ماجرای دراگان اسکوچیچ چه بود؟

با تصمیم اعضای هیئت رئیسه فدراسیون فوتبال ایران، دراگان اسکوچیچ به عنوان سرمربی در جام جهانی ۲۰۲۲ تیم ملی ایران را همراهی خواهد کرد.

آقای اسکوچیچ در هفته‌های گذشته تا آستانه برکناری از سمت خود پیش رفت. اعضای کمیته فنی فدراسیون فوتبال، او را «فاقد صلاحیت» برای سرمربیگری تیم ملی در جام جهانی دانستند. برخی از بازیکنان تیم ملی علیه او موضع‌گیری کردند و برخی رسانه‌ها و منتقدین، به صورت مستقیم یا غیرمستقیم به او اتهاماتی زدند که سلامت اخلاقی و مربیگری‌اش را هدف می‌گرفت.

همچنین آقای اسکوچیچ موجب دو دستگی بی‌سابقه بازیکنان تیم ملی فوتبال ایران در مورد ماندن و رفتن خودش شد.

از ناکامی با ویلموتس تا صعود آسان با اسکوچیچ

حضور دراگان اسکوچیچ در تیم ملی ایران، با اتفاقاتی گره خورد که در روابط فدراسیون فوتبال و مارک ویلموتس سرمربی بلژیکی تیم ایران شکل گرفت.

اول خرداد ۱۳۹۸ مارک ویلموتس، سرمربی سابق تیم‌های ملی بلژیک و ساحل عاج به عنوان سرمربی ایران انتخاب شد. مهدی تاج، رئیس پیشین فدراسیون فوتبال ایران، از قرارداد سه ساله با ارزش هر سال ۶۰۰ هزار دلار برای این مربی خبر داد. دوازدهم آذر ۱۳۹۸ فدراسیون فوتبال گفت که با آقای ویلموتس به «نقطه پایانی» همکاری رسیده و او دیگر سرمربی تیم ملی ایران نخواهد بود.

در همان مقطع زمانی، برخی از نمایندگان مجلس شورای اسلامی از جمله احسان قاضی‌زاده هاشمی، رقم قرارداد حقیقی مارک ویلموتس با تیم ملی ایران را فاش کردند؛ ۸ میلیون یورو برای سه سال.

پس از جدایی مارک ویلموتس از تیم ملی ایران، سه گزینه به فدراسیون فوتبال که در آن مقطع زمانی بدون رئیس و با سرپرستی حیدر بهاروند اداره می‌شد، نزدیک بودند.

جووانی دبیازی، سرمربی ایتالیایی پیشین تیم‌های باشگاهی فوتبال ایتالیا، علی دایی و در نهایت امیر قلعه‌‌نویی.

هفدهم بهمن ۱۳۹۸ دراگان اسکوچیچ به عنوان سرمربی جدید تیم ملی فوتبال ایران انتخاب شد. تابناک، انتخاب آقای اسکوچیچ را «عجیب»، «سوال‌برانگیز» و او را مربی «فاقد کارنامه» دانست.

فدراسیون فوتبال، در بیانیه خود، سرمربی جدید و کروات فوتبال ایران را نتیجه «هم‌اندیشی و تصمیم کمیته فنی فدراسیون فوتبال» با حیدر بهاروند، سرپرست موقت وقت این فدراسیون دانست.

تیم ملی فوتبال ایران با هدایت مارک ویلموتس، ۲۳ مهر و ۲۳ آبان سال ۱۳۹۸ به ترتیب مقابل تیم‌های ملی بحرین و عراق شکست خورده بود.

اسکوچیچ در حالی تیم ملی فوتبال ایران را تحویل گرفت که باید از مرحله برگشت دور دوم انتخابی جام جهانی ۲۰۲۲ مقابل هنگ‌کنگ، عراق، کامبوج و بحرین قرار می‌گرفت. همه‌گیری کرونا، بیشترین کمک را به سرمربی تیم ملی فوتبال ایران کرد.

تا قبل از شیوع کرونا، قرار بود بازی‌های پایانی مرحله مقدماتی انتخابی جام جهانی در آسیا، طی روزهای چهارم تا دوازدهم فروردین و سپس روزهای دوازدهم تا بیست و دوم خرداد ۱۳۹۹ برگزار شود. اما کنفدراسیون فوتبال آسیا، ۱۹ اسفند ۱۳۹۸ برگزاری این مسابقات را به تعویق انداخت.

این کنفدراسیون، در دو مقطع زمانی دیگر یعنی اردیبهشت و شهریور سال ۱۳۹۹ از به تعویق افتادن مسابقات انتخابی جام جهانی خبر داد. درنهایت، این بازی‌ها به صورت متمرکز به میزبانی کشور بحرین، پس از چهارده ماه وقفه برگزار شد.

