چرا در هند نفرت‌پراکنی هندوها نادیده گرفته می‌شود؟

آیا در هند کسانی که نفرت‌پراکنی می‌کنند از مجازات مصون می‌مانند؟

با توجه به اتفاقاتی که در روزهای منتهی به فستیوال هندوها، موسوم به رام ناوامی، در ۱۰ آوریل امسال رخ داد، می‌توان گفت که پاسخ مثبت است. در بعضی ایالات هند این جشن با حوادث نفرت‌پراکنی و حتی خشونت همراه بود.

در شهر حیدرآباد در جنوب هند، یک نماینده مجلس از حزب حاکم بهاراتیا جاناتا-که در سال ۲۰۲۰، به دلیل نفرت‌پراکنی حسابش در فیسبوک بسته شده بود- آوازی خواند به این مضمون که هرکسی که برای رام، خدای هندو دعا نمی کند، به‌زودی مجبور به ترک هند خواهد شد.

چند روز قبل از آن، ویدیویی در اینترنت گذاشته شده بود، که نشان می‌داد در ایالت اوتار پرادش در شمال هند یک روحانی هندو زنان مسلمان را به ربوده شدن و تجاوز جنسی تهدید می‌کند. تنها یک هفته پس از این که نمایش این ویدیو موجب خشم مردم شد، پلیس پرونده تشکیل داد و یک مرد را بازداشت کرد.

در همین زمان، یتی نارسینگهاناند ساراسواتی- روحانی دیگر هندو که به دلیل پرونده مرتبط با نفرت پراکنی، با پرداخت وثیقه آزاد شده بود- در دهلی پایتخت طی یک سخنرانی از هندوها خواست که برای حفاظت از جان‌شان اسلحه به دست بگیرند.

مراسم سخنرانی یاد شده که به گفته پلیس دهلی بدون اجازه برگزار شده بود- ناقض یکی از شرایط آزادی مشروط آقای نارسینگهاناند بود ولی هنوز علیه او اقدامی صورت نگرفته است.

دهه‌هاست که سخنرانی‌های آکنده از نفرت‌پراکنی در هند مشکل‌‌زا شده است. در سال ۱۹۹۰ در چند مسجد در کشمیر سخنرانی‌های تحریک‌آمیزی علیه هندوها پخش شد. این سخنرانی‌ها باعث شد که هندوها از دره کشمیر، که اکثر جمعیتش مسلمان هستند، خارج شوند. در همان سال اِل کِ عدوانی، رهبر حزب بهاراتیا جاناتا، پیشگام جنبشی برای احداث یک معبد در شهر آیودیا در شمال هند شد که به تخریب مسجد چندصدساله بابری، توسط اوباشان هندو انجامید و شورش‌های خشونت‌آمیز مهلک قومی را دامن زد.

اما از آنجا که در سال‌های اخیر هندی‌ها دائما با سخنرانی‌های آکنده از نفرت‌پراکنی و دوگانگی و تضاد محتوای این سخنرانی‌ها مواجه هستند، این مشکل ابعاد گسترده‌تری پیدا کرده است.

با توجه به این که رسانه‌های اجتماعی و کانال‌های تلویزیونی در تفسیر سخنان و توییت‌های حتی سیاستمداران کم اهمیت مبالغه می‌کنند- برای بسیاری از آن‌ها قرار دادن این گونه سخنان در صدر اخبار آسان‌ترین کار است-همان‌طور که نیلانجان سیرکار، کارشناس علوم سیاسی، می‌گوید به نظر می‌رسد لفاظی‌های نفرت‌پراکنی "فراگیر" و "بدون وقفه" شده است.

"در گذشته سخنرانی‌های مملو از نفرت پراکنی معمولا در نزدیک شدن تاریخ انتخابات ایراد می‌شد. ولی حالا با توجه به تغییر چشم‌انداز رسانه‌ای، سیاستمداران متوجه شده‌اند اگر سخن تهاجمی تهمت‌آمیزی در یک ایالت زده شود، به خاطر منفعت مستقیم سیاسی می‌توان بلافاصله در یک ایالت دیگر در نقل قول آن غُلّو کرد. "

کانال خبری ان‌دی‌تی‌وی، که در سال ۲۰۰۹ دنبال کردن سخنان نفرت‌انگیز افراد مهم را شروع و اظهارات موهن و تهاجمی سیاستمداران هندی از جمله وزیران و نمایندگان مجلس را جمع آوری کرده- در ماه ژانویه گزارش داد که از سال ۲۰۱۴ که دولت ملی‌گرای هندوی نارندرا مودی نخست‌وزیر، بر سر کار آمده، چنین اظهاراتی چند برابر شده است.

