جشنواره کن؛ اگر کباب دوست دارید قید این فیلم را بزنید

صحنه‌ای هست در فیلم "اکجا"، که تیلدا سوینتون می‌چرخد به سمت دوربین و می‌گوید: "خبرنگارهای معتبر هیچ وقت درباره خوک‌ها گزارش نمی‌نویسند". راست هم می‌گوید. مخصوصا در کن! ولی حس طنز منحصر به فرد بونگ جون هو، کارگردان کره ای، صدها خبرنگار که هیچ، هیئت داوران کن را هم به تماشای قصه خوکی جهش یافته به اسم اکجا وادار کرد.

اگر از کباب خوشتان می‌آید، قید این فیلم را بزنید!

اکجا ( Okja)، یکی از ۱۹ فیلم بخش مسابقه جشنواره امسال کن، داستان دخترکی است با بازی ان سا هیان، که با چهره‌ای مصمم و معصوم سعی می‌کند خوک خجالتی‌اش را از چنگال یک سلاخ‌خانه بین‌المللی به مدیریت تیلدا سوینتون نجات بدهد. ران جانسون فیلمنامه‌نویس را شاید با فیلمنامه فیلم "مردانی که به بزها خیره می‌شوند" (Men who stare at goats) بشناسید.

جانسون که در زندگی واقعی‌اش گیاهخوار است فیلم را به بیانیه‌ای در ستایش گیاهخواری تبدیل کرده و این بیانیه این قدر تاثیرگذار از آب درآمده که گریبان خود عوامل فیلم را هم گرفته. ان سا هیان، بازیگر سیزده ساله نقش اول در کنفرانس مطبوعاتی بعد از نمایش فیلم می‌گفت که چطور بعد از بازی در فیلم، گوشت به راحتی از گلویش پایین نمی‌رود.

درباره کن ۷۰ بیشتر بخوانید:

نتفلیکس که بیش از چهل میلیون دلار برای ساخت این فیلم خرج کرده، برای بنگ جون هو سنگ تمام گذاشت و به هیچ یک از انتخاب‌های او نه نگفت: از استخدام بازیگرهایی مثل تیلدا سوینتون و جیک جیلنهال بگیر تا فیلمبرداری داریوش خنجی و جلوه‌های ویژه اریک یان بور؛ خالق انیمیشن کامپیوتری خود اکجا که پیش از این هم بابت خلق آن ببر معروف در "زندگی پای"اسکار برده بود.

موج کره‌ای

بونگ جون هوی ۴۷ ساله از پرچم‌داران نسل جوانی از کارگردانان کره‌ای است که در دو دهه اخیر نه فقط جشنواره‌های خارجی که گیشه‌های داخلی کشورشان را فتح کردند.

کافی است به لیست پرفروش‌ترین فیلم‌های تاریخ سینمای کره جنوبی نگاهی بیندازید؛ ۹ فیلم از ده فیلم اول در خود کره جنوبی ساخته شده‌اند. مهم‌تر از آن این‌که تقریبا تمام این ۹ فیلم در پانزده سال اخیر از اتاق تدوین بیرون آمده‌اند؛ فیلم‌هایی مثل "دریاسالار" (Admiral) که در سال ۲۰۱۴ بیش از یک سوم جمعیت کره جنوبی را به سالن‌های سینما کشاند یا فیلم میزبان ساخته همین بونگ جون هو که در سال ۲۰۰۶ در کشوری که آن موقع ۴۸ میلیون نفر جمعیت داشت، ۱۳ میلیون بلیط فروخت.

این مایه حسرت و آرزوی سینمای ملی کشورهایی مثل فرانسه و بریتانیا و آلمان است که با وجود کمک‌های دولتی سال‌هاست نتوانسته‌اند سالن‌های سینمایشان را از چنگ فیلم‌های هالیوودی در بیاورند. موفقیتی که همراه شده با اقبال جشنواره‌ها و منتقدان به کارگردان‌های کره‌ای: از پارک چان ووک و کیم کی-دوک بگیر تا هنگ سنگ-سو و کیم جی-وون که به یک پای ثابت جشنواره‌های بین‌المللی تبدیل شده‌اند.

سه فیلم با یک بلیط

اکجا، با تصاویری از دوستی معصومانه یک دختربچه و یک خوک خجالتی در طبیعت بکر شروع می‌شود: اگر با تماشای این سکانس‌ها خیال کنید با فیلمی کودکانه طرفید، معلوم است هنوز بونگ جون هو و هم‌نسلانش را نشناخته‌اید.

وجه مشترک فیلم‌های او و هم‌نسلانش، تغییرات ناگهانی در حال و هوا و لحن فیلم است که بعضی وقت‌ها در عرض سه سکانس از یک کمدی اسلپ استیک، ابتدا به یک تراژدی خانوادگی و بعدتر به تعقیب و گریز اکشن تبدیل می‌شود؛ مثل تعقیب و گریز همین فیلم اکجا که در آن دخترکی سیزده ساله، جیسون بورن را شرمنده می‌کند و سرافکنده به خانه می‌فرستد! این شور شتاب و اعتیاد به تغییر، نتیجه طبیعی زندگی در کشوری است که در نیم قرن گذشته تولید ناخالص داخلی اش، ۳۶۰ برابر رشد کرده است.

آنتونی لین، منتقد آمریکایی، چند سال پیش وقتی برای اولین بار با این معجون عجیب ولی خوشمزه کره‌ای روبه رو شده بود، گفته بود این کارگردان‌های کره‌ای این قدر به دنبال راضی کردن تماشاچی‌اند که برای افزایش ارزش بلیط، حتما باید بیش از دو سه ژانر را در یک فیلم جا بدهند و به مشتری عرضه کنند.

مردی که علاقه‌ای به خلق شاهکار ندارد

اکجا هم مثل باقی آثار بونگ جون هو از ریتمی نامتوازن رنج می‌برد؛ ولی چیزی که در نهایت فیم را نجات می‌دهد شور و شوق و توجه اسپیلبرگ‌وار او به جزییات فیلم است. بی‌خود نیست که در کره به او لقب "بونگ ته ایل" داده‌اند که می‌شود آن را به "بونگ جزییات" ترجمه کرد.

اکجا ممکن است شاهکار نباشد ولی لااقل سکانس‌های خنده‌دارش شما را می‌خنداند و سکانس‌های اکشن آن ضربان قلبتان را بالا می‌برد و کسی چه می‌داند؛ شاید حتی گیاهخوارتان کرد.

بونگ جون هو، زمانی از خبرنگارها خواسته بود او را با فیلمسازهای مولف مقایسه نکنند؛ چون او بیشتر دنبال سرگرم کردن تماشاچی است. تماشای فیلم او برای شمای تماشاچی کاری می‌کند که خیلی دیگر از فیلمسازهای دیگر در این شهر شلوغ کن فراموش کرده‌اند... موقع تماشای اکجا به شما خوش می‌گذرد!

کارنامه بونگ جون هو:

میزبان (The Host)

خاطرات یک قتل (Memories of Murder)

برف‌شکن (Snowpiercer)