ایران سیزدهم خرداد، ۱-۳ هنگ کنگ را شکست داد و هفدهم خرداد ۰-۳ بحرین را مغلوب کرد. در بازی سوم با نتیجه ۱۰ بر صفر کامبوج را از پیش روی برداشت و در بازی سرنوشت‌ساز پایانی، یک بر صفر عراق را برد و به عنوان تیم نخست به مرحله پایانی راه یافت.

آقای اسکوچیچ این نتایج را «معجزه» نامید و همچنین افزود که این، نتیجه «کار ساختاری» کادر فنی بوده است.

«پکیج‌بندی در تیم ملی»؛ حقیقت یا اتهام؟

ایران اولین تیم آسیایی بود که جواز حضور در جام جهانی را به دست آورد. سه دیدار نهایی تیم ملی ایران مقابل امارات، کره‌جنوبی و لبنان جنبه تشریفاتی پیدا کرد. ایران با ۸ پیروزی، یک تساوی و یک شکست به عنوان تیم اول گروه به جام جهانی رسید.

دراگان اسکوچیچ، پس از ثبت این نتایج و همین‌طور رکورد بیشترین شکست ناپذیری همراه با تیم ملی ایران، تصور نمی‌کرد که جام جهانی فوتبال را از دست بدهد. اما آن‌چه به عنوان اخبار و اتهامات مبنی بر «روابط مشکوک» سرمربی تیم ملی با برخی از «واسطه‌ها» و «دلالان فوتبال» منتشر شد، او را در مخمصه و سپس برکناری قرار داد.

جواد نکونام سرمربی فولاد و کاپیتان پیشین تیم ملی ایران، در اردیبهشت سرمربی تیم ملی را به رابطه با «دلالان» متهم کرد و مدعی شد که فهرست تیم ملی براساس روابط برخی از بازیکنان با مدیران برنامه نزدیک به دراگان اسکوچیچ تنظیم می‌شود.

نکونام از عبارت «پکیجی بودن فهرست تیم ملی» در کنایه به دعوت از بازیکنان مورد نظر واسطه‌ها و دلالان استفاده کرد.

پیش از این ابراهیم قاسمپور، مربی سابق تیم‌های ملی و باشگاهی ایران به صورت مستقیم از ارتباط دراگان اسکوچیچ با دلالان صحبت کرده و گفته بود: «آقای اسکوچیچ، شما ما را نادان فرض کرده‌اید؟»

روزنامه شرق با تکیه بر همین اظهارات، نه تنها در مورد آقای اسکوچیچ از واژه «پکیج‌بند» استفاده کرد که حضور او در نقش سرمربی تیم ملی فوتبال ایران را «محصول مافیا و آقازاده‌ها» دانست.

از جنجالی‌ترین اظهارات در مورد لیست‌های تیم ملی ایران در زمان دراگان اسکوچیچ می‌توان به صحبت‌های محمد مومنی عضو هیات مدیره باشگاه استقلال، پس از پیوستن سعید صادقی به تیم پرسپولیس یاد کرد. باشگاه استقلال و پرسپولیس هفته‌ها بر سر استخدام سعید صادقی با هم در مبارزه بودند. اما در نهایت آقای پاس گل فصل گذشته لیگ برتر به پرسپولیس پیوست.

محمد مومنی در مصاحبه‌ای با تلویزیون حکومتی ایران گفته بود برخی دلالان به سعید صادقی پیشنهاد داده بودند در صورت عقد قرارداد با پرسپولیس، او را به تیم ملی دعوت خواهند کرد. فدراسیون فوتبال ساعاتی پس از این ادعا، محمد مومنی را به کمیته اخلاق فراخواند.

محمد جماعت مدیر رسانه‌ای تیم ملی، در توییتی صحبت‌های آقای مومنی را «وهن‌آمیز و توهین‌آمیز» دانست و او «فردی کوچک در پستی بزرگ» دانست.

این اتهامات تا کنون ثابت نشده‌اند؛ و نه آقای اسکوچیچ و نه طرفداران او در باره این اظهارات اظهار نظری نکرده‌ند.

برخی از منتقدان می‌گویند که احتمالا با تکیه بر همین موارد بوده که در بیست تیر امسال دراگان اسکوچیچ توسط کمیته فنی فدراسیون فوتبال برکنار شد.

یکی دیگر از دلایل برکناری سرمربی تیم ملی، به دودستگی بازیکنان در پذیرش او به عنوان سرمربی و همچنین بیانیه‌ای بود که از سوی کاپیتان‌های تیم ملی در روزهای گذشته منتشر شد، ممکن است ربط داشته است.

کریم انصاری‌فرد، علیرضا جهانبخش، احسان حاج‌صفی و مهدی طارمی در واکنش به بیانیه حمایتی برخی از بازیکنان تیم ملی که خواهان بقای دراگان اسکوچیچ شده بودند، گفتند این فقط نظر آن‌ها بوده و نه تمام بازیکنان تیم ملی.

