جام ملت‌های اروپا چطور شکل گرفت؟

جام ملت‌های اروپا یکی از بزرگ‌‌ترین رویدادهای ورزشی دنیاست، رویدادی که شکل گیری‌اش سخت‌تر از چیزی بود که انتظار می‌رفت.

در دهه ۱۹۵۰، وقتی ایده برگزاری بازی‌های اروپایی داشت به واقعیت تبدیل می‌شد، سایر قاره‌ها رقابت‌های قهرمانی خودشان را داشتند. در سال ۱۹۵۴ بعد از شروع به کار یوفا، ایده راه انداختن چنین تورنمنتی را "اکیپ" مطرح کرد. این روزنامه فرانسوی پیشنهاد داده بود که تیم‌های ملی اروپایی اوسط هر هفته، بعد از ظهرها بازی‌های رفت و برگشتی برگزار کنند.

این البته اولین باری نبود که چنین پیشنهادی مطرح می‌شد. سال‌ها پیش از آن در ۱۹۲۷ هنری دلونی، اولین دبیر‌کل یوفا و دبیر‌کل سابق فدارسیون فوتبال فرانسه به همراه "هوگو میشل"، مربی بزرگ تیم ملی اتریش پیشنهاد یک جام اروپایی را به فیفا داده بودند که هر دو سال یک بار برگزار شود و تیم‌ها برای راهیابی به آن در مرحله انتخابی با هم رقابت کنند.

بعد از همایش افتتاحیه یوفا در بازل سوئیس در ۱۹۵۴، دلونی گفت ایده اصلی، برگزاری رقابتی بود که درهایش به روی همه کشورهای عضو یوفا باز باشد. او همچنین گفت که یک کمیته سه نفره مأمور بررسی جوانب مختلف این طرح شدند.

او معتقد بود تعداد بازی‌های این رقابت‌ها نباید نامحدود باشد تا به جام جهانی ضربه نزند. از سوی دیگر تیم‌های شرکت کننده نباید مجبور باشند در همه دوره‌ها در یک گروه مشخص و با یک سری حریف‌ معین رقابت کنند.

بعد از مرگ دلونی در سال ۱۹۵۵، پسر او پی‌یر به گروه روزنامه‌نگارانی پیوست که برای برپایی جام ملت‌های اروپا تلاش می‌کردند. او به عنوان دبیر کمیته سازماندهی این جام انتخاب شد و این شانس را پیدا کرد که از نزدیک شاهد شکل‌گیری رقابت‌هایی باشد که پدرش سال‌ها برای آن تلاش کرده بود. بعد از این که توافق بر سر برگزاری این جام قهرمانی حاصل شد، به احترام خدمات دلونی، نام او را برایش انتخاب کردند.

در اولین دوره این جام، حدود نیمی از کشورهای عضو یوفا شرکت داشتند؛ یعنی۱۷ تیم و تنها یک تیم بیشتر از حداقل تعدادی که مورد نیاز بود.

در دور انتخابی، قرعه جمهوری ایرلند و چکسلواکی به هم افتاد و ایرلند در نهایت با باخت حذف شد. اولین بازی دور انتخابی این رقابت‌ها، ۲۸‌ سپتامبر ۱۹۵۸ در ورزشگاه مرکزی مسکو برگزار شد. در آن دیدار شوروی سابق و مجارستان به مصاف هم رفتند و دست آخر این تیم میزبان بود که با برد ۱-۳ پیروز شد.

مسابقه افتتاحیه دور نهایی جام اما ۲۲ ماه بعد از آن در ۶‌ ژوئیه ۱۹۶۰ برگزار شد. ۴ تیم صعود کننده به این دور (شوروی سابق، چکسلواکی، یوگسلاوی و فرانسه) طی ۵ روز در فرانسه با هم به رقابت پرداختند و در نهایت شوروی سابق فینال را ۱-۲ از یوگوسلاوی برد تا نامش را به عنوان اولین قهرمان جام ملت‌های اروپا برای همیشه در تاریخ ثبت کند.