'آفساید' در آپارات

این هفته در آپارات فیلم 'آفساید' ساخته جعفر پناهی به نمایش در می آید.

درباره فیلم

وقتی یک فیلم ساز علاقه مند به مسایل اجتماعی و طرح معضلات اجتماعی و خطوط قرمز در فیلم هایش باشد آن زمان فوتبال و ممنوعیت ورود زنان به ورزشگاهها هم می تواند دستمایه ساخت یک فیلم باشد.

جعفر پناهی در فیلم آفساید همین کار را انجام داده است. اما فیلم آفساید فقط درباره فوتبال نیست. او در این فیلم بار دیگر تصویری از جامعه ایرانی و وضعیت زنان در این کشور را به تصویر می کشد. جعفر پناهی این فیلم را بر اساس فیلمنامه ای مشترک با شادمهر راستین در سال ۱۳۸۴ ساخت. فیلم آفساید هم سرنوشت فیلم های قبلی او را پیداکرد و امکان نمایش در ایران را نیافت. با این حال جعفر پناهی با این فیلم که پنجمین فیلم بلندش بود،حلقه موفقیت های درخشان اش در جشنواره های جهانی فیلم را ادامه داد و توانست خرس نقره ای جشنواره فیلم برلین را در سال ۲۰۰۶ به دست آورد و تحسین منتقدین و فیلم دوستان را برانگیزد.

ویژگی فیلم

آفساید در فوتبال به معنی در خارج از محدوده بودن است، یا به عبارتی آفساید به فضایی خلاء گونه که از فاصله بین دروازه بان و مدافعان تشکیل شده گفته می شود، داور فوتبال خطای بازیکن تیم مقابل را که در این شرایط قرار دارد می گیرد. جعفر پناهی با استفاده از چنین اصطلاحی در فوتبال، قصه ای از محدودیت ها و محرومیت زنان ایران را بیان می کند و در عین حال قشری از نسل دختران امروز را به نمایش می گذارد که برای بدست آوردن حق شان حاضرند هرکاری کنند حتی پوشیدن لباس مردانه.

جعفر پناهی در فیلم آفساید تلاش دارد که بدور از شعار و حرف های کلیشه ای مشکلات زنان امروز را روایت کند و از دایره انصاف هم خارج نشود و تلخی های فیلم را با طنزهایی از گفت و گوهای دختران با سربازان وررشگاه آزادی تهران بپوشاند. در مجموع فیلم آفساید ادامه همان دلمشغولی ها و نگرانی های فیلم ساز است فیلم سازی که می خواهد از یک بازی فوتبال در ورزشگاه آزادی، مشکلات و نارسایی های اجتماعی جامعه را به نمایش بگذارد و مخاطب را به فکر وادار کند.

خلاصه فیلم

این فیلم شرح حال دخترانی است که خودشان را به هر دری می زنند تا بازی فوتبال بین ایران و بحرین را در ورزشگاه آزادی تهران ببینند. آنها با لباس مبدل سعی می‌کنند وارد ورزشگاه شوند اما اجازه ورود پیدا نمی کنند و توسط نیروهای کمیته آن سالها، دستگیر می‌شوند. سربازان می خواهند آنها را به کمیته منتقل کنند اما در راه اتفاقات دیگری می افتد.

درباره کارگردان

جعفر پناهی متولد ۱۳۳۹ در میانه و فارغ التحصیل تولید فیلم از دانشکده صدا و سیمای تهران است. وی با ساخت چند فیلم کوتاه در مراکز تلویزیونی ایران در دهه شصت کارش را شروع کرد و سپس پس از دستیاری در یکی از فیلمهای عباس کیارستمی، اولین فیلم بلندش 'بادکنک سفید' را با فیلمنامه ای از عباس کیارستمی ساخت که برای او جایزه دوربین طلایی جشنواره فیلم کن در سال ۱۹۹۵ را به ارمغان آورد. دو سال بعد از آن او فیلم 'آینه' را ساخت که موفق به دریافت یوزپلنگ طلایی در جشنواره لوکارنو شد . این دو فیلم که قهرمانان اصلی آن کودکان خردسال هستند، تنها فیلم های بلند اوست که موفق به دریافت پروانه نمایش در ایران شدند. او سپس در سال ۲۰۰۰ بر اساس فیلمنامه ای از کامبوزیا پرتوی فیلم 'دایره' را کارگردانی کرد که مضمونی اجتماعی دارد و چرخشی در کارهای بلند او محسوب می شود. وی با این فیلم برنده شیر طلایی جشنواره ونیز شد و سه سال بعد با بهره گیری از گروهی از بازیگران غیر حرفه ای و فیلم نامه ای از عباس کیارستمی فیلم 'طلای سرخ' را ساخت و توانست با این فیلم در پنجاه و ششمین دوره جشنواره فیلم کن برنده جایزه ویژه هیأت داوران در بخش بهترین فیلم و در سی و نهمین دوره جشنواره بین‌المللی فیلم شیکاگو جایزه بهترین فیلم را به خود اختصاص دهد. جعفر پناهی در ادامه فیلم 'آفساید' را می سازد که به موضوع ممنوعیت ورود دختران به استادیوم های فوتبال ایران می پردازد. این فیلم به‌رغم این که هم چون فیلمهای دیگر این فیلمساز در ایران به نمایش عمومی در نیامد ولی پناهی با این فیلم هم توانست موفقیتهای فیلمهای قبلی اش را در جشنواره های خارج از ایران تکرار کند و خرس نقره ای جشنواره فیلم برلین ۲۰۰۶ را از آن خود کند.

