آمریکا چه کسانی را در تبادل زندانی با ایران آزاد کرد؟

روز شنبه ۲۶ دی (۱۶ ژانویه) در حالی که همه منتظر گزارش نهایی آژانس بین‌المللی انرژی اتمی و اعلام اجرای توافق هسته‌ای ایران بودند، ناگهان با خبر غیرمنتظره <link type="page"><caption> تبادل زندانیان</caption><url href="http://www.bbc.com/persian/iran/2016/01/160116_l26_jason_rezaian_release_prison.shtml" platform="highweb"/></link> میان ایران و آمریکا روبرو شدند، خبری که تا چند ساعت اخبار و تحولات هسته‌ای وین را تحت‌الشعاع قرار داد. در میان ایرانی‌-آمریکایی‌هایی که ایران در جریان این تبادل آزاد کرد به جز یک نفر - نصرت‌الله خسروی رودسری - بقیه بارها نامشان در رسانه‌ها مطرح شده بود: جیسون رضاییان، خبرنگار واشنگتن پست در تهران، سعید عابدینی، کشیش مسیحی و امیر حکمتی، تفنگدار دریایی سابق در آمریکا.

اما کمتر کسی نام زندانیانی را که آمریکا در جریان این تبادل آزاد کرد، شنیده بود یا به یاد داشت. وزارت دادگستری آمریکا پیشینه کوتاهی از این افراد و اتهاماتشان منتشر کرده است:

بهرام مکانیک:

آقای مکانیک شهروند ایرانی-آمریکایی ساکن هیوستون تگزاس بود که سال گذشته میلادی با اتهام صادرات غیرقانونی تکنولوژی به ارزش میلیون‌ها دلار به ایران روبرو شد. او ۶۹ سال دارد و یکی از صاحبان شرکت فاراتل و همین طور شرکت وابسته آن، اسمارت پاور سیستمز در هیوستون است.

بر اساس اتهاماتی که مطرح شده، فاراتل کار طراحی و ساخت یوپی‌اس (منبع تغذیه بدون وقفه) را برای چندین نهاد و شرکت ایرانی از جمله وزارت دفاع، سازمان انرژی اتمی و شرکت فناوری سانتریفوژ ایران به عهده داشته است.

به گفته وزارت دادگستری آمریکا سیستم‌هایی که بهرام مکانیک در فروش آنها به ایران نقش داشته در بخش نظامی از جمله سیستم‌های موشکی زمین به هوا استفاده شده است. ادعا شده است که بین ژوئیه ۲۰۱۰ تا ۲۰۱۵، شبکه مرتبط با آقای مکانیک ۲۸ میلیون قطعه به ارزش ۲۴ مییون دلار را از طریق تایوان و ترکیه به ایران فرستاده است.

خسرو افقهی:

آقای افقهی یکی دیگر از صاحبان شرکت فاراتل و همین طور اسمارت پاور سیستمز در هیوستون است. دادستان‌های آمریکایی می‌گویند که آقای افقهی، ۷۲ ساله و ساکن لس‌آنجلس، به بهرام مکانیک در صدور غیرقانونی تکنولوژی آمریکایی به ایران کمک کرده است.

تورج فریدی:

آقای فریدی، ۴۶ ساله و ساکن تگزاس، معاون ریاست شرکت اسمارت پاور سیستمز است و به گفته دادگاه، همراه با خسرو افقهی به آقای مکانیک در انتقال غیرقانونی فناوری آمریکایی به ایران کمک کرده است. کیفرخواست دادگاه می‌گوید بهرام مکانیک با کمک آقایان افقهی و فریدی، به صورت مرتب لیست‌ کالاهایی از جمله قطعات میکروالکترونیک برای ارسال به ایران دریافت می‌کرده است.

نادر مدانلو:

آقای مدانلو زاده ایران و شهروند آمریکا است که به اتهام نقض تحریم‌های مربوط به ممنوعیت تجارت با ایران و همین طور کمک به ایران برای پرتاب اولین ماهواره‌اش به هشت سال زندان محکوم شده بود. بر اساس اسناد دادگاه، نادر مدانلو مدرک تحصیلی خود در رشته مهندسی مکانیک را از دانشکاه جورج واشنگتن گرفته است. به گفته خودش او کارشناسی شناخته‌شده در سطح بین‌المللی در زمینه سیاست‌گذاری استراتژیک و سرمایه‌گذاری در صنعت مخابراتی فضامحور است و برای شرکت‌های خصوصی، وزارت دفاع آمریکا و ناسا برنامه‌های علمی و فضایی را مدیریت کرده است.

آرش قهرمان:

آقای قهرمان، ۴۶ ساله، سال گذشته میلادی به اتهام نقض ممنوعیت تجارت با ایران به بیش از شش سال زندان محکوم شد. او متهم بود که در طرحی برای خرید تجهیزات ناوبری دریایی برای صدور غیرقانونی به ایران نقش داشته است.

به گفته دادستان‌ها در آمریکا این شهروند آمریکایی ایرانی‌تبار ساکن استیتن آیلند نیویورک به عنوان عامل یک شبکه خرید ایرانی فعالیت می‌کرده و از یک شرکت صوری در دوبی برای صادرات غیرقانونی کالاها و تکنولوژی آمریکایی به ایران استفاده کرده است. آرش قهرمان که رشته تحصیلی‌اش مهندسی دریا بوده، در کارخانه‌های کشتی‌سازی در آمریکا مشغول کار بوده است.

نیما گلستانه:

آقای گلستانه تنها زندانی آزادشده ایرانی است که تابعیت آمریکایی ندارد. او اتهام هک کردن سیستم کامپیوتری ارو تک - شرکت آیرودینامیک مستقر در ورمونت آمریکا و یکی از پیمانکاران وزارت دفاع - را با هدف دزدیدن نرم‌افزار پذیرفته است. نیما گلستانه ۳۰ ساله در سال ۲۰۱۳ در ترکیه دستگیر و سال گذشته میلادی به آمریکا مسترد شد.

علی صابونچی:

آقای صابونچی ۳۵ سال دارد و در اتهام صدور محصولات صنعتی به ایران از طریق چین و امارات متحده عربی مجرم شناخته شده است. او شهروند آمریکا است و در زمان دستگیری ساکن پارکویل مریلند بود. آقای صابونچی متهم شد که با همدستی افراد دیگر در طرحی برای فروش تعداد قابل توجهی قطعات صنعتی قابل استفاده در صنایع گاز، انرژی، هوافضا و دفاعی دست داشته که ممنوعیت تجارت با ایران و صادرات به این کشور را نقض می‌کرده است.