#کم_می‌شه_زیاد؛ تلاش در شبکه‌های اجتماعی برای کمک به کودکان خیابانی

بحث درباره کودکان خیابانی از موضوعاتی است که همیشه در فضای مجازی در جریان است. اما در چند روز گذشته به دلیل همزمانی با روز جهانی منع کار کودکان به یکی ازموضوعات داغ شبکه‌های اجتماعی تبدیل شده است.

#کم_میشه_زیاد

بعضی از فعالان کودک و موسسات خیریه در شبکه‌های اجتماعی کارزارهایی راه انداخته‌اند برای جمع‌آوری کمک‌های مالی مثل کمپین <link type="page"><caption> #کم_میشه_زیاد</caption><url href="https://www.instagram.com/explore/tags/%D9%83%D9%85_%D9%85%D9%8A%D8%B4%D9%87_%D8%B2%D9%8A%D8%A7%D8%AF/" platform="highweb"/></link> که در اینستاگرام راه افتاده است. ویدئو و پوسترهایی که درباره این کمپین توضیح می‌دهد بارها بازنشر شده است. کاربرانی که به این کمپین پیوسته‌اند عکس از یک اسکناس دو هزار تومانی را به اشتراک می‌گذارند و می‌گویند این پول را به خیریه مورد نظر برای کمک به کودکان کار پرداخت کرده‌اند. در ویدئو تبلیغاتی این کمپین گفته شده که شاید دو هزار تومان یا یک میلیون تومان، پولی نباشد اما اگر کاربران زیادی به این کمپین بپیوندند کم_میشه_زیاد.

اما همه کاربران درباره موثر بودن این نوع کمپین‌ها توافق نظر ندارند. بعضی از کاربران منتقد چنین حرکت‌هایی هستند. از نظر آنها این نوع کمک‌ها به کودکان خیابانی مقطعی و سطحی است و مشکل آنها را ریشه‌ای و همیشگی حل نمی‌کند. نمونه‌اش بعضی از نظرهایی است که زیر یکی از <link type="page"><caption> پست‌های </caption><url href="https://www.instagram.com/p/BGgjzCCqs_j/?tagged=%DA%A9%D9%88%D8%AF%DA%A9%D8%A7%D9%86_%DA%A9%D8%A7%D8%B1" platform="highweb"/></link>کمپین کم_میشه_زیاد آمده. کاربری نوشته «فکر منطقی پشت این مدل رفتارها نیست. این کمپین‌ها به کار کردن کودکان قوت می‌ده» و کاربر دیگری گفته: «این حرکت‌های سانتی مانتال هیچ دردی را دوا نمی‌کند. باید ریشه‌ای تر بررسی بشه».

<link type="page"><caption> صبا </caption><url href=" https://twitter.com/sarlak1213/status/740065790569918465" platform="highweb"/></link>کاربری در توییتر است که طرحی منتشر کرده که در آن پرنده‌ای است با منقاری که با نخ بسته شده و دستی که برای آن دانه می‌ریزد. او نوشته «این مثال شخصیت خیلی هامونه... گره‌گشا باشیم تا دلسوز. #کودکان_کار #زنان_خیابانی.»

کلیک مهربان

در خیلی از کشورهای دنیا مرسوم است که گاهی بنگاه‌های تجاری با خیریه‌ها همکاری می‌کنند تا هم تبلیغی برای تجارت خودشان باشد و هم کمکی به خیریه. در ایران هم به تازگی بعضی از شرکت‌های تجاری کاری مشابه کرده‌اند. بامیلو یک فروشگاه اینترنتی است که خبر داده همکاری با انجمن حمایت از کودکان کار از اول ماه ماه رمضان <link type="page"><caption> کمپین کلیک مهربان</caption><url href="https://twitter.com/salardo/status/742014478301155328" platform="highweb"/></link> راه انداخته است. این فروشگاه گفته که کمپین کلیک مهربان به این معنی است که هر چقدر کاربران با استفاده از گزینه‌های این سایت به انجمن حمایت از کودکان کار کمک کنند،‌ بامیلو هم به همان میزان به این انجمن کمک می‌کند.

