صد روز در بهارستان؛ از فیش حقوقی ۲۳۱ میلیونی تا استیضاح روحانی

۲۶۹ نماینده از ۲۹۰ کرسی مجلس، صد روز است که به بهارستان رفت و آمد دارند و فرمان یکی از قوای سه گانه کشور، مقننه را در دست گرفته‌اند.

هفتم خردادماه، چهارشنبه بود که با ترکیب هیات رئیسه سنی مجلس شورای اسلامی یازدهم، منتخبین قسم خوردند و مراسم افتتاحیه برگزار شد، فردای آن روز هم محمدباقر قالیباف شهردار سابق تهران بر صندلی ریاست مجلس تکیه زد، حالا مجلسی‌ها که به قول آیت الله خامنه‌ای نتیجه "درخشش مطلوب ملت ایران" بوده و اکثریت‌اش اصولگراست و اصلاح طلبان کمتر از بیست کرسی دارند، چه کارها و مصوباتی داشته اند؟ اگر مشت نمونه خروار است دغدغه‌ها و طرح‌هایشان برای بهبود اوضاع کشور چه بوده است؟

نمایندگان مجلس با آرای ۴۲.۵ درصد از واجدین شرایط رای به بهارستان رسیدند، این درصد از آرا، کمترین میزان مشارکت در تاریخ دورهای انتخابات مجلس در عمر جمهوری اسلامی است اما به نظر می‌رسد حکومت به این درصد از مشارکت نیز خرسند است وزیر کشور با اشاره به شرایط خاص کشور در زمان انتخابات، سرنگونی هواپیمایی مسافربری اوکراینی، کشته شدن قاسم سلیمانی و اعتراض‌های گسترده آبان ماه سال گذشته، میزان مشارکت مردم در انتخابات را قابل قبول دانست.

از امان نامه تا فیش حقوقی۲۳۱ میلیونی

منتخبان مجلس یازدهم عملا از فردای روز رای‌گیری در اسفندماه سال گذشته، کارشان را به طور غیر رسمی شروع کردند و درباره ترکیب هیات رئیسه و ریاست کمیسیون‌ها گفتگو کردند تا حساب شده، بر روی فرش قرمزی که برای‌شان پهن شده، وارد شوند.

در روز افتتاحیه مجلس، رضا تقوی رئیس سنی مجلس اعلام کرد که مجلس می‌خواهد تحول را از خودش شروع کند و امان نامه کفر و شرک را امضا نمی‌کند، اشاره غیر مستقیم او به برجام و رابطه با آمریکا بود. محمدباقر قالیباف هم با ۲۳۰ رای رئیس مجلس شده بود، در نخستین نطق‌اش اعلام کرد که این مجلس می‌خواهد "بارهای بر زمین مانده انقلاب اسلامی" را بردارد.

در اولین جلسه علنی مجلس بعد از انتخاب هیات رئیسه، روز یکشنبه یازدهم خرداد ماه، نخستین برنامه نمایندگان با عنوان طرح جمعیت و تعالی خانواده با موضوع فرزندآوری اعلام وصول شد، جلسه بعدی مجلس طرح شفاف شدن آرای نمایندگان بود طرحی که در مجلس دهم تصویب شده بود و سومین طرح هم، جهش تولید دانش بنیان بود در این میان، نخستین مصوبه مجلس درباره مالیات برخانه‌های خالی به دربسته شورای نگهبان خورد و دومین مصوبه قیر رایگان هم که با قید دو فوریت تصویب شده بود،با جنجال‌ها و حاشیه‌های بسیار بخاطر رانت و فسادی که در طرح نهفته بود، از سوی شورای نگهبان به مجلس برگشت خورد.

جنجال دیگر واریز ۲۳۱ میلیون تومان در اولین فیش حقوقی نمایندگان مجلس بود. در پاسخ به انتقادهای گسترده، گفته شد حقوق نمایندگی بطور رسمی یازده میلیون و ۶۰۰ هزار تومان است و دویست میلیون تومان برای حق مسکن، حدود بیست میلیون تومان هم ماهانه بابت هزینه اجاره دفتر، استخدام منشی، ایاب و ذهاب و ...واریز می‌شود.

از دروغگو خواندن ظریف تا استیضاح روحانی

ترکیب نمایندگان مجلس یازدهم که با مشارکت پایین مردم در انتخابات و رد گسترده نمایندگان میانه‌رو و اصلاح طلب شکل گرفته، نشان می‌داد که اگر روابط دولت حسن روحانی و مجلس دهم به شکل "نان بیار کباب ببر" نبود ولی مجلس گذشته مانع عمده‌ای پیش روی کار دولت نبود. اما دور جدید مجلس، پایانی بر روابط دو قوه مجریه و مقننه با شعار میانه‌روی بود.

محمدباقر قالیباف منتقد سرسخت آقای روحانی، سه بار نامزد ریاست جمهوری در سال‌های ۱۳۸۴،۱۳۹۲ و ۱۳۹۶ شد، او بیش از آنکه اشتیاقی به بهارستان نشان دهد، سودای پاستور در سر داشته، او رقیب حسن روحانی در هر دو دور انتخابات ریاست جمهوری بود و از نیش و کنایه‌های مستقیم و غیر مستقیم آقای روحانی در مناظره‌ها در امان نبود، بار نخست مقابل آقای روحانی شکست سختی خورد و دور دوم هم، چهار روز مانده به زمان رای گیری بخاطر ابراهیم رئیسی نامزد دیگر اصولگرایان، از نامزدی انصراف داد.

