'ترانه تبعید' در آپارات

۱۳ دی ۱۳۹۷ - ۳ ژانویه ۲۰۱۹

این هفته در آپارات فیلم 'ترانه تبعید' ساخته یان آلبرت یانسِن به نمایش در‌می‌آید.

درباره فیلم

تبعید، مهاجرت یا به هر شکل دیگری در غربت قرار گرفتن، همیشه برای یک نویسنده یا شاعر که دلش می‌خواهد به زبان مادری‌اش بنویسد، مثل دور شدن از هواست، اما در جریان برخوردهای خشونت‌بار بعد از انقلاب بسیاری از نویسندگان و روشنفکران عموما چپ‌گرا مجبور به ترک ایران شدند. نسیم خاکسار یکی از این نویسندگان بود. آقای خاکسار اهل آبادان است و قصه‌های او در اوایل انقلاب بسیار شناخته شده بود. او حالا سال‌هاست که در هلند زندگی می‌کند. فیلم'ترانه تبعید' ساخته یان آلبرت یانسِن درباره اوست.

توضیح تصویر، نمایی از فیلم 'ترانه تبعید'

ویژگی فیلم

'ترانه تبعید' یک مستند پرتره تصویری آرام و دل‌نواز درباره مفهوم تبعید است. فیلم‌ساز در این فیلم به خوبی توانسته تنهایی نویسنده و دور بودن‌اش از فضای محیطی که در آن زندگی می‌کند را به تصویر بکشد. تصویر‌برداری درخشان و تدوین خوب از جمله ویژگی‌های این فیلم است و فیلم‌ساز به شدت در فیلم از پرگویی اجتناب کرده است.

درباره کارگردان

یان آلبرت یانسِن روزنامه‌نگار و مستندساز متولد ۱۹۵۴ در دیفِنتر هلند است. او دانش‌آموخته ادبیات در دانشگاه آمستردام است و کارش را به عنوان روزنامه‌نگار و برنامه ساز رادیویی شروع کرده است.

او در سال ۱۹۹۳ اولین مستندش با نام ' سرب عصاره قلب 'درباره یک شاعر بریتانیایی ساخته است و مستندهای دیگرش نیز درباره شعرا و هنرمندان معاصر و مهاجر کشورهای مختلف دنیاست.

Skip پربیننده‌ترین‌ها and continue reading

پربیننده‌ترین‌ها

End of پربیننده‌ترین‌ها

از فیلمهای دیگر او می‌توان به این‌ها اشاره کرد:

دیوانگی الهی ( ۲۰۰۱)

شروع و پایان (۲۰۱۱)

راجر رائول: نقاش، مرگ و میوز ( ۲۰۱۳)

الفبای ترس ( ۲۰۱۵)

سال‌های گذرا (۲۰۱۶)

نگاه کارگردان

'تبعید همچون برهنه ایستادن در مقابل یک جهان بیگانه است. '

نسیم خاکسار

نسیم خاکسار وقتی که مجبور به ترک ایران در سال ۱۳۶۲ شد، یک نویسنده شناخته شده بود. کتاب‌های او علی‌رغم سانسور به صورت گسترده‌ای منتشر و خوانده شده بود و او یکی از سمبل‌های مقاومت در برابر دستگاه حاکمه به‌شمار می‌آمد. خاکسار در سال ۱۳۲۲ در آبادان به‌دنیا آمد و تحصیلاتش را که تمام کرد قرار بود که در اصفهان و همدان به عنوان معلم کار کند و برای مدت زیادی معلم یک روستا ماند. زمانی‌ که او به همراه دوستانش یک مجله ادبی راه انداخت، مورد حمله ساواک قرار گرفت. او هشت سال از عمرش را در زندان رژیم شاه گذراند و با انقلاب اسلامی در سال ۱۳۵۷ آزاد شد ولی امیدهایش برای دموکراسی بیشتر بی‌ثمر شد. حکومت اسلامی او را به مرگ محکوم کرد، اگر چه شهرتش به عنوان یک نویسنده، مانع از اعدام مخفیانه او شد و نهایتاً او موفق به فرار از کشور گردید. پس از مدتی سرگردانی، عاقبت او موفق شد در شهر اوترخت هلند سکونت گزیند.

خاکسار ۲۶ جلد کتاب منتشر کرده است، یازده جلد در ایران و بقیه در خارج از ایران. او برنده جایزه دیده‌بان حقوق بشر برای آزادی بیان شده است. او یکی از اعضای انجمن قلم و یکی از مدیران انجمن بین‌المللی نویسندگان ایرانی در تبعید است.

