'محصولات دستکاری شده ژنتیکی در ایران، مجوز ورود به بازار ندارند'
مجید خلیلی خشنود، معاون وزیر جهاد کشاورزی ایران می گوید محصولاتی که با استفاده از مهندسی ژنتیک در ایران تهیه شده اند، هنوز مجوز ورود به بازار نگرفته اند.
آقای خلیلی خشنود، روز جمعه ۲۴ دی (۱۴ ژانویه) گفت: "هشت نوع محصول تراریخته (دستکاری ژنتیکی شده) در کشور تولید شده است که فعلا هیچکدام اجازه عرضه در بازار ندارند."
به گفته معاون وزارت جهاد کشاورزی ایران، هم اکنون نهادی تحت عنوان "شورای ایمنی زیست" که به تازگی قانون آن تصویب شده است با تشکیل دبیرخانه ای در سازمان حفاظت محیط زیست، مسئولیت تولید و عرضه محصولات تراریخته در ایران بر عهده گرفته است.
آقای خلیلی خوشنود در گفتگوی خود با خبرگزاری مهر، تاکید کرده است که از روش دستکاری ژنتیکی می توان در تولید محصولاتی نظیر پنبه و چوب که به طور مستقیم با خوراک انسان سروکار ندارند، سود جست.
در همین رابطه، اسماعیل کهرم، کارشناس محیط زیست در ایران، به بی بی سی فارسی گفت که یکی از علل اصلی مخالفت بسیاری از کشورهای اروپایی با خرید و عرضه محصولات تراریخته کشاورزی آن است که هنوز اثرات این محصولات بر ساختار ژنتیکی انسان مشخص نیست.
آقای کهرم همچنین به نتایج تحقیقاتی اشاره کرد که مطابق آن، کشت گیاهان تراریخته در مجاورت مزارع گیاهان طبیعی نظیر گوجه فرنگی و خیار، به تغییرات ناشناخته ای در ساختار ژنتیکی گوجه فرنگی انجامیده است.
سابقه تاریخی اختلاف بر سر عرضه محصولات تراریخته
پنج سال پیش وزارت جهاد کشاورزی و سازمان حفاظت محیط زیست ایران بر سر تولید برنج تراریخته دچار اختلاف شدند. این برنج توسط مرکز تحقیقات برنج کشور وابسته به وزارت جهادکشاورزی تولید شده بود.
محققان مرکز تحقیقات برنج در شهر رشت برنجی تولید کرده بودند که نیاز به سمپاشی نداشت، در مقابل آفت ها مقاوم بود و محصول بیشتری می داد، اما سازمان حفاظت محیط زیست نسبت به مصرف این برنج هشدار داده و خواستار توقف تولید این برنج شده بود.
از نظر سازمان حفاظت محیط زیست، فعالیت های پژوهشی و زراعی در خصوص محصولات دستکاری شده ژنتیکی باید بر اساس ضوابط و مقررات خاص بین المللی انجام شود، ولی وزارت جهاد کشاورزی معتقد بود که برای تولید گیاهان تراریخته نیازی به مجوز سازمان محیط زیست ندارد و تعیین سلامتی غذا به عهده سازمان حفاظت محیط زیست نیست، به همین دلیل این سازمان حق ندارد در باره زیانبار بودن آن نظر دهد.
روش های زیست فن آوری در علوم گیاهی برای افزایش محصولات گیاهی و تولید گونه های جدید گیاهی دستکاری شده به کار میرود و در صنایع مختلف از جمله صنایع غذایی، صنعت دارو، محیط زیست، اصلاح نژاد حیوانات (دام، طیور و آبزیان) نیز کاربرد دارد.
در حال حاضر میلیون ها هکتار زمین در جهان زیرکشت گیاهان ترانس ژنیک قرار دارد و گیاهانی مانند سویا، پنبه، برنج و گندم با روش ترانس ژنیک دستکاری شده اند تا محصول آنها افزایش یابد.
علاوه بر افزایش محصول، دلایل دیگری هم برای دستکاری ژنتیکی وجود دارد. از جمله گیاهان را به شوری و خشکی مقاوم می کنند تا آنها را در زمینهای شور و خشک پرورش دهند.
با استفاده از این روش، گیاهان را می توان نسبت به عوامل زیستی نامساعد مقاوم و به این صورت گیاهانی را تولید کرد که در مقابل حشرات، میکروارگانیسم هایی مثل باکتری ها، ویروسها و قارچ ها و آفات زیستی مقاوم هستند.
تولید این گیاهان نیاز به سم پاشی و استفاده از سموم شیمیایی را کاهش می دهد و از این طریق به حفظ محیط زیست کمک می کند اما تاثیرات سوء احتمالی آنها بر اندام های انسان و سایر مزارع طبیعی مجاور آنها، هنوز کاملا مشخص نیست.