فرزانه بنی هاشم نژاد، مدیرعامل انجمن حمایت از کودکان کار گفته است: «در حال حاضر این انجمن از ۸۰۰ کودک در چهار مرکز در جنوب تهران و یک مرکز در شهر بم حمایت می‌کند و همراهی فعالان اقتصادی نظیر فروشگاه اینترنتی بامیلو می‌تواند زمینه حمایت از تعداد بیشتری از کودکان کار را فراهم کند.»

در چند روز گذشته دسته‌ای از کاربران <link type="page"><caption> درخواست انجمن حمایت از کودکان کار </caption><url href="https://twitter.com/maahouraa/status/741355563867635712" platform="highweb"/></link>را برای جمع‌آوری کمک‌های مالی بازنشر کرده‌اند. این انجمن برای ساخت یک ساختمان در زمینی به مساحت ۷۵۰ مترمربع در ۵ طبقه، به عنوان بزرگترین فضای آموزشی و حمایتی برای کودکان کار و در معرض آسیب تقاضای کمک مالی کرده است.

'این فرشید است. پسر پونزده ساله‌ای که کودکی‌اش را باخته'

دسته‌ای از کاربران احساسات خود را بیان کرده‌اند. <link type="page"><caption> بیوار </caption><url href="https://twitter.com/__Bivar__/status/741875720264241152/photo/1" platform="highweb"/></link>کاربری که عکسی از یک کودک تکدی‌گر منتشر کرده و توییت کرده: «خدایا به چشمهایش نگاهی بکن شاید شرمنده شدی.» <link type="page"><caption> کاربر دیگری</caption><url href="https://twitter.com/a_eslaminejad/status/741718550625161216" platform="highweb"/></link> عکسی از یک نفر در یک پاساژ با لباس خرگوش منتشر کرده است و نوشته: «این فرشید است... پسر پونزده ساله‌ای که کودکی‌اش را باخته است چون باید به خاطر ۳۰۰ هزار تومن روزی ۱۲ساعت خرگوش بشود».

عکسی در توییتر دست به دست می‌شود که یک وانت را نشان می‌دهد با کودکانی سوار بر آن. <link type="page"><caption> حسن </caption><url href="https://twitter.com/Hassan_miim/status/739419442384392192" platform="highweb"/></link>با انتشار این عکس نوشته «خیلی راحت و بی‌دردسر داره با کودکان کار بیزینس می‌کنه و پلیس و دلواپسان شرع نگران نیستند که اینا چه نسبتی دارن باهاش».

کاریکاتورهایی هم به مناسبت ۲۳خرداد روز جهانی منع کودکان کار بارها دست به دست شده است از جمله کاریکاتور <link type="page"><caption> مانا نیستانی</caption><url href="https://twitter.com/rezaalii/status/741961004574183424" platform="highweb"/></link> یا طرحی از <link type="page"><caption> حسین علیزاده</caption><url href="https://twitter.com/nima59/status/741956719417380864" platform="highweb"/></link>.

فروش هفتصد شاخه گل توسط تعدادی از بازیگران اقدام دیگری است که در شبکه‌های اجتماعی بازتاب زیادی داشته و عکسهایش پخش شده است<link type="page"><caption> </caption><url href="https://twitter.com/elenamohamadi19/status/741951442441936897" platform="highweb"/></link>. در این <link type="page"><caption> عکس‌ها</caption><url href="https://twitter.com/RahehalTV/status/741828237156835328" platform="highweb"/></link> می‌بینیم که چند نفر از هنرمندان و فعالان حقوق کودک در خیابان‌ها برای حمایت از کودکان کار گل می‌فروشند.