در جریان اعتراضات مردم ایران به نتایج انتخابات دهمین دوره ریاست جمهوری، جعفر پناهی دو بار دستگیر شد. او از سوی دستگاه قضایی ایران به اتهام "اجتماع و تبانی و تبلیغ علیه نظام جمهوری اسلامی" به ۶ سال حبس تعزیری و ۲۰ سال محرومیت از فیلم سازی به همراه محرومیت از حقوق اجتماعی محکوم شد

پس از آن پناهی با همکاری مجتبی میرطهماسب فیلم 'این فیلم نیست' را می سازد که یکی از نامزدهای پانزده گانه دریافت جایزه بهترین فیلم مستند در اسکار سال ۲۰۱۲ می شود. در سال ۱۳۹۱ پناهی با همکاری کامبوزیا پرتوی، همکار فیلمنامه نویسش در فیلم دایره، فیلم 'پرده' را می سازد که این فیلم جایزه خرس نقره ای برای بهترین فیلمنامه جشنواره برلین آن سال را بدست می آورد.

شناسنامه فیلم

تهیه کننده: داوود سماواتی

فیلمنامه: جعفر پناهی، شادمهر راستین

تدوین: جعفر پناهی

مدیر فیلمبرداری: محمود کلاری

طراح لباس و صحنه: ایرج رامین‌فر

چهره‌پردازی: پارمیس زند

صدابردار: نظام‌الدین کیایی

عکاس: جعفر پناهی

محل و زمان فیلمبرداری: ورزشگاه آزادی تهران، ۱۸/۳/۱۳۸۴

زمان: ۹۳ دقیقه

بازیگران:

سیما مبارک‌شاهی، صفر سمندر، شایسته ایرانی، محمد خیرآبادی، آیدا صادقی، مسعود خیمه‌کبود، گلناز فرمانی، محمدرضا قره‌باغی، مهناز ذبیحی، هادی سعیدی، نازنین صدیق‌زاده، مسعود غیاث‌وند، ملیکا شفاهی، علی برادری، علی روشن، محسن تابنده، رضا خیری، کریم خدابنده‌لو. به همراه هشتاد هزار تماشاگر بازی ایران و بحرین.

درباره کارشناسان برنامه

مهدی طاهباز متولد ۱۳۵۹ در تهران و فارغ التحصیل مهندسی معدن از دانشگاه آزاد است. او کار مطبوعاتی را از سال ۱۳۸۱ با نشریات داخل ایران آغاز کرده و سپس در این نشریات به عنوان نویسنده سینمایی و فرهنگی فعالیت کرده است. وی همچنین در تعدادی از آثار سینمایی به عنوان مشاور رسانه ای، دستیار کارگردان و مشاور فیلمنامه حضور داشته است. او از سال ۱۳۸۹ تاکنون در رادیو فردا در جمهوری چک مشغول به کار است و علاوه بر نوشتن مقالات سینمایی، در برنامه رادیو پس فردا به عنوان دستیار تهیه و بازیگر فعالیت می کند.

