انتخابات ریاست جمهوری قزاقستان برگزار شده است

رای‌گیری در انتخابات ریاست جمهوری جدید قزاقستان آغاز شده در حالیکه نتیجه انتخابات قابل پیش‌بینی بوده است.

روز یکشنبه، ١٩ خرداد (٩ ژوئن)، رای‌گیری در انتخابات ریاست جمهوری قزاقستان برگزار شده است و انتظار می‌رود قاسم جومرت توکایف، کفیل ریاست جمهوری و نامزد مورد حمایت نور سلطان نظربایف، رئیس جمهوری سابق با اکثریت قابل توجه آرا در این انتخابات به پیروزی دست یابد.

همزمان از این کش.ر گزارش شده است که پلیس صدها معترض را بازداشت کرده است. معترضان می‌گویند رای‌گیری امروز آزادانه نیست.

گزارشگر بی‌بی‌سی در شهر نصرت‌ا‎لله، پایتخت قزاقستان، دیده است که پلیس ضد شورش مردم را به زور سوار اتوبوس‌ می‌کند.

همزمان آقای توکایف، پس از رای‌ دادن، انتخابات را روندی دموکراتیک و آزاد توصیف کرده است.

او به بی‌بی‌سی گفت دولتش نسبت به آنهایی که دیدگاه متفاوت دارند، با مدارا رفتار خواهد کرد و از پلیس خواست خویشتنداری کند.

این انتخابات در پی کناره‌گیری غیرمنتظره نورسلطان نظربایف در ماه مارس سال جاری برگزار شده که این سمت را کمابیش برای سی سال در دست داشت و سرانجام داوطلبانه از این مقام کناره گرفت. با وجود این،آقای نظربایف با برخورداری از عنوان مادام‌العمر "رهبر ملت"، ریاست دایمی شورای امنیت ملی و رهبری حزب نوراوتان همچنان قدرت اصلی در این جمهوری سابق اتحاد شوروی محسوب می‌شود.

با کناره‌گیری آقای نظربایف، ٧٨ ساله، قاسم جومرت توکایف، رئیس ٦٦ ساله مجلس علیای پارلمان قزاقستان تا برگزاری انتخابات جدید به سمت کفیل ریاست جمهوری منصوب شد. اولین اقدام وی تصویب لایحه‌ای در پارلمان برای تغییر نام آستانه، پایتخت، به شهر نظربایف بود.

در انتخابات روز یکشنبه علاوه بر آقای توکایف، شش نامز دیگر هم شرکت داشتند اما هیچکدام از آنان از اعتبار و شهرتی در این کشور برخوردار نبوده و امکان پیروزی آنها نمی‌رفته است. به گفته خبرنگاران، حمایت حزب حاکم، دستگاه تبلیغاتی تحت کنترل دولت و نهادهای مختلف دولتی تضمین کننده پیروزی آقای توکایف بوده است.

مفسر یکی از روزنامه‌های قزاقستان پیش‌بینی کرده بود که قاسم جومرت توکایف با اکثریت قابل توجه آرا به ریاست جمهوری می‌رسد هرچند وی تاکید داشته است که نباید انتظار داشت که حمایت مردمی از او به حد حمایت از نورسلطان نظربایف "رهبر ملت" برسد. وی گفته است که "چنین انتظاری مناسب نیست."

دو موسسه نظرسنجی مجاز در قزاقستان پیش‌بینی کرده‌اند که نامزد حزب حاکم ٧٣ درصد آرا را به دست می‌آورد در حالیکه آقای نظربایف در آخرین دوره ریاست جمهوری خود در چهار سال پیش تقریبا ٩٨ درصد آرا کسب کرد و میزان مشارکت مردم در آن انتخابات ٩٥ درصد اعلام شد.

با وجود محدودیت‌هایی که در این انتخابات وجود دادر، دولت قزاقستان به بیش از ٣٠٠ ناظر سازمان امنیت و همکاری اروپا اجازه داد بر انجام انتخابات نظارت کنند. ناظران گفته‌اند که با وجود ظواهر برگزاری رقابتی آزاد و انتخاباتی منصفانه، انجام انتخاباتی به واقع آزا و منصفانه در شرایط قزاقستان بی‌معنی است.

به گفته آنان در قزاقستان مخالف واقعی وجود ندارد و با وجود برگزاری تجمع‌های دولتی، برگزاری هرگونه تجمعی در مخالفت با دولت عملا ناممکن است و چنین تجمع‌هایی به سرعت توسط نیروهای امنیتی پراکنده می‌شود.

آقای نظربایف از سال ١٩٨٤ مقام نخست وزیری جمهوری شوروی قزاقستان را در دست داشت، در سال ١٩٨٩، به سمت دبیر حزب کمونیست شعبه این جمهوری منصوب شد و در سال ١٩٩٠ از سوی شورایعالی اتحاد جماهیر شوروی سوسیالستی به مقام ریاست جمهوری قزاقستان رسید. پس از فروپاشی اتحاد شوروی و استقلال جمهوری‌های آن در سال ١٩٩١ در همین سمت ماند و در انتخابات بعدی هم با اکثریت قابل توجه آراء پیروز شد. در واقع انتظار می‌رفت که او به طور مادام‌المعر مقام ریاست جمهوری را حفظ کند.

طرفداران آقای نظربایف گفته‌اند با وجود محدودیت‌های سیاسی، قزاقستان در سال های اخیر از رشد اقتصادی قابل ملاحظه برخوردار بوده و در حال حاضر، دارای بزرگترین اقتصاد در منطقه آسیای میانه است.

قزاقستان یک کشور نفت‌خیز است و در دوره ریاست جمهوری آقای نظربایف از عواید نفتی برای اجرای طرح‌های عمده اقتصادی استفاده شد هرچند کارشناسان از اجرای برخی طرح‌های پرهزینه و کم فایده و نمایشی و همچنین فساد در تشکیلات حکومتی قزاقستان انتقاد کرده‌اند.