به ایران سفر کند، کشوری که از حامیان اصلی جنبش حزب الله محسوب می شود.
