گزارش دولت ایران به مجلس درباره برجام: 'بازسازی خرابی‌های یک جنگ ده‌ساله زمان می‌برد'

دولت ایران در گزارشی که درباره اجرای توافق هسته‌ای به مجلس داده است، گفته است که با وجود لغو یا اصلاح همه اسناد تحریم‌های هسته‌ای، محدودیت‌ها برای مبادله‌های ارزی با جهان ادامه دارد.

وزارت خارجه ایران در این گزارش که متنش در رسانه‌های رسمی منتشر شده است، بازگشت به وضعیت قبل از تحریم‌ها را به "بازسازی خرابی‌های یک جنگ ۱۰ ساله" تشبیه کرده است که زمان می‌برد و "برآورده‌شدن بسیاری از انتظارات به زمان طولانی‌تری نیاز دارد".

ایران و شش قدرت جهان یک سال پیش به توافقی جامع درباره جنبه‌های مختلف برنامه هسته‌ای ایران و تحریم‌های وضع‌شده علیه این کشور رسیدند که آن را "برنامه جامع اقدام مشترک (برجام)" می‌خوانند.

بیشتر بخوانید: <bold><link type="page"><caption> سالگرد برجام؛ ایران چه داد و چه گرفت؟</caption><url href="http://www.bbc.com/persian/iran/2016/07/160713_l45_iran_nuclear_deal_jcpoa" platform="highweb"/></link></bold>

این دومین گزارش وزارت خارجه ایران درباره اجرای برجام به مجلس است که طبق مصوبه مجلس، باید هر سه ماه یک بار ارائه شود.

در این گزارش ۴۱ صفحه‌ای که به سه‌ماهه دوم اجرای برجام می‌پردازد، وزارت خارجه ایران، تاثیر ادامه "محدودیت‌های اولیه" و تحریم‌های مرتبط با فعالیت موشکی و اتهام نقض حقوق بشر را "واقعیتی غیرقابل انکار" خوانده و گفته است که با این تحریم‌ها، مبادلات ارزی ایران هم‌چنان با محدودیت مواجه است.

وزارت خارجه ایران نوشته است حداقل تأثیر تحریم‌های لغونشده، "اثر روانی و ایجاد سردرگمی برای بنگاه‌های اقتصادی است".

دولت ایران در این گزارش به مجلس می‌گوید بانک‌ها در مدت ۱۰ سال تحریم "به طور کامل از نظام مالی بین‌المللی منقطع" شده‌اند و با تغییرات رخ‌داده در حوزه بانک‌داری و قوانین انضباطی مبارزه با پولشویی و تأمین مالی گروه‌های تروریستی آشنایی ندارند.

وزارت خارجه ایران به مواردی از منافع برداشته‌شدن تحریم‌های هسته‌ای طبق برجام اشاره کرده است که از جمله آنها "بازگشایی حساب‌های بانک مرکزی در خارج"، "برقراری ۴۷۲ رابطه کارگزاری با بانک‌های خارجی"، "برقراری ارتباط سوئیفت"، "تسویه مطالبات نفتی" و "سرمایه‌گذاری مشترک" شرکت‌های خارجی و شرکت‌های ایرانی است.

آماده‌نبودن طرف‌هایی که از تحریم‌ها نفع می‌بردند

این وزارت‌خانه در گزارشش آورده است که برخی دولت‌ها، نهادها یا اشخاص خارجی گاه "صدها میلیارد دلار" از شرایط تحریم علیه ایران بهره‌برده‌اند و خروج ذخایر ارزی ایران از این کشورها حتی می‌تواند ذخایر ارزی آنها را با بحران رو‌به‌رو کند.

به‌این‌ترتیب این کشورها و بانک‌های خصوصی و دولتی آنها "آمادگی فوری برای سازگاری با شرایط جدید پس از برجام و به‌خصوص آزاد کردن منابع مالی ایران" را ندارند.

وزارت خارجه ایران در عین حال در اشاره به موانع داخلی اجرای برجام، به "برخی دلالان که از شرایط تحریم سود کلانی عایدشان" شده است اشاره کرده و نوشته است که این گروه "از هر فرصتی جهت تخریب و نابودسازی شرایط پسابرجام، با استفاده و حتی دامن‌زدن به فضاسازی های سیاسی داخلی" استفاده می‌کنند.

وزارت خارجه ایران، گ<link type="page"><caption> زارش سه‌ماهه اول اجرای برجام</caption><url href="http://www.bbc.com/persian/iran/2016/04/160417_l26_iran_nuclear_deal_report" platform="highweb"/></link> را سه ماه پیش به مجلس داده بود و در آن هم از یک سو مقام‌های آمریکایی را به "بهانه‌تراشی، کارشکنی و تعلل" در لغو تحریم‌های ایران متهم کرده بود و از سوی دیگر "بزرگ‌ترین مشکل" در اجرای توافق هسته‌ای و سرمایه‌گذاری در ایران را نبودن "یک فضای اعتمادبخش و اطمینان‌ساز در کشور برای طرف‌های خارجی" بر شمرده بود.

بیشتر بخوانید: <bold><link type="page"><caption> توقعات اقتصادی ایرانیان از برجام برآورده شد؟</caption><url href="http://www.bbc.com/persian/business/2016/07/160714_l03_key_nuc_barjam.shtml" platform="highweb"/></link></bold>

آیت‌الله علی خامنه‌ای، رهبر ایران، و منتقدان توافق هسته‌ای در ماه‌های اخیر بارها از "کندی روند اجرای برجام و ملموس نبودن نتایج اقتصادی آن" انتقاد کرده‌اند.

در مقابل مقام‌های دولت ایران از برجام و اجرای آن دفاع و تاکید کرده‌اند که این توافق با نظارت جامع رهبر جمهوری اسلامی به امضا رسیده است و قرار نبوده همه مشکلات سیاست خارجی ایران را حل کند.

در عین حال مقام‌های ایرانی و بیش از همه محمدجواد ظریف، وزیر خارجه، درباره <link type="page"><caption> "اجرای بی‌رمق"</caption><url href="http://www.bbc.com/persian/iran/2016/07/160714_l45_iran_deal_jcpoa_jcpoa" platform="highweb"/></link> توافق هسته‌ای هم به طرفین خارجی خود هشدار داده‌اند.

قرار است آقای ظریف همراه معاونانش روز سه‌شنبه به جلسه کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس برود و در این باره به سوال‌های نمایندگان پاسخ بدهد.