بقای دراگان اسکوچیچ؛ فدراسیون فوتبال حق اخراج نداشت

دوشنبه ۲۱ تیر دراگان اسکوچیچ برای جلسه با اعضای هیئت رئیسه فدراسیون فوتبال، به ایران برگشت. رسانه‌های ایران یک روز بعد، از جلسه مشترک ۷ عضو هیئت رئیسه فدراسیون فوتبال در اتاق سرپرست این فدراسیون با سرمربی تیم ملی خبر دادند.

روزنامه خبر ورزشی، ساعاتی پس از این جلسه نوشت: «دراگان اسکوچیچ پس از جلسه، به کشورش بازگشت.» با وجود اعلام فدراسیون فوتبال مبنی بر بازگشت سرمربی کروات به ایران در تاریخ سی‌ام تیرماه، اما بازگشت آقای اسکوچیچ به کشورش به معنی نقطه پایان همکاری تیم ملی ایران با این سرمربی برداشت شد.

در روزهایی که رسانه‌های ایران از گزینه‌های داخلی و خارجی به عنوان جانشین احتمالی دراگان اسکوچیچ نام می‌بردند، خبرآنلاین هرگونه تصمیم‌، از سوی هیئت رئیسه کنونی فدراسیون فوتبال برای برکناری سرمربی تیم ملی را «غیرقانونی» دانست.

این خبرگزاری نوشت، جلسات هیئت رئیسه این فدراسیون تنها زمانی رسمیت می‌یابد که ۸ عضو در آن حضور داشته باشند.

۲۸ بهمن، هیئت رئیسه فدراسیون فوتبال، در نامه‌نگاری با فیفا، حضور حیدر بهاروند و حمیدرضا مهرعلی در هیئت رئیسه را غیرقانونی دانست. در پایان بهمن نیز شهاب عزیزی خادم دیگر عضو هیئت رئیسه و رئیس پیشین فدراسیون فوتبال از سمت‌های خود برکنار شد.

۲۷ فروردین رسانه‌های ایران تصاویری از لحظات بازداشت شهره موسوی، نایب رئیس فدراسیون فوتبال توسط ماموران وزارت اطلاعات را منتشر کردند.

دهم خرداد نیز مهرداد سراجی عضو دیگر هیئت رئیسه فدراسیون فوتبال با رای اعضای مجمع این فدراسیون از سمت خود برکنار شد.

کاهش تعداد اعضای هیئت رئیسه فدراسیون فوتبال و تقلیل آن به هفت عضو رسمی، جلسات را غیررسمی کرد. طبق اساسنامه شرط برگزاری و به رسمیت شناخته شدن جلسات حضور دست‌کم ۸ عضو است.

بیست و یکم تیر خبرگزاری ایرنا با اشاره غیرمستقیم به «ناممکن بودن برکناری سرمربی تیم ملی»، احتمال بقای سرمربی تیم ملی را بیش از احتمال عزل او دانست.

شنبه شب و در فاصله زمانی کمتر از یک روز تا تشکیل جلسه هیئت رئیسه فدراسیون، مصاحبه مهدی طارمی یکی از مخالفان بقای دراگان اسکوچیچ با عادل فردوسی‌پور در «فوتبال ۳۶۰» منتشر شد.

مهدی طارمی یکی از مخالفان ادامه همکاری آقای اسکوچیچ در بخش‌هایی از این مصاحبه به صورت غیر مستقیم اتهاماتی به سرمربی تیم ملی واردد کرد و حضور پرتعداد بازیکنان جدید در اردوهای تیم ملی را «مشکوک و غیرطبیعی» دانست.

امروز (یکشنبه) اعضای هیئت رئیسه فدراسیون فوتبال، رای به ادامه همکاری دراگان اسکوچیچ با تیم ملی فوتبال ایران دادند.

احسان اصولی عضو این هیئت رئیسه در پایان این جلسه به سایت رسمی فدراسیون فوتبال گفت: «با هر کسی که در نظم و تمرکز تیم ملی اخلال ایجاد کند برخورد می‌شود.»

گروهی از بازیکنان تیم ملی فوتبال ایران در روزهایی که فدراسیون فوتبال در حال تصمیم‌گیری برای نیمکت سرمربیگری تیم ملی ایران بود، به صورت واضح علیه دراگان اسکوچیچ موضع‌گیری کرده بودند.

تیم ملی فوتبال ایران دو هفته پرخبر را پشت سر گذاشت و نتیجه همه چالش‌ها، به ابقای سرمربی تیم ملی انجامید.

تا پیش از این دو هفته هم، بی‌برنامگی تیمی که قرار است در قطر با انگلیس، آمریکا و ولز بازی کند و منفعل بودن مسئولان فدراسیون بارها مورد انتقاد قرار گرفته بود.

اما محصول پرخطر این دو هفته، از دست رفتن انسجام میان بازیکنان تیم ملی، موضع‌گیری آشکارای برخی از ستاره‌ها علیه یکدیگر در فضای مجازی و حقیقی و تقسیم شدن آن‌ها به دو گروهی است که از انتقاد و اتهام علیه یکدیگر، ابایی ندارند.