حالا او در قامت رئیس مجلس در نخستین نطق‌اش در مجلس، دولت را به ناکارآمدی مدیریتی متهم کرد. در این صد روز، نمایندگان بارها علیه دولت سخنرانی کرده و بیانیه نوشته‌اند و عجیب نبود که یک ماهی از آغاز به کار مجلس، طرح عدم کفایت و استیضاح رئیس جمهور در ۱۴ محور تهیه و تدوین شد که با مخالفت ضمنی رهبر ایران از دستور کار خارج شد، با وجود این همچنان طرح سوال از رئیس جمهور با ۲۰۰ امضا آماده در هیات رئیسه است، به نظر می‌رسد هیات رئیسه آماده آن را نگه داشته‌اند تا در صورت لزوم به عنوان یک اهرم فشار از آن استفاده کند.

بعد از این همین کش و قوس‌ها بود که اولین خط و نشان مجلسی‌ها با عدم رای اعتماد به نامزد پیشنهادی حسن روحانی برای وزارت صنعت و معدن علنی شد بیشتر انتقادها به غایب بودن رئیس جمهور در صحن علنی مجلس هنگام معرفی وزیر صنعت برمی گشت.

سایر وزرای دولت هم از انتقادها و تذکرهای نماینده‌ها بی‌نصیب نبودند هر هفته بخشی از وقت مجلس صرف قرائت تذکرهای کتبی و شفاهی و نطق‌های پیش از دستور نمایندگان می‌شود به عنوان نمونه هیات رئیسه مجلس در چهارم تیرماه ۸۹ تذکر کتبی، در پانزدهم تیرماه حدود ۶۰ تذکر کتبی و در بیست و نهم همین ماه هم ۴۱ تذکر کتبی نمایندگان به دولت را قرائت کرد.

طرح سوال و احضار وزیران بخشی دیگر از بعد نظارتی مجلس روی دولت بود. پرحاشیه‌ترین سوال‌ها مربوط به وزیر امور خارجه در پانزدهم تیرماه بود.

نمایندگان محمدجواد ظریف را بخاطر بی‌خبر گذاشتن مجلس در موضوع مذاکرات هسته‌ای و کوتاه آمدن از حقوق هسته‌ای فراخوانند. در این جلسه به او نسبت "ذلیل دروغگو" دادند و آقای ظریف در پاسخ به منتقدان گفت سیاست خارجی در اختیار رهبری است و رهبری او را شجاع و صادق می‌داند.

آوار طرح‌های اقتصادی،سیاسی و اجتماعی بر سر مجلس یازدهم

نمایندگان در صد روزی که گذشت در ارایه طرح‌های مختلف فعال بودنند، در راستای اقتصاد مقاومتی، مدیریت جهادی، حوزه‌های اجتماعی و فرهنگی طرح هایی بسیاری ارائه شده، منتقدان بالا بودن شمار طرح‌ها را ناشی از ناپختگی یا کم دانشی یا عجول بودن‌شان می‌دانند.

به عنوان نمونه، ۲۶ مردادماه بیش از بیست طرح از سوی هیات رئیسه مجلس اعلام وصول شد، طرح تشکیل سازمان پدافند غیرعامل، طرح پیش فروش ساختمان، طرح ممنوعیت انتخاب یا انتصاب مقامات دولتی دارای تابعیت مضاعف و مرتبط با کشورهای خارجی و... یکی از پر حاشیه‌ترین طرح‌های همین روز، اصلاح قانون انتخابات ریاست جمهوری با مجموعه‌ای از شرایط عقیدتی و سیاسی بود.

مثلا مشارکت در مراسم دینی و مذهبی و بزرگداشت شعائر دینی از شرایط احراز صلاحیت نامزد اعلام شده است، طرحی که به قول دست اندرکارانش، می‌خواهد شرایط نامزدی و دایره مفهوم رجل سیاسی را باز تعریف کند و در مقابل نامزدها را موظف به ارائه برنامه و معرفی پنج مشاور به شورای نگهبان می‌کند.

یا طرح صیانت از حقوق کاربران فضای مجازی و سازماندهی پیام ‌رسان‌های اجتماعی نمونه دیگری است که به نظر می‌رسد با توجه به بندهای این طرح، عملا مسئولان مربوطه می‌توانند به شکل قانونی کنترل، تفتیش و دسترسی به محتویات پیام ‌رسان‌های داخلی و خارجی را بدست آورند.

نمایندگان در عرصه سیاست خارجی دولت را متهم به "سازش با غرب" و " نگاه به بیرون" می‌کنند و در همین جهت به گفته مجتبی ذوالنور رئیس کمیسیون امنیت ملی، بررسی ۱۲ طرح ضد آمریکایی در کمیسیون به پایان رسیده و به نوبت در صحن علنی مجلس طرح می شود.

صد که آمد نود هم پیش ماست

مجلس اصولگرا در حالی صد روز از عمرش گذشته که عملا مصوبه‌ای نداشته که با تایید شورای نگهبان به دولت ابلاغ شده باشد. طرح هایی که در این مدت ارائه شده بیشتر جنبه تبلیغاتی و رسانه‌ای داشته است، گرچه بیش از۱۷۰ نماینده فعلی سابقه‌ای در قوه مقننه نداشته‌اند شاید نیاز به زمان بیشتری دارند تا تجربه قانونگذاری پیدا کنند.

حالا براساس طرحی که به تازگی داده اند، می خواهند با تشکیل "قرارگاه تحول مجلس"، ساختار مجلس قویتر، طرح‌ها پخته‌تر و نظارت‌ها آسان‌ترشود و در بعد نظارت اجرایی هم به قول نماینده خمینی شهر، محمدتقی نقدعلی، "ایران اسلامی دچار اضطراب مدیریتی" شده و نمایندگان مجلس امیدوارند در انتخابات آینده ریاست جمهوری، مزه مدیریت دینی را با روی کار آوردن دولت جوان انقلابی و جهادی به مردم بچشانند.