ناصر زراعتی نویسنده و منتقد فیلم، زاده تهران و دانش آموخته سینما از دانشکده هنرهای دراماتیک در ایران است. وی پس از فراغت از تحصیل از دانشگاه فیلم مستند - آموزشی 'پُست' را برای کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان می سازد و کتاب 'نشانه ها و معنا در سینما' نوشته ی پیتر والن که یکی از منابع اصلی نشانه شناسی در سینما در ایران است، را به فارسی ترجمه می کند. وی چندین سال سابقه کار در کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان و همکاری با عباس کیارستمی در سمت های مختلف و تدریس سینما در دانشکده سینما تاتر تهران را داشته است. وی از سالهای اول دهه هفتاد به اجبار ایران را ترک و به سوئد مهاجرت می کند. از سال ۱۳۷۳، ساختنِ مستندهایی ویدئویی را در مورد شاعران و نویسندگان و شخصیت‌های ایران آغاز می کند. از این دسته اند فیلمهایی درباره سیمین بهبهانی، نصرت کریمی، سرهنگ جلیل بزرگمهر (وکیل مدافع دکتر مصدق)و فریدون مشیری. او غیر از مستندسازی، در زمینه‌های گوناگون نوشته و ترجمه کرده‌ است: داستانِ کوتاه و بلند، نقد فیلم، نقد ادبی، نقد هنر، زندگینامه، سفرنامه و مقالات اجتماعی.

پرویز جاهد منتقد فیلم و مستند ساز متولد قائم شهر و تحصیل کرده رشته مطالعات فیلم در دانشگاه وست مینستر لندن و فارغ التحصیل کارشناسی ارشد سینما از دانشکده سینما و تئاتر تهران است. وی علاوه بر نوشتن درباره سینما چندین فیلم مستند و داستانی نیز کارگردانی کرده است ولی بیشتر وی را برای نقدهای سینمایی اش و کتاب 'نوشتن با دوربین' که حاصل گفتگوی طولانی او با ابراهیم گلستان است، می شناسند. از فیلم های آقای جاهد می توان به 'تعزیه، به روایت دیگر' ، ' روز به خیر آقای غفاری'، 'قراول'، '۲۴ ساعت صلح' ، 'سلیمان میناسیان-مردی با دوربین فیلم برداری' و فیلم داستانی 'روز بر می آید'، اشاره کرد. آخرین کار پژوهشی وی تالیف 'راهنمای سینمای ایران در بریتانیا' است که جلد اول آن دو سال قبل منتشر شده است.

گفتگو

آدرس پست الکترونیک برنامه آپارات: کلیک<link type="page"><caption> aparat@bbc.co.uk</caption><url href="aparat@bbc.co.uk" platform="highweb"/></link>

آدرس فیس بوک برنامه آپارات:کلیک<link type="page"><caption> https://www.facebook.com/aparatonbbc</caption><url href="https://www.facebook.com/aparatonbbc" platform="highweb"/></link>

خلاصه فیلم هفته گذشته 'بیست وچندم خرداد...' ساخته پناه فرهادبهمن

با گذشت چهار سال از انتخابات بحث‌برانگیز ریاست جمهوری سال ۱۳۸۸ در ایران، کماکان نقاط مبهم فراوانی در مورد پشت پرده این انتخابات وجود دارد. سیر سریع حوادث پس از انتخابات، باعث شد تا خود اتفاقات روز رای‌گیری کمتر مورد توجه قرار بگیرد. 'بیست و چندم خرداد...' مستندی است که سعی در روشن کردن برخی از این ابهامات دارد.

نظرات بینندگان درباره فیلم هفته گذشته

شیده

همه عاشقانه های من تو یه شب کابوس شد... من اون روزا تازه عاشق شده بودم بعد از اون روزا هم عاشق موندم ولی اینقدر همه چی مثل دومینو داشت خراب میشد که دیگه هیچ کس نتونه عشقشو ببینه... من و نسل من، تازه اون شب سوخت... و دل خیلی ها خنک شد.... هنوزم دلشون داره خنک میشه. عدالتی تو این دنیا وجود نداره و من فقط به اندازه یه عدد به حساب نیومدم. حالا هنوزم دارم دنبال خودم میگردم. همه ما از اون روز گم شدیم...

مسعود

واقعا فیلم جالبی بود .

ملیکا

فیلم خوبیه هر چند تکراریه اما باعث میشه به یادمون باشه چه اتفاقایی برامون افتاد. چطور مورد سواستفاده قرار گرفتیم و چطور مسیر زندگیمون تغییر کرد. خوشحالم که از تاریکی بیرون آمدم.

مریم

خیلی تلخ بود، داغ دلمون تازه شد.

سوسن

یکشنبه شب ساعت ۱۲ شب مستند خیلی خوبتون رو دیدم . هنوز بعد از گذشت ۵ سال با وجود اطلاع از عمق فاجعه ی سال ۸۸ با شنیدن وقایع و دیدن صحنه های واقعاً دلخراش درگیری ها بشدت متاثر میشم.

آرزو

اشک آن روزها تازه شد.

*ممکن است هنگام پخش خبر فوری، محتویات این صفحه و این برنامه بدون اعلام قبلی تغییر کند.