ایران در خطر آسیب میمون‌ها

خبرگزاری مهر گزارش داده است که دو میمون وحشی در نزدیکی سراوان در استان سیستان و بلوچستان ایران به گروهی از مردم حمله کردند و به ۴ دانش‌آموز و یک دوچرخه‌سوار آسیب زدند. "ماموران محیط زیست یکی از میمون‌ها را زنده‌گیری کردند اما دومی پس از ۳۰ ساعت تلاش به ضرب گلوله کشته شد."

این خبر در حالی منتشر می شود که مجید خرازیان مقدم، مدیرکل دفتر تنوع زیستی و حیات وحش سازمان حفاظت محیط زیست ایران، اخیرا گفته بود که میمون‌هایی که از گونه غیربومی رزوس هستند از بازار خرید و فروش حیوانات جمع آوری می‌شوند.

به گفته آقای خرازیان این میمون‌ها گونه مهاجم برای حیات وحش ایران هستند.

به گزارش خبرگزاری ایرنا، اخیرا خرید و فروش میمو‌ن‌ها که بیشتر آنها از گونه رزوس هستند به عنوان حیوانات خانگی در ایران رایج شده‌است.

میمون‌ها بصورت قاچاق وارد ایران و معمولا در بازار مولوی تهران خرید و فروش می‌شوند. این گونه از میمون‌، بومی حیات وحش آسیای جنوب شرقی و شبه‌قاره هند است، اما در ایران بصورت وحشی زندگی نمی‌کند. هرچند به عنوان تنها گونه میمون وحشی در افغانستان گزارش شده ‌است. با توجه به بیماریهای مشترک فراوان این میمون‌ها و انسان، نگهداری آنها به عنوان حیوان خانگی می‌تواند خطرناک باشد. ازجمله این بیماریها، می‌توان به ایدز، هاری، هپاتیت و انواع بیماریهای انگلی و قارچی اشاره کرد.

''گونه مهاجم حیات وحش ایران ''

سازمان محیط زیست ایران نگران است که بعضی از این میمون‌های خانگی فرار کنند و وارد حیات وحش شوند. میمون‌ها توانایی بالایی در سازگاری با اکوسیستمهای مختلف و بخصوص مناطق جنگلی شمال ایران دارند. کارشناسان محیط زیست آنها را گونه مهاجم معرفی می‌کنند، یعنی آنها در صورت ورود به حیات وحش می‌توانند برای اکوسیستم بومی ایران مخرب باشند و تعادل زیستی یک منطقه را به‌هم بریزند.

زمستان پیش، سایت خبری دیده‌بان محیط زیست و حیات وحش ایران عکسی از یک میمون رزوس منتشر کرد و مدعی شد در مناطق جنگلی چهاردانگه ساری زنده‌گیری شده‌است. چند روز بعد سایت خبری تابناک، از زنده‌گیری میمون رزوس دیگری در جنگل‌های اطراف روستای کلاج‌خسه مازندران خبر داد. به این ترتیب می‌توان احتمال داد که تعدادی از این میمون‌ها وارد حیات وحش ایران شده‌اند.

ورود این گونه میمون‌ها به حیات وحش آمریکا و عربستان سعودی خسارت‌های زیست محیطی زیادی به بار آورده‌است.

خاطرات بد از مهمان‌های ناخوانده در ایران

از جمله گونه‌های غیربومی که وارد حیات وحش ایران شدند و خسارت‌های زیادی به جای گذاشتند می‌توان به نوتریا، راکون، ماهی گامبوزیا و شانه‌دارمینیوپسس لیدی اشاره کرد.

نوتریا، نوعی جونده بومی آمریکای جنوبی است که شباهت زیادی به موش دارد اما بزرگتر است. این حیوانات در مناطق تالابی و جنگلی زندگی می‌کنند. برای استفاده از پوستشان در مزارع آمریکای جنوبی پرورش داده می‌شوند. اما گفته می‌شود سالها پیش مزارع پرورش این جانواران در جنوب جمهوری آذربایجان ساخته شد. بعضی از آنها فرار کردند و وارد حیات وحش منطقه و از جمله مناطق جنگلی گیلان بخصوص اطراف آستارا شدند. این حیوانات چون از ریشه گیاهان تغذیه می‌کنند به گیاهان بومی و کشاورزی غرب گیلان آسیب‌های جدی زدند. در حال حاضر در اطلس پستانداران ایران به عنوان گونه غیربومی مناطق جنگلی ایران معرفی شده‌اند.

راکون، پستاندارن آمریکای شمالی است اما گویا داستان مشابه نوتریا داشته و درحال حاضر در جنگلهای شمال ایران جمعیت‌هایی از آنها زندگی می‌کنند. وجود آنها برای اولین بار در سال ۱۳۷۵ در جنگلهای تالش گزارش شده‌اند اما می‌توان آنها را در اطراف آستارا و اسالم هم مشاهده کرد. راکون‌ها همه چیزخوار هستند و از جمله تخم پرندگان را می خورند. ورود این جانوران به جنگلهای شمال ایران باعث کاهش جمعیت گونه‌هایی از پرندگان و گیاهان بومی شده‌است.

ماهی گامبوزیا، یا ماهی لاروخوارپشه، جنسی از ماهی است که حدود ۴۳ گونه دارد. در دهه چهل خورشیدی دو گونه از این ماهی‌ها را برای خوردن لارو پشه آنوفل و مبارزه با مالاریا وارد حیات وحش ایران از جمله دریاچه هامون کردند. نتیجه آن از بین رفتن نیزارهای دریاچه هامون شد. چرا که این ماهی‌ها علاوه بر خوردن لارو پشه‌ها، ساقه نی‌ها را هم می‌جوند.

شانه‌دار مهاجم دریای خزر یا مینیوپسس لیدی نوعی ماهی ژله‌ای از شاخه شانه‌داران است که بومی دریای کارائیب است و ازطریق آب تعادل کشتی‌ها وارد دریای خزرشد. ورود این مهمان ناخوانده به اکوسیستم دریای خزر، باعث کاهش شدید جمعیت ماهی‌های کیلکا شد و صید صنعتی در این دریا را با نابودی کامل روبرو کرد.

میمون‌ها در مقایسه با مهمانان ناخوانده حیات وحش ایران از سازگاری بالای برخوردارند و می‌توان آنها را با راکون‌ها مقایسه کرد. جانورانی که می‌توانند آسیب‌های جبران‌ناپذیری به اکوسیستم بومی ایران بزنند.