نسیم خاکسار مرد میان دو دنیاست. او خود زخمی به نام ' تبعید" را بر تن دارد. می‌توان گفت با داستان‌های زیبای او درباره غربت و اشتیاق بی‌پایان، او این زخم را دایماً باز نگاه می‌دارد. فیلم 'ترانه تبعید ' درباره این اشتیاق و ریشه‌کن‌ شدگی است و بر دو ستون استوار است، یکی اوترخت و دیگری ایران. کشور او سال‌هاست که در چنگ دیکتاتوری اسیر است ولی خوشبختی او هم آنجاست. از آنجایی که او همچنان نمی‌تواند به ایران برگردد، ما با او به ترکیه و شهر وان و مرز ایران، یعنی برعکس مسیری که او ۳۵ سال پیش از آنجا در پیش گرفته بود، می‌رویم. با کوله‌باری از عکسها، خاطرات، موضوعات و بخشهایی از کتابهایش که بیشتر از آن‌که توصیفی باشند، آدمی را به فکر فرو می‌برند.

درباره کارشناسان برنامه

فرشته احمدی پروفسور و محقق دانشگاه یوله در سوئد است. وی دارای مدرک دکترا (١٩٩٥ میلادی) و فوق دکترا (٢٠٠١) در رشته جامعه شناسی از دانشگاه اوپسالا است. خانم احمدی از سال ٢٠٠٩ تا به درحال به عنوان پرفسور در دانشگاه یوله و دررشته‌های جامعه‌شناسی، پیرشناسی و جامعه شناسی دینی و سلامتی به تحقیق و تدریس مشغول است. تز دکترای او « اسلام ایرانی و مفهوم فردیت » است که به مشکل عدم توسعه و رشد مفهوم فردیت در شیوه تفکر ایرانی پرداخته است. وی همچنین تحقیقات زیادی را در زمینه نقش مذهب و معنویت در درمان روانی بیماران سرطانی، فمیننیسم إسلامی، مهاجرین ایرانی در سوئد و تأثیر فرهنگ درتعالی معنوی سالمندان انجام داده است.

توضیح تصویر، فرشته احمدی استاد جامعه‌شناسی دانشگاه یِوله سوئد

امید شمس نویسنده، مترجم و پژوهش‌گر فرهنگی است. او متولد تهران، دانش آموخته رشته ادبیات انگلیسی، مطالعات آمریکای شمالی و هم اکنون پژوهش‌گر مقطع دکترای حقوق بین الملل است. از سال ۱۳۷۹ در حوزه ی نقد ادبی و فرهنگی با مجلاتی از جمله نافه، بیدار، زنده رود، کتاب هفته خبر، دستور و روزنامه های همشهری، حیات نو، شرق و اعتماد همکاری کرده است. از او تا کنون ترجمه ی آثاری از سلمان رشدی، کلاریس لیسپکتور، آلن گینزبرگ، رمان "الجزایر" اثر کتی اکر، کتاب "وصال بهشت و دوزخ" اثر ویلیام بلیک و گزیده ای از شاعران زبان آمریکا منتشر شده است. نخستین مجموعه ی شعر او "آشفتگوی نها" که در سال ۸۴ به صورت زیرزمینی منتشر شد، بارها از سوی وزارت ارشاد ایران غیرقابل انتشار اعلام شده است. او عضو افتخاری انجمن قلم دانمارک است و اشعار او در پروژه‌های چند‌رسانه ای هنرمندان شناخته شده‌ای چون جنی هولتزر و ویرژیل آبلو استفاده شده است.

توضیح تصویر، امید شمس پژوهش‌گر مطالعات فرهنگی

حسن فرهنگی، نویسنده‌ ایرانی، متولد ۱۳۴۹ در تبریز و مقیم بریتانیا است. پیش از این رمانی از او با نام «نویسنده نمی‌میرد، ادا درمی‌آورد» کاندیدای بهترین رمان جایزه‌ ادبیات شده، و رمان دیگرش «خاطرات عاشقانه‌ی یک گدا» جایزه‌ی مهرگان ادب را به خود اختصاص داده است. وی به جز نوشتن داستان، مسئولیت‌های متعدد اجرایی نیز به عهده می‌گیرد که از آن میان می‌توان به برگزاری جشنواره‌های داستانی متعدد، تأسیس خانه‌ی داستان ایران، راه‌اندازی فعالیت‌های فرهنگی موزه‌ی دکتر سندوزی و مدیریت اجرایی نخستین جشنواره‌ طراحی ایران اشاره کرد.

گفتگوی آپارات - ترانه تبعید

گفتگوی آپارات با فرشته احمدی استاد جامعه‌شناسی دانشگاه یِوله سوئد، حسن فرهنگی نویسنده و روانشناس مقیم لندن و امید شمس پژوهش‌گر مطالعات فرهنگی درباره فیلم 'ترانه تبعید' ساخته یان آلبرت یانسِن را اینجا ببینید.