شماری از رهبران بهاراتیا جاناتا- از جمله یک وزیر فدرال- متهم شده‌اند که نفرت‌پراکنی‌های آنان نادیده گرفته شده. شماری از سیاستمداران مخالف از جمله اسدالدین اویسی، نماینده مجلس و برادرش، اکبرالدین اویسی، هم به نفرت‌پراکنی شده‌اند. هر دو نفر این اتهامات را رد کرده اند و اخیرا اکبرالدین اویسی از اتهام دو فقره ایراد سخنان تنفرانگیز در سال ۲۰۱۲، تبرئه شد.

به عقیده کارشناسان، هند دارای قوانین کافی در ارتباط با ممنوعیت نفرت‌پراکنی است.

آنجانا پراکاش، وکیل مدافع بلندپایه‌ایست که با مطرح کردن پرونده‌ای در دادگاه عالی هند خواستار اقدام علیه چند نفر از رهبران مذهبی هندو شده که در حوادث دسامبر گذشته در ایالت اوتاراخند، مردم را به خشونت علیه مسلمانان دعوت کردند. او می‌گوید اگر چه برای ممنوعیت نفرت‌پراکنی قوانین کافی هست، باید قوه مجریه این قوانین را به اجرا بگذارد ولی اکثر مواقع آنان نمی‌خواهند کاری کنند.

هند، فاقد تعریف قانونی از نفرت‌پراکنی است. ولی ماده‌هایی در قانون هست که اشکال بخصوصی از نفرت‌پراکنی را منع می‌کند- نوشتار و اقداماتی که با آزادی بیان مغایرت دارد. از آن جمله جرم شناختن اقداماتی که شاید "دشمنی میان گروه‌های مختلف بر اساس مذهب" را ترویج کند و "اقدامات عمدی بدخواهانه که به قصد برانگیختن احساسات مذهبی هر طبقه‌ای با توهین به مذهب یا باورهای مذهبی" باشد.

موضوع سخنرانی‌های نفرت‌انگیز اغلب در دادگاه‌های هند مطرح می‌شود. ولی قوه قضاییه بیشتر مواقع مواظب بوده که محدودیت‌هایی به آزادی بیان تحمیل نشود.

بسیاری از رهبران حزب بهاراتیا جاناتا، از جمله یک وزیر دولت آقای مودی، متهم به نفرت‌پراکنی شده‌اند.

در سال ۲۰۱۴، در عرضحالی به دادگاه عالی هند، صدور دستورالعملی برای محدودیت اشاعه سخنان نفرت‌انگیز توسط رهبران سیاسی و مذهبی درخواست شده بود. اگر چه دادگاه امکان تاثیر منفی این گونه سخنان بر مردم را پذیرفته بود از این که از قوانین موجود فراتر رود، خودداری کرد. ولی از کمیسیونِ قانون- یک نهاد مستقل از کارشناسان قانونی که به دولت مشورت می‌دهد- خواست که موضوع را بررسی کند.

این کمیسیون در سال ۲۰۱۷ در گزارش خود به دولت توصیه کرد که موادی جداگانه که ویژه مجرم شناختن نفرت‌پراکنی باشد، به حقوق جزای هند اضافه شود.

ولی بسیاری از کارشناسان حقوقی از الحاقیه‌های پیشنهادی، ابراز نگرانی کردند.

آدیتیا ورما، حقوقدان دادگاه عالی هند، می‌گوید: "وقتی آنچه که نفرت پراکنی محسوب می‌شود، هم اکنون جرم شناخته شده، وضع قانونی که بخصوص نفرت‌پراکنی را توصیف می‌کند یا ابعاد آن را وسیع‌تر می‌کند چندان فایده‌ای نخواهد داشت."

او اضافه می‌کند که نگرانی دیگر استقلالِ نهادی است و می‌گوید به طور مثال در بریتانیا پلیس مقامات ارشد دولت -از جمله بوریس جانسون نخست وزیر- را برای نقض مقررات مرتبط با اپیدمی کرونا و شرکت در مهمانی‌ها جریمه کرده است.

ولی در هند این کار غیر معمولی نیست که نهادهای دولتی مانند پلیس به دلیل فشار سیاسی مایل به اجرای وظایفشان نباشند.

آدیتا ورما می‌گوید ممکن است بعضی از ماده‌های قانون مبهم باشد ولی در هند چیزی که مهم‌تر است نادیده گرفتن قوانین صریح و غیرقابل بحث است.

به عقیده خانم پراکاش این "کوتاهی در انجام وظیفه" است و عواقب جدی دارد.

"اگر کسی را که نفرت می‌پراکند مجازات نکنید قانون چطور می‌تواند بازدارنده باشد؟"

موقعی که لفاظی‌های نفرت‌برانگیز امری عادی تلقی می‌گردد، هزینه بیشتر و آزاردهنده‌ای باید پرداخت شود.

نیلانجان سیرکار می‌گوید: "وقتی شرایط محیط نامطلوب است، ارعاب و ترس مردم تا آن حد زیاد می‌شود که قبل از این که حتی به فعالیت‌های عادی اجتماعی و سیاسی دست بزنند، دو بار فکر می‌کنند. هزینه واقعی این است."