بازتاب گزارش‌ رسانه‌ها در شبکه‌های اجتماعی

شمار زیادی از وب سایت‌های خبری و روزنامه‌های ایران در روز جهانی منع کار کودک مطالبی مرتبط با این موضوع را منتشر کرده‌اند که در شبکه‌های اجتماعی بازتاب داشته است.

<link type="page"><caption> گزارش ایسنا</caption><url href="http://www.isna.ir/news/95031713625/%D8%B3%D9%86-%D8%A8%D9%84%D9%88%D8%BA-%D8%AC%D9%86%D8%B3%DB%8C-%DA%A9%D9%88%D8%AF%DA%A9%D8%A7%D9%86-%DA%A9%D8%A7%D8%B1-%D9%BE%D8%A7%DB%8C%DB%8C%D9%86-%D8%AA%D8%B1-%D8%A7%D8%B2-%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D8%B1-%DA%A9%D9%88%D8%AF%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B3%D8%AA" platform="highweb"/></link> هم یکی دیگر از گزارش‌هایی بود که در روز جهانی منع کار کودکان بارها <link type="page"><caption> منتشر شد</caption><url href="https://twitter.com/EhsanChehri/status/741942374117445632" platform="highweb"/></link>. در این گزارش به نقل از یکی از فعالان کودک گفته شده است که «سن بلوغ جنسی کودکان کار پایین‌تر از سایر کودکان است چرا که در معرض آسیب‌هایی هستند که سایر کودکان قرار ندارند». کاربران این جمله را بارها توییت کردند. خبرگزاری تسنیم <link type="page"><caption> گزارشی </caption><url href="http://www.tasnimnews.com/fa/news/1395/03/11/1087865/%D9%85%D8%B1%DA%AF-%DA%A9%D9%88%D8%AF%DA%A9%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%87%D8%A7-%D8%B2%DB%8C%D8%B1-%D8%A2%D8%B3%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%B4%D9%87%D8%B1-%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D9%88%D8%AC-%DA%A9%D9%88%D8%AF%DA%A9%D8%A7%D9%86-%DA%A9%D8%A7%D8%B1-%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D9%88%D8%AC-%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%DB%8C-%D9%BE%D9%86%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D9%82%D8%AF-%D9%85%DB%8C-%DA%A9%D8%B4%D9%86%D8%AF" platform="highweb"/></link>تهیه کرده از کودکان خیابانی در شهر یاسوج با عکس‌های دلخراشی از کار آنها که مورد توجه <link type="page"><caption> کاربران توییتر</caption><url href="https://twitter.com/MoradiMojgan/status/737876800274112512" platform="highweb"/></link> قرار گرفت. در این گزارش با علی، پسری ۸ ساله که سر چهار راه ترازو گذاشته مصاحبه شده است. علی می‌گوید آرزویش این است که روزی بتواند برای پدرش ویلچر بخرد و آنقدر پول داشته باشد که مادرش در خانه‌های مردم کار نکند. در این گزارش به نقل از مسئولان استان کهکیلویه و بویراحمد آمده است که این شهر ۲۷۱ کودک کار دارد که بیشترشان در یاسوج هستند.

