حماس در پاسخ حمله اسرائیل چه خواهد کرد؟

حمله هوایی جنگنده‌های اسرائیلی به مراکز حکومتی حماس در نوار غزه تلفات سنگینی در پی داشته است.

گفته می‌شود ۶۰ هواپیمای جنگنده حدود ۱۰۰ هدف را در نوار غزه بمباران کرده‌اند. اغلب مراکز امنیتی حماس در این بمباران‌ها نابود شده است.

به گفته معاویه حسنین از مقام‌های وزرات بهداشت حماس، دست کم ۱۵۵ فلسطینی در حملات نیروی هوایی اسرائیل به نوار غزه کشته و بالغ بر ۲۰۰ نفر زخمی شده‌اند. سخنگوی حماس آمار تلفات را بیش از ۱۷۰ کشته اعلام کرده است.

ظاهرا هر چه زمان می‌گذرد، آمار بیشتری از تلفات حملات هوایی اسرائیل به اهداف حماس در نواز غزه منتشر می‌شود. اسرائیل می‌گوید به تلافی حملات موشکی نیروهای حماس به شهرک‌های یهودی نشین در خاک اسرائیل اقدام به بمباران نوار غزه کرده است.

حملات موشکی نیروهای حماس به خاک اسرائیل که پس از پایان آتش بس بین دو طرف در حدود ده روز پیش، شدت گرفت، تلفات مالی و جانی قابل توجهی در بین اسرائیلی‌ها به جا نگذاشته است.

حماس در واکنش به حمله هوایی گسترده اسرائیل به نوار غزه اعلام کرد که انتقام این حملات را خواهد گرفت. یک سخنگوی حماس با تاکید بر اینکه حماس امروز قدرتمندتر از هر زمان دیگری است، تاکید کرد که این گروه پرچم سفید را بالا نخواهد برد و عقب نشینی نخواهد کرد.

حماس از همه کشورهای عرب منطقه خواست که علیه «قتل عام» فلسطینی‌ها در نوار غزه موضع بگیرند و به محکوم کردن لفظی این حملات بسنده نکنند.

سخنگوی کاخ سفید در نخستین واکنش خود به حمله هوایی اسرائیل به نوار غزه، از دولت اسرائیل خواست که به غیرنظامی‌ها آسیب نرساند و از حماس نیز درخواست کرد که به حملات موشکی خود به شهرک های اسرائیلی پایان دهد. با این حال، کاخ سفید خواستار پایان حمله هوایی اسرائیل به نوار غزه نشد.

ارتش اسرائیل اعلام کرده است که در صورت ضرورت، حملات خود را به طور گسترده و عمیق علیه نوار غزه ادامه خواهد داد. به ادعای ارتش اسرائیل، اهداف بمباران شده بر مبنای اطلاعات دقیق مورد هدف قرار گرفته است.

گفته می‌شود توفیق جبر، از فرماندهان بلندپایه گردان‌های عزالدین قسام، در حمله هوایی اسرائیل کشته شده است. هنوز میزان تخریب نهادهای امنیتی حماس بر اثر حملات هوایی اسرائیل، مشخص نیست، اما گویا حماس انتظار چنین واکنش شدیدی را از سوی اسرائیل نداشته است.

رهبران حماس گویا بر این باور بودند که دولت اسرائیل در بحبوحه برگزاری انتخابات زودرس پارلمانی، خطر یک حمله گسترده نظامی به نوار غزه را نخواهد پذیرفت و ظاهرا دیدار اخیر تسیپی لیونی وزیر خارجه اسرائیل و رهبر حزب حاکم کادیما با حسنی مبارک رئیس جمهور مصر در قاهره، در تصور حماس از موقعیت دولت یهود بی‌تاثیر نبوده است.

اما آنچه را که حماس به عنوان عامل «بازدارنده» در حمله گسترده اسرائیل به نوار غزه، تصور می‌کرد در واقع به صورت عامل «انگیزش» حزب حاکم کادیما برای حمله هوایی به نوار غزه عمل کرده است.

در حقیقت، با تشدید حملات موشکی نیروهای حماس به نوار غزه، حزب کادیما و شرکای آن در دولت ائتلافی، در رقابت انتخاباتی با رقبای راستگرای خود بخصوص حزب لیکود، در موقعیت بغرنجی قرار گرفتند و از نقطه نظر سیاسی، نیازمند واکنشی تند به حملات موشکی حماس بودند.

با توجه به رشد گرایش‌های راستگرایانه در جامعه اسرائیل، حمله هوایی گسترده به نوار غزه، احتمالا موقعیت حزب کادیما و کارگر را در بین افکار عمومی اسرائیلی‌ها تقویت خواهد کرد، اما نتیجه نهایی ماجرا به نوع واکنش حماس به حملات اسرائیل بستگی خواهد داشت.

توان نظامی حماس در وارد کردن ضربه متقابل به اسرائیل، چندان روشن نیست، اما اگر حماس آنگونه که وعده داده، اقدام به انجام عملیات انتحاری علیه اهداف اسرائیلی کند، بحران خاورمیانه ابعاد پیچیده تری خواهد یافت.

انجام عملیات انتحاری علیه اهداف اسرائیلی از نوار غزه، کار آسانی به نظر نمی‌رسد، بنابراین اگر حماس مصمم به انجام این کار باشد، لازم است از کرانه باختری رود اردن مبادرت به چنین اقدامی کند.

انجام عملیات انتحاری از کرانه باختری علیه اسرائیل، نه فقط درگیری بین حماس و اسرائیل را وارد مرحله تازه‌ای می‌کند، بلکه روابط فتح و حماس از یک سو و فتح و اسرائیل از سوی دیگر را دستخوش تنش‌های جدی‌تر خواهد کرد.

مسلما فتح نمی خواهد که حماس جنگ خود با اسرائیل را به کرانه باختری تسری دهد و اسرائیل نیز بی‌تفاوتی فتح در مقابل حملات احتمالی نیروهای حماس از کرانه باختری را تحمل نخواهد کرد و بخصوص مذاکرات صلح بین دو طرف به مخاطره خواهد افتاد.

در هر صورت، سرنوشت نوار غزه و به طور کلی روند صلح در خاورمیانه تا اندازه‌ای به گام بعدی حماس پیوند خورده است. اگر حماس قصد و توان عملیاتی کردن تهدید خود مبنی بر انجام عملیات انتحاری را داشته باشد، باید برای مدتی نامعلوم انتظار تعلیق مذاکرات صلح و یا حتی ازسرگیری «قتل هدفمند» علیه رهبران سیاسی حماس از طرف اسرائیل را داشت.

اما اگر حماس به منظور بقای موجودیت خود در نوار غزه، از تمام برگ‌های خود در مقابله با اسرائیل استفاده نکند، احتمالا در چند هفته آینده، اوضاع در نوار غزه به روال قبل بازخواهد گشت.