وب‌سایت میدان که بیشتر مسائل اجتماعی و فرهنگی را در ایران پوشش می‌دهد، یک <link type="page"><caption> گزارش </caption><url href="http://meidaan.com/archive/17639" platform="highweb"/></link>مفصل تهیه کرده است از یک نشست درباره روز جهانی مبارزه با کار کودک که در خانه هنرمندان برگزار شد. این گزارش شامل فایل‌های صوتی سخنرانان این نشست هم می‌شود. اکانت <link type="page"><caption> ساوند کلاود میدان</caption><url href="https://soundcloud.com/meidaan" platform="highweb"/></link> هم این فایل های صوتی را منتشر کرده است. یکی از این فایل‌های صوتی مربوط به صحبت‌های فاطمه دانشور، عضو شورای شهر تهران است که در <link type="page"><caption> توییتر </caption><url href="https://twitter.com/Ghasemfar/status/741994152662061057" platform="highweb"/></link>بارها بازنشر شد. خانم دانشور در بخشی از صحبت‌هایش گفته است: «اگرچه زباله گردی جزو مشاغل سخت برای کودکان محسوب می‌شود، اما اشکال دیگری از کار کودکان وجود دارد که کمتر از آن صحبت می‌شود؛ با ورود به شورای شهر چیزهایی در سطح شهر دیدم که می توان آن را بردگی بچه‌ها نامید. بچه ها به بردگی برده می‌شوند و از آنها برای نفع مادی و اقتصادی، بهره کشی می‌شود. کودکان به فروش می‌رسند، قاچاق می‌شوند، اجاره داده می‌شوند و در حمل مواد مخدر مورد استفاده قرار می‌گیرند. سرنوشت این کودکان، اعدام در اوایل سنین جوانی است»

<link type="page"><caption> اکانت توییتر روزنامه شهروند</caption><url href="https://twitter.com/shahrvand_paper/status/741987534855536640" platform="highweb"/></link> یک گزارش درباره کودکان کار منتشر کرده است با تصویر کودکی در بازار که در حال کشیدن یک گاری سنگین است با این تیتر « قربانیان کوچک فقر»‌.

شهرداری

شهرداری تهران در هفته گذشته برنامه‌ای ترتیب داده بود به نام «کمپین من هم یک کودک هستم». در این برنامه یک کاروان از میدان راه آهن تا میدان تجریش را طی کرد. اکانت <link type="page"><caption> توییتر شهرداری تهران</caption><url href=" https://twitter.com/TehranMunicipal/status/740160158236446721" platform="highweb"/></link> با انتشار تصاویری از این کاروان توضیح داد که هدف از این کمپین فرهنگ‌سازی نحوه برخورد و کمک به کودکان کار بوده است. دسته‌ای از کاربران تصاویر این اتفاق را در<link type="page"><caption> فیس بوک</caption><url href="https://www.facebook.com/hossein.fahimi.10/posts/534338106760371" platform="highweb"/></link> و تلگرام هم بازنشر کردند.

اما به نظر دسته‌ای از کاربران این نوع کارها دردی از دردهای کودکان کار کم نمی‌کند. مثل <link type="page"><caption> اوستابابا </caption><url href="https://twitter.com/Oustababa/status/739552921675812866" platform="highweb"/></link>که گفته: «امروز همایش گذاشتن واسه نحوه! برخورد!با کودکان کار بجای اینکه همایش بذارن واسه اینکه کودک کار نداشته باشیم.»

همزمانی روز جهانی منع کار کودکان با ماه رمضان

بعضی از کاربران توییتر معتقدند همدردی با گرسنگان که یکی از اهداف روزه‌داری است در عمل کمکی به حال آنها نمی‌کند. مثل <link type="page"><caption> غلامرضا </caption><url href="https://twitter.com/GShirbache/status/739919344948371457" platform="highweb"/></link>که توییت کرده: "«مومنین بجای همدردی با گرسنگان؛ خواهشا شکمشون رو سیر کنن. پول افطاری رو بدن به کودکان کار. هزینه سفرهاشون رو بدن به محک. انسانیت؛ معنی می‌گیره.»

حسن روحانی که اکانت منسوب به او در توییتر بسیار فعال است در یکی از پستهایش آغاز ماه رمضان را تبریک گفته و از مردم خواسته کمک به نیازمندان را فراموش نکنند. یکی از کاربران در <link type="page"><caption> پاسخ به توییت آقای رئیس جمهوری</caption><url href="https://twitter.com/i5ogand/status/739869714701258752" platform="highweb"/></link> گفته است: «ما کمک می‌کنیم اما شما هم حداقل کودکان کار را فراموش نکن.»